İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2024/136 K.2025/1060

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 356. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma açılarak yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davalılardan ... Tur şirketine ait ve davalı Özcan tarafından sevk ve idare edilen ... Plakalı aracın diğer davalı ...

Marketçilik şirketinin servis işini yaptığı sırada tek taraflı yaptığı kaza sonucunda araç içinde bulunan müvekkillerinin müşterek çocuğu ... 'nun vefat ettiğini ve davacı anne Emel'in de yaralandığını, davalı sigorta şirketlerinden ... sigorta şirketinin ZMM sigortacısı, diğer davalı sigorta şirketinin de manevi tazminat taleplerini de kapsayacak şekilde kasko sigortacısı olduğunu, davalı sürücü hakkında ceza davası açıldığını ve mahkumiyet kararı verildiğini, kaza anında 5 yaşında olan çocuklarını kaybeden müvekkillerinin acı ve keder yaşadıklarını,

yaşama sevinçlerini kaybettiklerini ileri sürerek şimdilik 1.000,00'er TL den toplam 2.000,00 TL destekten yoksunluk tazminatının sigorta şirketi davalılardan limitler dahilinde avans faiziyle, diğer davalılardan yasal faiziyle birlikte karar verilmesini, her bir davacı için 200.000,00'er TL'den 400.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi davalılardan ... sigorta şirketi dışındaki diğer sigorta şirketinden limitler dahilinde avans faiziyle, diğer davalılardan yasal faiziyle birlikte müteselsilen tahsilini talep etmiş,

bilahare davacılar davalarını ıslah ederek istedikleri destekten yoksunluk tazminat miktarını davacı baba için 27.114,93 TL, davacı anne için ise 24.973,50 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, ceza dosyası yönünden alınan kusur oranın mahkemeyi bağlamayacağını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacıların ödeme alıp almadıklarının ilgili yerlerden sorulması gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini,vefat eden davacının torununun gerekli emniyet tedbirlerini alıp almadığının araştırılması gerektiğini,

talep edilen manevi tazminatın son derece yüksek olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.Davalı Özcan vekili cevap dilekçesinde, talep edilen manevi tazminatın son derece yüksek olduğunu,ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, ceza dosyası yönünden alınan kusur oranın hukuk hakimini bağlamayacağını, ödeme alıp almadıklarının ilgili yerlerden sorulması gerektiğini savunarak davanın raddeni dilemiştir.Davalı ...

Sigorta vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin merkezi adresine göre yetkili Mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğunu, ...

Plakalı aracın kaza tarihi itibariyle manevi tazminat dahil olmak üzere 100.000,00 TL İMMS ile sigortalı olduğunu, öncelikle zararın ZMM Sigortasından karşılanması gerekeceğini, ayrıca davalı aracın yapı Kredi sigorta ve ... sigortaya sigortalı olduğunu, bu nedenle davanın ihbarı taleplerinin bulunduğunu, ayrıca başka mahkemelerde açılmış manevi tazminat talepli davalar olduğunu ve garame hesabının yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.Davalı ... sigorta vekili cevap dilekçesinde, ...

Plakalı aracın kaza tarihi itibariyle 225.000,00 TL limit ile ZMMS ile sigortalı olduğunu, aracın işleteninin tespiti gerektiğini, gerçek zararDavalı ... vekili cevap dilekçesinde, ceza dosyası yönünden alınan kusur oranın mahkemeyi bağlamayacağını, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacıların ödeme alıp almadıklarının ilgili yerlerden sorulması gerektiğini savunarak davanın reddini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk derece mahkemesince; "...davacıların maddi tazminat davaları yönünden; davacıların maddi tazminat davasının davalılar ..., ..... Aş ve ... Marketçilik...AŞ. ve ... Sigorta şirketi yönünden kabulü ile davacı Özkan yönünden 27.114,93 TL, davacı Emel yönünden 24.973,50 TL olmak üzere toplam 52.088,43 TL destekten yoksunluk tazminatının davalılar ..., ..... Aş ve ... Marketçilik...AŞ'den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, davalı ...

Sigorta şirketinden ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davalı ... Sigorta şirketi yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, davacıların manevi tazminat davaları yönünden; davalılar ..., ..... Aş ve ...

Marketçilik...AŞ. yönünden kısmen kabulü ile her bir davacı için 20.000,00 TL'den olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminatın bu davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davalı ... Sigorta şirketi hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı yan istinaf dilekçesinde özetle. Manevi tazminat talepleri reddedilen davalı ...

Sigorta'nın poliçesinde manevi tazminatın da poliçe kapsamında olmasına rağmen, bu davalı yönünden manevi tazminat talebinin reddedilmesinin hatalı olduğunu ; manevi tazminat talepleri değerlendirilirken davacıların elem ve ızdırabının , evlatlarını kaybetmiş olmalarının yeterince dikkate alınmadığını ve bu nedenle düşük bir miktar manevi tazminat verildiğini ,bu hususun da kararın kaldırılması için ayrı bir neden olduğunu kararın kaldırılarak istinaf dilekçeleri yönünde yeniden hüküm kurulmasını talep ve istinaf etmişlerdir.Davalı ...

Market ..vekili istinaf dilekçesinde ; müvekkilinin, malik, işleten, şoför, taşıyıcı, alt taşıyıcı gibi hiçbir sıfatı bulunmadığı halde tazminat sorumluluğu altında kabul edilmesinin hiç bir gerekçesi olmadığını, bilirkişi raporunda da kendilerine kusur izafe edilmediğini , tazmini sorumluluklarının hukuki gerekçesinin kararda açıklanmadığını, kararın kaldırılarak müvekkili hakkındaki davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.Davalı ... Turizm..

Şirketi istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin gerekçeli kararının gerekçe niteliğinde olmadığını , doyurucu ve açıklayıcı hiçbir gerekçe ihtiva etmediğini ,mahkemece davacının talepleri hakkındaki zamanaşımı itirazları reddedildiğini, oysaki zamanaşımının dolmuş olduğunu, ıslah tarihi itibariyle zamanaşımının dolduğunun dikkate alınmadığını ,kusura ilişkin olarak dava dışı İBB nin yolda eksik işaretleme yapmasının kazada etkili olduğu halde sürücünün tam kusurlu sayılmasının hatalı olduğunu ,karar verilen destekten yoksun kalma tazminatının fahiş olduğunu ve tenzili gerektiğini ,

ayrıca hükmedilen manevi tazminatın da fahiş olduğunu beyanla kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle ;... vekilinin istinaf taleplerini harfiyen tekrar ederek gerekçeli kararının gerekçe niteliğinde olmadığını , doyurucu ve açıklayıcı hiçbir gerekçe ihtiva etmediğini ,mahkemece davacının talepleri hakkındaki zamanaşımı itirazları reddedildiğini, oysaki zamanaşımının dolmuş olduğunu,

ıslah tarihi itibariyle zamanaşımının dolduğunu dikkate alınmadığını ,kusura ilişkin olarak dava dışı İBB nin yolda eksik işaretleme yapmasının kazada etkili olduğu halde sürücünün tam kusurlu sayılmasının hatalı olduğunu ,karar verilen destekten yoksun kalma tazminatının fahiş olduğunu ve tenzili gerektiğini , ayrıca hükmedilen manevi tazminatın da fahiş olduğunu beyanla kararın kaldırılması talep ve istinaf edilmiştir.

İSTİNAF KARARI

Dairemizin 16/03/2025 tarihli 2017/4319 E., 2020/670 K. Sayılı Kararında;"1-Davalı ... Market ,...

Turizm ve ...'in İSTİNAF BAŞVURULARININ HMK 353/1-B-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE 2-Davacı yanın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince KABULÜNE İlk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA İlk derece mahkemesine açılan dava hakkında A.Maddi tazminat açısındana.- Davacıların maddi tazminat davaları yönünden: -Davacıların maddi tazminat davasının davalılar ..., ..... Aş ve ... Marketçilik...AŞ. ve ...

Sigorta şirketi yönünden kabulü ile davacı Özkan yönünden 27.114,93 TL, davacı Emel yönünden 24.973,50 TL olmak üzere toplam 52.088,43 TL destekten yoksunluk tazminatının davalılar ..., ..... Aş ve ... Marketçilik...AŞ'den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle, davalı ... Sigorta şirketinden ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,b-Davalı ...

Sigorta şirketi yönünden davanın husumet nedeniyle reddine,B-Davacıların manevi tazminat davaları yönünden:a- Davalılar ..., ..... Aş ... Marketçilik...AŞ. Ve ... Sigorta yönünden kısmen kabulü ile her bir davacı için 50 .000,00 TL'den olmak üzere toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın bu davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili ile davacılara verilmesine, (Davalı ...

Sigorta açısından kaza başına 100.000 TL lik sorumluluk sınırının bulunduğuna ve aynı kazaya ilişkin diğer manevi tazminat davalarındaki sorumluluk miktarlarının infazda nazara alınmasına ) Manevi tazminata ilişkin fazla talebin reddine," Şeklinde karar verilmiş, Karar davacılar vekili, davalı ...Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... Marketçilik San. Tic. A.Ş.

Vekili tarafından temyiz edilmiştir.YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİNİN 17/01/2023 TARİHLİ 2021/9860 ESAS, 2023/491 KARAR SAYILI BOZMA İLAMINDA:"... Dosya kapsamından İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası manevi tazminat taleplerini kapsama alarak 100.000,00 TL tutarlı tek poliçe limiti belirlemiştir.

Manevi tazminat klozu içeren ve davalı ...Sigorta A.Ş.'ne kasko sigorta poliçesi ile sigortalı aracın tek taraflı olarak karıştığı trafik kazasında bir ölüm ve birden fazla yaralanma olayı olduğu anlaşılmaktadır.

Buna göre, olayda çoklu zarar olup poliçe limiti itibariyle, başka başvurular olması halinde yukarıda açıklandığı üzere KTK.nun 96. maddesi uyarınca garame hesabı yapılması gerektiği de açıktır.Bölge Adliye Mahkemesince; bu yöne ilişkin herhangi bir araştırma yapılmamış, davalı savunması değerlendirilmemiştir.

O halde, Mahkemece davalı sigorta şirketi tarafından bildirilen dava dosyalarının (bunlardan biri Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/29 E.-2018/20 K. sayılı dava dosyası) sonuçlanıp sonuçlanmadıkları hususları araştırılarak, varsa ilgili hasar dosyaları ile ödeme dekont ve makbuzları, dava dosyalarının getirtildikten sonra, yukarıda açıklanan hususlar hep birlikte tartışıldıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesi ile.

(1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekili ile davalı ... Marketçilik San. Tic. A.Ş vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile davalı ...Sigorta A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Sigorta A.Ş vekilinin diğer temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA" Şeklinde karar vermiştir.

GEREKÇE

Dava, ölümlü trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın istinafı üzerine Dairemizce karar kaldırılarak davanın kısmen kabulüne dair yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

Dairemiz kararı temyiz incelemesi neticesinde bozulmakla duruşma açılarak yapılan değerlendirmede usul ve yasaya uygun bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.Bozma ilamı uyarınca davalı sigorta şirketi tarafından bildirilen dava dosyalarından Küçükçekmece 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/29 E.-2018/20 K. sayılı dava dosyası getirtilmiş, sigorta şirketine müzekkere yazılmıştır. Bilirkişi raporunda.

Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2014/95 E.-2020/40 K. sayılı dava dosyası ve her iki dosyadaki birleşen dava dosyaları incelenmiştir. Raporda neticeten. Küçükçekmece 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin dosyası ile birleşen Bakırköy 6. Asliye Hukuk Mahkemesi 2013/85 E. sayılı dosyasına konu ilamın İstanbul 33. İcra Dairesi ...

E. sayılı dosyasında icraya konulduğu, ...Sigorta A.Ş. işbu dava dosyasında taraf gösterilmediği için icra dosyasında da taraf gösterilmemiş olmakla bu icra dosyasında herhangi bir ödeme yapmadığı, dosyanın diğer borçlusu olan ... Tur. Taş. İnş. .... İst. Tem. Hiz. İşl. Tic. Ve San.

A.Ş'nin yapmış olduğu ödeme ile birlikte icra dosyasının infaz olduğu, manevi tazminat klozu kapsamında ...Sigorta A.Ş.'nin sadece ... ... adına İstanbul 11. İcra Dairesi .... sayılı dosyasına toplam 33.649,00-TL “Manevi Tazminat” ödemesi yapmış olduğu, bunun dışında başkaca bir kişiye ve/veya icra dosyasına herhangi bir manevi tazminat ödemesi yapmadığı tespit edilmiştir.

Bilirkişi raporu yeterli ve hükme elverişli olup dosya mevcut durumu, bilirkişi raporuna göre bozma öncesinde Dairemizce hükmolunan tazminat miktarının poliçe limitlerini aşmadığı, garame hesabı yapılmasına gerek bulunmadığı anlaşılmakla davalı ... Market, ... Turizm ve ...'in istinaf başvurularının esastan reddine, davacı yanın istinaf başvurusunun kabulüne, İlk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.