İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/489 K.2025/601

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu haksız rekabet konu haberlerin müvekkili şirket tarafından hazırlandığını, söz konusu haberlerin içeriğini oluşturan videoların da yine müvekkili şirket çalışanlarının emek ve mesaileri neticesinde hızlı ve güvenilir şekilde kamu ile paylaşıldığını, davalı şirketin yayıncısı olduğu internet haber sitesinin söz konusu emek ve mesaiyi hiçe saydığını,

müvekkili şirketin logosunu ilgili haber videolarından bulanıklaştırmak suretiyle çıkardığını ve dürüstlük kurallarına aykırı şekilde ilgili haberler kendileri tarafından yapılmış gibi haberi okurlara ve izleyicilere sunulduğunu, TTK 55/1-c maddesine aykırılık olduğunu, davalı şirketin, müvekkili şirket tarafından hazırlanan habere ilişkin videoyu müvekkili şirkete referansta bulunmadan, haber kaynağını belirtmeksizin müvekkili şirketin legosunu kaldırmak suretiyle kullandığını, dava konusu haksız rekabet teşkil eden eylemin aynı zamanda hem Basın Kanunu'na hem de Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na aykırılık teşkil ettiğini,

dayanağını Basın Kanunu'ndan alınan yeniden yayım düzenlemesi ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na dayanan iktibas yasağının davalı tarafça yok sayılarak hukuka aykırı şekilde hareket edildiğini,FSEK 36.md'da iktibasın düzenlendiğini,Basın Kanunu'nun 24.maddesinde yeniden yayımın düzenlendiğini, haksız rekabetin gerçekleştiğini, logo kaldırılarak kaynak gösterilmeksizin haber içeriği niteliğindeki videonun yeniden paylaşılmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, TTK, FSEK, Basın Kanunu'na aykırılık olduğunu,

söz konusu haksız rekabet teşkil eden internet haber sitesi paylaşımına ilişkin erişimin engellemesi yönünde ihtiyati tedbir taleplerinin mevcut olduğunu, davalının müvekkili şirkete yönelik eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine ve men'ine karar verilmesini ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"...Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı tarafından kendilerinden izin alınmaksızın yahut kendilerine atıf yapılmaksızın davalı şirketin yayıncısı olduğu “...” internet haber sitesi tarafından haberin ve haberi oluşturan video görselinin kaynağı belirtilmeksizin davacı şirket logosu bulanıklaştırılmak sureti ile paylaşıldığı, söz konusu eylemlerin haksız rekabet teşkil edip hem Basın Kanunu'na hem de Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na aykırılık teşkil ettiği, ilgili paylaşımlar yapılırken davacı şirketin adına yer verilmesi gerektiği gibi;

muhabir, kameraman ve sair emek sahibi kişilerin de isimlerine yer verilmesi gerektiği iddiasıyla davalının davacı şirkete yönelik eylemlerinin haksız rekabet oluşturduğunun tespitine ve men’ine dair işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile Sınai Mülkiyet Kanunu'ndan doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğu, davacı vekilinin, eldeki davada açıkça Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda yer alan 36 ve 37.maddelerine dayalı talepte bulunduğu,

davaya konu fotoğrafın 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) anlamında "eser" veya "güzel sanat eseri" niteliğinin bulunmadığı, bu nedenle FSEK kapsamında "eser" olarak koruma bulmasının mümkün olmadığı, ancak eser niteliğinde olmasa da davacının iş ürünü olan fotoğrafın izin alınmaksızın alıntılanmak suretiyle davalı tarafça kullanılması suretiyle ortaya çıkan fiilin, FSEK md. 84 ve 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Haksız Rekabet"e ilişkin 55 ve 56 maddeleri kapsamında "haksız rekabet" niteliğinde bir fiil olabileceği,

FSEK'in 84.maddesi uyarınca eser niteliğinde olmayan her nevi fotoğrafların da haksız rekabet hükümlerine göre korunacağı ve aynı Kanun'un 76. maddesi uyarınca bu tür davalara bakmakla görevli mahkemenin, fikri ve sınai haklar hukuk mahkemeleri olduğu (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 2018/1238 Esas 2019/804 Karar),

haber kaynağının belirtilmediğine yönelik iddianın ve eylemin haksız rekabet teşkil edip etmediğinin ve bu kullanımların FSEK kapsamında kalıp kalmadığının tespitinin fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi tarafından yapılması gerektiği anlaşılmakla;-6100 sayılı HMK'nın 114/1-c. ve HMK 115/2. madde hükümleri uyarınca mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine," Şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davacı vekili istinaf isteminde özetle;Davalı tarafın eylemleri Türk Ticaret Kanunu madde 55/(1)c anlamında açıkça haksız rekabet teşkil ettiğini, bazı özel ve genel kanunlarda da haksız rekabet fiilleri tanımlanmış ve bu fiillerin hukuki sonuçları, TTK’daki haksız rekabet hükümlerine atıfta bulunularak madde 54 vd. hükümlerinde düzenlenmiş olduğunu,Müvekkili şirketin izni olmaksızın kullanılan görseller ve videoların, fikri mülkiyet hukuku bağlamında eser vasfını haiz olmamakla birlikte, müvekkili şirket için mali açıdan önem arz eden iş ürünü niteliğinde olduğunu,

müvekkilinin iş ürünü niteliğindeki haber ve işbu haberin içeriğini oluşturur nitelikteki videonun, davalı şirketin yayıncısı olduğu internet haber sitesi tarafından, müvekkili logosunun kaldırılması suretiyle kullanılarak okuyucu ile paylaşılması açıkça haksız rekabet teşkil ettiğini,Haksız rekabete konu durum her ne kadar FSEK ve Basın Kanunu mevzuatlarına da aykırılık içermekte ise de ihtilaf konusu haber görselleri ve video fikri mülkiyet hukuku bağlamında eser niteliğinde olmadığından davanın Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açıldığını,

FSEK 84. maddenin III. fıkrası anlamında ancak haksız rekabet hükümlerine göre korunabilen bir sinema eseri söz konusu olacağını, eser sayılmayan her türlü fotoğrafın izinsiz kullanımı haksız rekabet fiili olarak kabul edildiğini, Bu tür fiillerin 5846 Sayılı Kanun’da doğrudan düzenlenmemiş olmakla birlikte, hukuki sonuçları açısından TTK’daki haksız rekabet hükümlerine tabi tutulduğunu,Fikri Haklar Mahkemesinin görevli olması için davacının ya da davalının, dava konusu olan durumun "fikri mülkiyet hakkı" ya da "hak sahipliği" ile ilgili olması gerektiğini,

Fikri mülkiyet hukuku kapsamında korumadan yararlanmayan iş ürünlerinin haksız rekabet hükümlerine göre korunması gerektiği ve bu hususta görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız rekabetin tespiti ve meni istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince fikri sınai haklar hukuk mahkemesinin görevli olduğu gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta;

dava dilekçesinin konu başlığında "FSEK 36, 37 maddelerine aykırı eylemler teşkil eden haksız rekabetin tespiti ve meni" talebine yer verilmiş, dilekçe içeriğinde FSEK, TTK ve Basın Kanunu'na değinilerek davacıya ait haber ve video görselinde logo kapatılarak ve kaynak belirtilmeksizin videonun paylaşılmasının haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürmüştür.Davacı vekili, dava dilekçesinde dava konusu video görselinin ve haberin eser niteliğinde olup olmadığına dair herhangi bir açıklamaya yer vermediği gibi, FSEK'te sadece FSEK 1/B anlamında "sahibinin hususiyetini yansıtan" eserlerin korunması söz konusu olmayıp,

haksız rekabet koruması da bulunmaktadır. Davacı tarafça eylemin FSEK, TTK ve Basın Kanunu'na aykırılık nedeni ile haksız rekabet oluşturduğu ileri sürüldüğüne göre, mahkemece 5846 sayılı FSEK 84. ve 6102 sayılı TTK 54 vd. maddeleri kapsamında haksız rekabete yol açıp açmadığının kararda tartışılması gerekli olmakla bu hususta görevli mahkeme ise fikri sınai haklar hukuk mahkemesi olacaktır.

(Benzer yönde Y.11HD, 2017/381 Esas, 2018/5990 Karar sayılı, 03/10/2018 Tarihli ilamı) Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.