İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2023/840 K.2023/783

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Yargılamanın yenilenmesini isteyen davalı müflis şirket iflas idaresi vekili yargılamanın yenilenmesi talepli dilekçesi ile.

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/581 Esas ve 2018/278 Karar sayılı kararının İstanbul BAM 17. HD'nin 16/09/2021 tarih ve 2018/1863 Esas, 2021/964 Karar sayılı kararı ile kaldırılarak yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulü ile alacağın iflas masasına kayıt ve kabulüne karar verildiğini, istinaf kararının temyiz incelemesinden geçerek onandığını, ancak aynı konuda ve aynı taraflar hakkında görülen ve müflis şirketin davacı olduğu İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/1394 Esas sayılı dosyasında verilen kararın daha önce kesinleştiğini, bu kararın müvekkili müflis şirketin lehine olduğunu,

müflis şirketin lehine olan kesin hükümden istifade edeceğini belirterek yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü ile İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/581 Esas ve 2018/278 Karar sayılı kararının kaldırılmasını ve yeniden hüküm kurularak davacı bankanın müflis şirkete 491.049,80 borçlu olduğuna ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bu borcun davacı bankadan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/238 Esas, 2023/313 Karar sayılı kararı ile; yargılamanın iadesine konu kararın İstanbul BAM 17. HD'nin 16/09/2021 tarih ve 2018/1863 Esas, 2021/964 Karar sayılı kararı olduğu, bu karar ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırıldığı ve hayatiyetini kaybettiği gerekçesi ile dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar vermiştir.

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.Müflis şirket iflas idaresi; kesinleşen iki hüküm arasında çelişki bulunduğu gerekçesiyle, ikinci hükmü veren mahkemeden yargılamanın iadesi talebinde bulunmuş, mahkemece, kararlarının istinaf mahkemesince kaldırılarak yeniden hüküm kurulduğu, bu nedenle talebi incelemede istinaf mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle dosya dairemize gönderilmiştir. HMK'nın 378/1 fıkrası.

"Yargılamanın iadesi talebini içeren dilekçe, kararı veren mahkemece incelenir." hükmünü düzenlemektedir. Maddenin gerekçesi. "Birinci fıkradaki düzenlemede gösterilen mahkemenin yetkisi ve iş bölümü kesin niteliktedir. Fıkrada sözü edilen kararı veren mahkemenin kapatılmış olması hâlinde, yargılamanın iadesi talebini, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kararıyla o mahkemenin işlerini devralmış olan mahkeme inceleyecektir.

“Yargılamanın iadesi sebepleri” kenar başlıklı 379 uncu maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde gösterilen hâlde, ilk hükme aykırı biçimde elde edilen ikinci hükmü veren mahkemede yargılamanın iadesi istenecektir. Birinci hüküm, kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş, ikinci hüküm ise kanun yollarından geçerek kesinleşmiş olsa dahi, yargılamanın iadesi talebini incelemekle ikinci hükmü veren ilk derece mahkemesi yetkili ve görevlidir." şeklindedir.

Buna göre HMK'nın 378. maddesi ve madde gerekçesi dikkate alındığında, ikinci hüküm kanun yollarından geçerek kesinleşmiş olsa dahi, ikinci hükmü veren ilk derece mahkemesi, yargılamanın iadesi talebini incelemekle yetkili ve görevlidir.

Nitekim Yargıtay 11. HD'nin 03/10/2022 tarih ve 2022/5910 Esas, 2022/6512 Karar sayılı kararında da yargılamanın yenilenmesi talebinin ikinci hükmü kaldırarak yeniden hüküm veren istinaf mahkemesince değil, ikinci hükmü veren ilk derece mahkemesi tarafından incelenmesi gerektiği kabul edilmiştir.

Bu durumda yargılamanın iadesi talebini incelemekle ilk derece mahkemesi görevli olduğundan, Dairemizin görevsizliğine, süresi içinde talep edilmesi halinde, dosyanın görevli İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir. Diğer taraftan HMK'nın 362/1.c bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemelerinin, yargı çevresi içinde bulunan ilk derece mahkemelerinin görev ve yetkisi hakkında verdiği kararlarına karşı temyiz yoluna başvurulamaz.

Ancak somut olayda, yargılamanın iadesi talebinde, ilk derece mahkemesinin ya da ilk derece mahkemesi sıfatıyla Dairemizin görevli olup olmadığı konusunda olumsuz görev uyuşmazlığı çıktığından, Dairemiz kararına karşı temyiz kanun yoluna başvurulması mümkündür. Açıklanan nedenler ile Dairemizin görevli olmaması nedeniyle yargılamanın iadesi talebinin usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.