İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/1157 K.2025/1443

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

İHTİYATİ HACİZ TALEBİ

İhtiyati haciz talep eden vekili, talep dilekçesinde özetle; Müvekkilinin borçludan ... Bankası Necatibey Caddesi/Ankara Şubesi, Keşide yeri Ankara olan, ... çek numaralı, 30.04.2025 keşide tarihli, 100.000,00 TL miktarlı bir adet çekten dolayı alacağı mevcut olduğunu, çekin vadesinde ve tutarında ödenmediğini bu nedenle çekin İstanbul 24. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasından takibe konulduğunu, borçlular ile yapılan müteaddit görüşmelerin sonuç vermediğini ileri sürerek borçlulara ait taşınır ve taşınmaz mallar ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 23/05/2025 Tarih 2025/1089 D.İş - 2025/1141 Karar sayılı kararıyla; "....Borçlu ...'ın T.C. Kimlik Nosu bildirilmediğinden, borçlunun tespit edilememesi nedeniyle bu kişi yönünden talebin reddine, diğer borçlular ... REKLAM ORGANİZASYON BİLİŞİM TEKSTİL TEMİZLİK VE GIDA TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, ... NAKLİYAT İNŞAAT OTOMOTİV TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, ... PLAJ ÜRÜNLERİ TEKSTİL TURİZM GIDA İNŞAAT EMLAK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ, ... İÇ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ yönünden talebin KABULÜ İLE, Alacaklının iddia ettiği yukarıda belirtilen alacak miktarı ile sınırlı olmak kaydıyla, borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE," karar verildiği görülmüştür.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden ... PLAJ ÜRÜNLERİ TEKSTİL TURİZM GIDA İNŞAAT EMLAK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ vekili 03/06/2025 tarihli dilekçesinde özetle. Müvekkil şirketin keşidecisi olduğu, ...

Necatibey Caddesi Ankara Şubesine ait 30.04.2025 tarihli 100.000,00 TL bedelli çek hakkında verilen ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkeme tarafından verildiğinden ihtiyati haciz kararına karşı yetki itirazında bulunduklarını, Kambiyo senedinden doğan alacaklar aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan söz konusu alacaklar için Türk Borçlar Kanunu' nun 89/1 hükmünün uygulanmayacağını, bu sebeple ihtiyati hacze konu çekten kaynaklanan davalarda yetkili mahkemenin alacaklının yerleşim yeri olmayacağını, işbu ihtiyati hacze konu çekin ödeme yerinin Ankara olduğunu, çek üzerinde keşide yerinin de belirtilmiş olup bu yerin de Ankara olduğunu,

bu bakımdan ihtiyati haciz kararı için yetkili mahkemenin Ankara Mahkemeleri olduğunu, borçluların birden fazla olması halinde borçlulardan birinin yerleşim yeri de yetkili olabileceğini ancak söz konu olayda ciro silsilesindeki şirketlerin yetki kuralının uygulanması bakımından dikkate alınmaması gerektiğini, bu şirketlerin gerçekte var olmayan şirketler olup, lehtar ...' ın imzasını taklit etmek suretiyle lehtardan sonra ciro silsilesine dahil olduklarını, Anılan şirketlerin, sözde yetkili hamil olan şirket ile ilişkili olup üzerlerinde herhangi bir malvarlığı ve vergi kaydı bulunmayan, içi boş paravan şirketler olduğunu,

bu sebeple ciro silsilelerindeki şirketler üzerinde herhangi bir haciz işlemi uygulanamadığından mahkemenin yetkisinin belirlenmesinde ilgili cirantalarının borçlu sıfatıyla dikkate alınmamaları gerektiğini, yetki itirazının kabulünü, Müvekkili şirket tarafından çekin lehtarı ...'a gönderilmek üzere kargoya verilen üç adet çekin, kargoda kaybolduğunu, bu çeklerden ilki üzerinde tahrifat yapılarak çekin keşide tarihi değiştirilmiş ve lehtar ...' ın imzası taklit edilmek suretiyle çekin ciro edilmiş olduğunu, ciro silsilesinin devamında çekin, alacaklı ...

Anonim Şirketi tarafından muhatap bankaya ibraz edildiğini, Muhatap banka, çekin keşide tarihinde tahrifat yapıldığından ve tahrifatta keşideci imzası olmadığından bahisle ödeme yapmadığını, İşbu ihtiyati haciz kararına konu olan çek de takibe konulan ilk çek gibi lehtarın imzası taklit edilmek suretiyle ciro edildiğini, Çeklerin kaybolmasının akabinde çeklerin kötü niyetli kimselerin eline geçerek çek karşılıklarının bankadan tahsil edilmesi ile başkalarına zarar verilmesi tehlikesi söz konusu olduğundan lehtar ... tarafından tarafından çeklerin kaybolduğundan bahisle tahsilinin önlenmesi için ihtiyati tedbir talepli dava açıldığını,

...'ın ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiğini belirterek itirazlarını sunmuştur.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZLARA İLİŞKİN İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi 25/06/2025 Tarih 2025/1089 D.İş - 2025/1141 Karar sayılı Ek Kararıyla; "...İ.İ.K.'nın 265. maddesi gereğince ihtiyati haciz kararına itirazdır. İhtiyati haciz kararına itiraz eden Mahkememizin yetkisine itiraz etmiştir.

İ.İ.K'nın 258. maddesinde ihtiyati haciz kararının 50. maddeye göre yetkili Mahkeme tarafından verileceği belirtilmiş olup aynı yasanın 50. maddesinde ihtiyati hacizde yetkili Mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur.İhtiyati haciz talebine dayanak belge çek olup, ihtiyati haciz talebi yönünden yetkinin; çekin keşide yerine, muhatap banka adresine ve borçlunun yerleşim yerine göre belirlenmesi gerekmektedir.

(İstanbul BAM 16. H.D 2020/1987 E- 2020/2100 K. sayılı kararı) Buna göre ihtiyati hacze konu çek incelendiğinde, muhatap bankanın bulunduğu yerin Ankara, çekin keşide yerinin ve ihtiyati hacze itiraz edenin yerleşim yerinin Ankara olduğu, bu şekilde Mahkememizin yetkili olmadığının anlaşıldığı gözetilerek İİK 265/1. maddesine göre yetkiye itiraz eden ...

Plaj Ürünleri Tekstil Turizm Gıda İnşaat Emlak Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'in yetki itirazının kabulü ile mahkememizce verilen 23/05/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının ... Plaj Ürünleri Tekstil Turizm Gıda İnşaat Emlak Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle. 1-İhtiyati hacze itiraz eden ...

Plaj Ürünleri Tekstil Turizm Gıda İnşaat Emlak Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin yetki itirazının kabulü ile mahkememizce verilen 23/05/2025 tarihli ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden kaldırılmasına," karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF İSTEMİ

İhtiyati haciz talep eden vekili 16/07/2025 tarihli istinaf dilekçesinde özetle; borçluların takip başlatıldıktan sonra ileri sürdüğü itirazların yerel mahkeme tarafından değerlendirilmemesi gerektiğini, İİK 266.

Madde düzenlemesi gereğince haczin kaldırılması için yetkili mahkemenin İcra Mahkemesi olduğunu, Çeke dayalı alacakların, kambiyo senetlerinden doğmaları nedeniyle kural olarak aranacak alacak niteliğinde olduğundan TBK’nın 89/1. maddesinin doğrudan uygulanamayacağını ancak muhatap bankaya ibraz edilen çekin karşılıksız kalmak suretiyle tahsil için arandığında, alacağın artık götürülecek borç niteliği kazanacağını, bu durumda alacaklının yerleşim yerinin, HMK’nın 10. ve TBK’nın 89. maddeleri uyarınca ifa yeri sayıldığından,

ihtiyati haciz bakımından da yetkili mahkeme hâline geleceğini, yasal süre içerisinde yetki itirazında bulunulmadığını, müvekkili şirket ile akdedilen Faktoring Sözleşmesinde İstanbul mahkemelerini ve icra müdürlükleri yetkili kılındığını, HMK m.17'ye göre "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler.

Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." Somut olaya ilişkin düzenlenen faktoring sözleşmesinin 14. Sayfasında Çeşitli Hükümler başlığının 26. maddesinde ''6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6 maddesi ile düzenlenen genel yetki kuralının geçerliliği saklı kalmakla birlikte taraflar, işbu sözleşmeden doğacak ihtilaflarda, (i) İstanbul (çağlayan) Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri, (ii) İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri, (iii) İstanbul Bakırköy ve İcra Müdürlükleri'nin yetkili olduğunu açıkça kabul edildiğini,

söz konusu sözleşmenin tarafları da tacir olmakla birlikte yetkiye ilişkin mutabakat da sözleşme içeriğinde mevcut olup davalının yetkiye ilişkin itirazının somut olaya uygun düşmediğini ileri sürerek İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/1089 D.

İş 2025/1141 K. sayılı dosyası kapsamında kurulan 25.06.2025 tarihli usul ve esas yönünden hukuka uygun olmayan ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair ek kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Talebe konu çek suretinden; ... Necatibey Şubesi/Ankara, keşide yeri Ankara, 9114221 çek numaralı, 30.04.2025 keşide tarihli 100.000,00 TL miktarlı çekin ... Plaj Ürünleri ... Ltd. Şti. Tarafından ... lehine keşide edildiği, sonrasında sırasıyla ... Tekstil...Ltd şti, ... Nakliyat ...Ltd Şti, ... ...Ltd Şti ve ... AŞ ciroları bulunduğu, çekin ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı bulunduğundan işleme alınmadığı anlaşılmıştır.-Faktoring Sözleşme sureti incelendiğinde; 05/11/2024 tarihli sözleşmenin ... A.Ş. ile Müşteri ... İÇ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ arasında imzalandığı, fatura suretinin sunulduğu anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dairemiz önüne gelen somut uyuşmazlık, ihtiyati hacze itirazın kabulüne dair 25/06/2025 tarihli ek karara ilişkindir. Karar ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; ihtiyati hacze konu çekin düzenlenme yerinin Ankara, muhatap banka ile çekin keşide yeri ve ihtiyati hacze itiraz edenin yerleşim yerinin Ankara olduğu, ancak; borçlulardan ... ...Ltd. Şirketinin adresinin Kağıthane/İstanbul olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, mahkeme ihtiyati haciz kararı yönünden yetkili olduğundan yetki itirazının reddi ile esasa ilişkin itirazların incelenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, ihtiyati haciz talep eden ... şirketi vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.