İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/786 K.2024/768

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 03.03.2006-24.06.2020 tarihleri arasında dava dışı şirkette çalıştığını, çalıştığı süreçte müvekkilinin yasal haklarının ödenmediğini, şirketin iflası üzerine müvekkil alacağının tahsili amacıyla iflas masasına alacak kayıt talebinde bulunduğunu, iflas idaresince müvekkil alacağının 42.300,00 TL'lik kısmının kabul edildiğini, bakiye 37.700,00 TL'lik kısmının ise reddine karar verildiğini, ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu iddia ederek 37.700,00 TL müvekkil alacağının sıra cetveline kaydına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; dosyanın işlemden kaldırıldığı 27.12.2023 tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içerisinde talebini yenilemediği gerekçesiyle HMK'nın 150.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karar, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; dosyada müvekkili adına tüm işlemlerin yürütüldüğünü, son üç duruşmaya katılamama sebebi ile mazeret dilekçeleri sunulduğunu, kaldı ki bu duruşmaların birinde bilirkişi raporunun henüz ibraz edilmediğini, diğer duruşmada hakim değişikliği olduğunu, yeni duruşma gün ve saatini bildirir 01.11.2023 tarihli duruşma zaptının taraflarına tebliğ edilmediğini, mazeretlerinin reddine dair verilen kararın taraflarına tebliğ edilmemesinin usule aykırı olduğunu, bu durumun hak kaybına sebep olduğunu iddia ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava; işçilik alacağının iflas masasına kayıt ve kabulü istemine ilişkindir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" başlıklı 150.maddesinde; "(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

(2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.

(3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir.

Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır.(5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır.

(6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır. (7) Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.

Dosya kapsamına göre; davacı vekili 27.12.2023 tarihli duruşmaya mazeret bildirerek katılmadığı, mahkemece, davacı vekilinin 07.12.2022, 31.05.2023 ve 01.11.2023 tarihli duruşmalara katılmadığı ve mazeretlerini belgelendirmediği gerekçesiyle mazeretinin reddi ile birlikte dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, ret kararın davacı vekiline tebliğ edilmediği, davanın üç aylık süre içerisinde yenilenmemesi sebebiyle 02.05.2024 tarihinde ise açılmamış sayılmasına karar verdiği anlaşılmaktadır.

Yargılama hukukunun temelini teşkil eden en önemli ilkelerden olan hukuki dinlenilme hakkı Anayasa’nın 36. maddesinde ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin 6. maddesinde düzenlenen Adil Yargılanma Hakkı’nın da en önemli unsurudur.

Hukuki dinlenilme hakkı tarafların öncelikle yargılama ile ilgili bilgi sahibi olmasını, bilgi sahibi olduğu konuda açıklama ve ispat hakkını kullanmasını ve mahkemenin de bu açıklamaları ve sunulan delilleri dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini gerektirir. Bu nedenle tarafların gerek yargı organlarınca gerekse karşı tarafça yapılan işlemler konusunda bilgilendirilmeleri zorunludur.

Somut olayda, Mahkemece 02.02.2016 tarihli 22. celsede asıl davanın davacısı birleşen davanın davalısı olan Maliye Hazinesi vekilinin üç celse üst üste mazeret dilekçesi sunduğu bu sebeple mazeret dilekçesinin davayı uzatmaya yönelik olduğu gerekçesiyle mazeret dilekçesinin reddine karar verilerek yargılamaya devam olunduğu ve asıl dava yönünden dosyanın HMK’nin 150. maddesi uyarınca işlemden kaldırılması karar verildiği ancak işlemden kaldırma kararını içeren duruşma zaptının asıl davanın davacısı birleşen davanın davalısı olan Maliye Hazinesi vekiline tebliğ edilmediği ve nihai hükmün gerekçesinde,

02.02.2016 tarihinde takip edilmediğinden işlemden kaldırılmasına karar verilen asıl davanın 3 aylık yasal süresinde yenilenmediği belirtilerek, hükümde HMK’nin 150. maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

Az yukarıda Yargılama hukukunun temelini teşkil eden ve Anayasa’nın 36. maddesi ile İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi’nin 6. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma ilkesinin en önemli unsurunu oluşturan hukuki dinlenilme hakkına dair yapılan açıklamalar çerçevesinde mahkemece davanın 22. celsesinde asıl davanın davacısı birleşen davanın davalısı olan Maliye Hazinesi vekilinin mazeret dilekçesini reddederek ve karşı taraf vekilinin asıl davayı takip etmeyeceklerine yönelik beyanı üzerine asıl dava hakkında verdiği işlemden kaldırma kararının asıl davanın davacısı birleşen davanın davalısı olan Maliye Hazinesi vekiline tebliğine karar

vermesi ve kararın tebliği ile vekilin işlemden kaldırma kararından haberdar olmasının sağlanması gerekirken, işlemden kaldırma kararının duruşmada tefhimi ile yetinilmesi ve sonrasında ninai hükümde davanın 02.02.2016 tarihinde takip edilmemesi nedeniyle işlemden kaldırılmasına karar verilmesi ve 3 aylık yasal sürede dosyanın yenilenmediği gerekçesiyle HMK’nin 150. maddesi uyarınca asıl davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru değildir.(Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2017/9643 Esas, 2020/5686 Karar.) HMK'nın hukuki dinlenilme hakkı başlıklı 27.maddesinde; tarafların hukuki dinlenilme hakkına sahip olduğu,

bu doğrultuda tarafların yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasının sağlanılması gerektiğine işaret edilmiştir.

Bu doğrultuda; davacı vekilinin mazeretini belgelendirmediğinden mazeretinin reddine, akabinde dosyanını işlemden kaldırmasına dair kararı davacı vekiline tebliğ edilerek hukuki dinlenilme hakkına riayet edilmesi gerekirken aksi yönde işlem yapılarak bu hakkın ihlal edilmesi suretiyle yapılan işlem ve akabinde HMK'nın 150.maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına yönelik verilen karar usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/628 Esas, 2024/284 Karar ve 02/05/2024 tarihli kararının HMK 353/1a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın,