İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/1327 K.2024/1606

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalının, kendine ait araçlar ile ihlalli geçişler yaptığını, geçiş ücretinin ödenmemesi sebebi ile geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalının, borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini belirterek davanın kabulü ile davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına, borçlu aleyhine % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacıya ait internet sitesinde gişelerde bariyer ve gişe görevlilerin bulunduğu, geçiş ücretinin ödenmemesi durumunda araç sürücüsüne ihlalli geçiş hakkında bilginin verilmeden bariyerin açılmayacağı, araç sürücülerine gerekli bildirimler yapılmak suretiyle davalıya geçiş ücretinin cezasız olarak 15 gün içerisinde ödenmesi imkanının sunulduğu, davalı tarafça 15 günlük süre içerisinde geçiş ücretinin ödenmediği, bunun üzerine davacı tarafından davalı şirket adına geçiş ücreti ile geçiş ücretinin 4 katı tutarı kadar ceza tahakkuk ettirildiği ve devamında davalı hakkında icra takibi başlatıldığı,

dosyaya sunulan fotoğraflardan davalı şirkete ait araçların davacı şirketin işlettiği yoldan ihlalli geçiş gerçekleştirdiğinin sabit olduğu kanaati ile tahakkuk ettirilen geçiş ücreti ile cezaların geçişler ile uyuşup uyuşmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yaptırıldığı,

bu kapsamda dosyaya sunulan bilirkişi raporunda geçiş ihlalleri ile davacının talep ettiği cezai şart ile takip tarihi itibari ile davacının alacak miktarının icra dosyası ile uyumlu olduğu yönündeki tespiti de dikkate alınarak hüküm kurmaya ve denetime elverişli olarak düzenlendiği kabul edilen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek alacağın likit olması da gözetilerek davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek davanın kabulü ile davalının ... sayılı takip dosyasında yapmış olduğu itirazın 9.804,05 TL geçiş ücreti,

39.216,20 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 49.020,25 TL asıl alacak yönünden iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa davacının talebi aşılmamak üzere 3095 sayılı Kanunun 2/2.maddesi uyarıca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle takibin devamına, alacağın likit olması nedeni ile toplam alacağın %20'si üzerinden hesap edilen 9.804,05 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; davalı şirketin e-tebligat kullanma zorunluluğunun vergi işlemleri ve Ticaret Bakanlığı işlemleri ile sınırlı olduğunu, yani e-tebligat işlemlerinin sadece kullananın yaptığı iş konusuyla sınırlı ve ilgili olduğunu, kendisini ilgilendiren tüm işlemleri kapsamadığını, bu kapsamda dava dilekçesi, duruşma tutanakları, duruşma gününü bildiren davatiyeler ve bilirkişi raporunun müvekkili şirkete hukuka aykırı tebliğ edildiğini, müvekkili şirketin davadan bihaber olduğundan adil yargılanma hakkının zedelendiğini,

kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, yapılan e-tebligatlar hukuka aykırı olduğundan dosyadan haberi olmayan müvekkili şirketin itirazlarını sunamasa da, cevap dilekçesini sunmamanın davacının iddialarını inkar sayıldığını, cevap dilekçesi sunmayan müvekkili şirket iddiaları inkar ettiğinden inkar kapsamında müvekkili şirketin .../... hesaplarından geçişlerin ödenip ödenmediği hususlarının araştırılması gerektiğini, yerel mahkemenin çok basit bir işlemle davacının sunduğu plakaların ... hesaplarını tespit edip sonrasında bu hesaplardan iddia edilen geçiş paralarının çekilip çekilmediğini araştırması gerektiğini,

mahkemenin eksik araştırma yaparak hüküm kurduğunu, mahkemece müvekkili şirketin plakalarına ilişkin tanımlı .../... hesap bilgilerinin sunulması için ayrıca ihtarda bulunulmadığını, mahkemenin sadece davacının iddiaları kapsamında araştırma yapılarak davacının sunduğu ek olarak sunduğu delillere ilişkin araştırma yaptırarak eksik ve hatalı hüküm kurduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Uyuşmazlık; davalıya ait araçların, davacı şirket tarafından işletilmekte olan otoyoldan ücret ödemeden ihlalli geçiş yapması nedeniyle, ilgili kanun uyarınca tahakkuk ettirilen bedelin tahsili için girişilen icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un (6001 sayılı Kanun) 30 uncu maddesinin beşinci ve yedinci fıkrasının ilgili bölümleri şöyledir; "...,...ve ... sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.”"7.

Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz."Y. 3. HD. 29.11.2022 T.

2022/7541 E. , 2022/8964 K. sayılı ilamının ilgili bölümü şöyledir: "...Yine Anayasa Mahkemesi 18.01.2018 tarih, Esas: 2017/166, Karar: 2018/8 sayılı kararında da "...İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup, ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenecek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır." yönünde karar verilmiş ve bildirim koşulunun yer almadığı, yaptırıma neden olan eylemin ihlali geçiş anında tamamlandığı tespit edilmiştir.

Söz konusu düzenlemeler somut olay özelinde değerlendirildiğinde; davalıya ait aracın geçiş ücreti ödemeden davacının işlettiği yoldan geçiş yaptığı, davalının söz konusu geçiş ücretini ve ceza bedellerini henüz ödemediği, 4 katı şeklinde idari para cezası verileceğine dair yasal düzenlemenin yürürlükte olduğu, yargılama sırasında yürülükte olan mevzuata göre de bildirim koşulunun yer almadığı anlaşılmaktadır."Davalı borçlu şirketin tebliğ tarihinde faal olarak ... adresi varolup, TK 7/a madde uyarınca bu adrese zorunlu olarak yapılan tebligatın da usulüne uygun olduğu,

basiretli tacir kabul edilen ve her daim adresinde faal ve bu tür işlemlerde bilgisi olduğu karine olan şirketler yönünden ... adresi alındığından bilgileri olmadığına dair iddianın samimi görülemeyeceğinden davalının tebligatın usulsüz olduğunda dair itirazları yerinde görülmemiştir. Davalı taraf cevap dilekçesi sunmadığından münkir durumundadır.

İtirazın iptaline ilişkin olarak davada, davalının otoyoldan geçtiğini ispat yükü davacıdadır. davalının otoyoldan geçtiği ispatlanırsa, borcu ödediğini ispat yükü davalı tarafta olacaktır.Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre, geçiş tarihlerinde araçların davalı şirket adına kayıtlı olduğu, araçların otoyoldan geçtiğinin ispatlandığı, takip talebinde belirtilen borç miktarı kadar davalı şirketin borçlu olduğu tespit edilmiştir.

Mahkeme tarafından da davanın kabulü ile takibin takip talebindeki koşullarla aynen devamına karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde, dilekçe ekinde... hesap bilgilerini sunduğunu iddia etmiş ise de ekte buna ilişkin bir evrak sunulmadığı görülmüştür. Davacı tarafından alınan teknik bilirkişi raporuna göre davalıya ait araçların otoyoldan geçtiği ispatlandığından artık otoyol ücretinin ödendiğini davalı şirket ispat edecektir.

Ancak aşamalarda ileri sürülmeyen hususlar istinaf sebebi yapılamayacağı gibi ...-... hesap bilgilerine göre davacıya ödeme yapıldığı davalı şirket tarafından ispatlanamamıştır.6001 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin beşinci ve yedinci fıkraları ile yukarıda değinilen yargıtay ilamları birlikte değerlendirildiğinde; davalıya ait araçların geçiş ücreti ödemeden davacı şirketin işlettiği yoldan geçiş yaptığı, davalının on beş gün içinde bu geçiş ücretini ödemediği,

davalının herhangi bir bildirim yapılmasına gerek olmadan bu ücret ile birlikte dört katı tutarında cezayı ödemekle yükümlü olduğu gözetilerek ilk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne karar verilmesi yerinde olmuştur. Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/435 Esas, 2021/396 Karar sayılı ve 20/04/2021tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 837,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 409,60 TL harcın talep halinde davalı tarafa iadesine,3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde