İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2023/1217 K.2025/358

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkilinin müteveffa annesi annesi aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E.sayılı (eski ... E) sayılı dosyası ile kambiyo takibi başlatıldığını, takip dayanağı bono metninde bedelin "Yüzseksen Türk Lirası" olarak, rakam kısmında ise "180.000-TL olarak yazıldığını, ası olduğunu, imzanın da müteveffaya ait olmadığını, ileri sürerek, müvekkilin davaya konu icra takip dosyasında davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak koşuluyla kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; miras bırakan ile davalı arasında taşınmaz alım satımı ve borç para verilmesine ilişkin sözlü anlaşma olduğu, bu anlaşma uyarınca taşınmaz alım satımının gerçekleştiği, ayrıca miras bırakan tarafından alınan borcun ödenmesinin teminatı olarak davaya konu kambiyo senedinin boş olarak davalıya verildiği, teminat senedinin doldurulmasına ilişkin taraflar arasında 20/08/2015 tarihli protokol düzenlendiği, senet metnindeki rakam farklılıklarına yönelik iddianın yerinde olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, alanında uzman bilirkişiden alınan usulüne uygun olarak tanzim edilmiş raporda, dava konusu edilen senetteki imzanın davacının murisi olan Elif Şahinoğlu'na ait olduğu tespitine yer verildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek; imza incelemesinin eksik ve hatalı yapıldığını, mahkemenin itirazlarını görmezden gelerek tek bir rapor ile yetinerek hatalı karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca yerel mahkemenin dava dilekçemizde de belirtmelerine rağmen senetteki bedel kısmının yazı ve rakam ile olan bölümlerinin birbirinden farklı olması sebebiyle; kanunlar uyarınca yazı ile olan kısmının geçerli olması gerektiğini görmezden gelmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davaya konu takip dayanağı bonodaki keşideci imzasının davacının müteveffa annesine ait olmadığını, ayrıca bono bedelinde yazı ve rakamla yazılan miktarların farklı olduğu, bu nedenle yazıyla yazılan miktara itibar edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.HMK’nın 297. maddesinde; hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında;

açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin gerekli olduğu ifade edilmiş olup, bu madde uyarınca taleplerin hepsi hakkında karar verilmesi gerekir. İlk derece mahkemesince imza incelemesi sonucu imzasının davacının annesine ait olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, gerekçeli kararda, bonodaki yazı ve rakamla yazılan senet bedelinin farklı olduğu iddiası hakkında ise herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır.

Bu nedenle HMK'nın 297.maddesine aykırı kararın kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. İmza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır.

Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa daha sonraki tarihli belgeler, karşılaştırmaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise borçlunun duruşmada alınan medarı tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır.

Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkâr edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.

(YHGK 2017/12-328 E-2019/387 K) Hükme esas alınan bilirkişi raporunun sadece 2 adet mukayese imzanın incelenmesi ile hazırlandığı, davaya konu senedin düzenleme tarihinin 20/08/2015 olduğu, mukayese imzaların tarihlerinin ise 27/08/2015 ve 26/07/2019 olduğu, dolayısıyla raporun senedin düzenleme tarihinden öncesine ait emsal imza toplanmadan hazırlandığı görülmüştür.

Gerekçeli kararda "İmza incelemesinde öncelikle senedin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır" denilmesine rağmen, davaya konu senedin düzenleme tarihi öncesine ait mukayese imza toplanmadan bilirkişi raporu alınması doğru görülmemiştir.

Bu nedenle uyuşmazlığın çözümü için hakimin davayı aydınlatma görevi çerçevesinde resmi kurumlardan, davaya konu bononun düzenleme tarihinden önce ve bu tarihe yakın, davacının murisinin imzasının bulunduğu yeteri kadar mukayeseye esas imza toplandıktan sonra, ATK Fizik İhtisas Dairesinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.