İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/3269 K.2024/2529

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında imza altına alınan Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan elektrik kullanımına ve ilgili sözleşme kapsamında cayma bedeline ilişkin olmak üzere 4 adet fatura bedelinin ödenmemesi sebebiyle müvekkilince davalı aleyhine T.C. Merkezi Takip Sistemi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının 03.11.2021 tarihinde icra takibine itiraz ettiğini, yapılan itiraz neticesinde icra takibinin durduğunu, müvekkili şirketin davalıdan olan alacağının elektrik borcunun ödenmemesinden ve ilgili sözleşme hükümlerinden kaynaklandığını, söz konusu fatura bedellerini davalının halen ödemediğini, takibe konu edilen faturanın cezai şart haricinde kalan tutarların elektrik kullanımına ve EPDK'nın yasal olarak belirlediği kalemlere ilişkin olduğunu, davalını müvekkili şirket tarafından sms ve e-posta ile gönderilen faturaları teslim aldığını,

taraflar arasında imza altına alınan sözleşme gereği belirlenen faiz oranlarına uygun olarak faiz belirlendiğini ve faturaya yansıtıldığını, tüm bu açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin davamını, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı cevap vermeme suretiyle davayı inkar etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda.

"Tarafların imza ettiği sözleşmede TBK m.179 kapsamında ifaya ekli cezai şartın düzenlendiği, davalı tarafından sözleşmeden kaynaklanan elektrik faturalarının ödenmediği ve sözleşmenin 5.11 maddesi uyarınca davacının tek taraflı fesih yetkisinin doğduğu, bu ihtimal için sözleşmede düzenlenen 6.2 maddesine göre davacının cezai şart talep edebileceği, davacı feshi ile gündeme gelen cezai şartın nasıl hesaplanacağının sözleşmenin mezkur 1. maddesi ile belirlendiği,

buna göre sözleşme boyunca düzenlenen tüm faturaların ortalama tutarının iki katının tahakkuk edilmesi gerektiği, alınan bilirkişi raporunda 9. bendin ikinci ihtimalinde bu hesabın usulünce yapıldığı, cezai şarta dair faturanın tanziminden sonra davacı yanca davalı yana yeni bir fatura tanzim edildiği, sözleşme hükmünün açıklığı karşısında tüm faturaların hesaplamada kıstas alınması gerektiği, tarafların tacir olup aylık %5 sözleşmesel faiz oranının serbestçe belirlenebileceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.

İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu fatura alacağının önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, % 20 si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir." gerekçeleriyle 1-Davanın Kısmen Kabulü ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan MTS ...

Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının kısmen iptaline, takibin 274.818,95 TL asıl alacak, 54.623,63 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 329.442,58 TL üzerinden ve ödeme emrindeki diğer şartlarla birlikte devamına, fazlaya dair istemin Reddine, 2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 65.888,51-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, Karara karşı davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; takibe konu 60.296,35-TL, 108.585,32-TL ve 3.821,19-TL tutarlı olan faturaların elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olup ...'tan alınan sayaç değerlerinin davalı tarafın imza ettiği sözleşmeye ek ... Elektrik Abonelik Sözleşmesi (İşyeri) elektrik tarife kullanım şartlarına göre EPDK'nın bildirdiği fiyatlara uygun olarak faturalandırıldığını, buna ilişkin olarak ...

A.Ş.'den ve ...'tan talep edilecek sayaç okuma ve PMUM kayıtlarının incelenmesi ile davalının itirazlarının haksız olduğunun anlaşılacağını, takibe konu edilen faturalardan 117.632,44-TL tutarlı olan faturanın cezai şarttan (cayma bedeli) kaynaklandığını, borca ve takibe dayanak faturanın, elektrik abonelik sözleşmesinin hükümlerine göre öngörülen cezai bedele ilişkin düzenlendiğini, borcun halen ödenmediğini,

borçluyla akdedilen abonelik sözleşmesi ve SKTT %10,00 tarife paketi kullanım şartlarında görüleceği üzere ödenmemiş borçtan dolayı sözleşmenin feshedildiğini ve sözleşme bitiş süresinden önce fesih nedeniyle cayma bedelinin16.06.2021 tarihli faturaya yansıtıldığını, ilgili tarife ve sözleşme uyarınca hesaplanan bedeller uyarınca takip başlatıldığını, her ne kadar, bilirkişilerce ikili hesaplama yapılmasının ve mahkemece düşük hesaplanan bedelin hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu,

tanzim edilen faturalar ve faiz oranlarının yürürlükteki mevzuat ve akdedilen sözleşme nazarınca hesaplandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; davanın esasına doğrudan etki eden ve gerekçeli karara dayanak 23.12.2022 tarihli bilirkişi raporunun müvekkiline usulüne uygun tebliğ edilmediğini, raporu tebliğ mazbatasından da tespit edileceği üzere; doğrudan tebligat kanunun 21/2.

Maddesine göre işlem yapılarak muhtara teslim edildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere; müvekkilinin davacı ile imzalamış olduğu “abonelik sözl eşmesinin, elektrik piyasası tüketici Hizmetleri Yönetmeliğine aykırı olamayacağından cayma bedeline ve fesih şartlarına ilişkin hükümlerin geçersiz olduğunu, davacının müvekkiline herhangi bir usulüne uygun gecikme bildiriminde bulunmadan, güncellenmiş güvence bedeli usulü yerine getirilmeden ve son ödeme tarihleri dahi gelmeyen faturaları da dahil etmek suretiyle sözleşmenin feshi yoluna gidildiğini,

mevzuata uygun olarak feshedilmeyen sözleşmeye dayalı olarak koşulları oluşmayan tazminat taleplerinin reddi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, 3 adet elektrik kullanım bedeli faturası ile ve cayma bedeli faturasından kaynaklanan alacağın tahsili talebiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul Merkezi Takip Sistemi'nin ...

Esas sayılı takip dosyasında faturadan kaynaklanan toplam 348.510,55-TL üzerinden takip yapıldığı, ödeme emrinin 27/10/2021 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun da süresi içerisinde 03/11/2021 tarihinde borca itiraz ettiği, borca itirazla birlikte takibin durduğu, dava İİK'nın 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür. Mahkemece taraf delilledi toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Bilirkişi raporunda özetle; " Takip konusu faturalardan, 117.632,44 TL tutarlı faturanın cayma bedeline ilişkin olduğu; diğer 3 adet faturanın ise elektrik kullanımına ilişkin tanzim edilmiş olduğu; talep edilen kullanım fatura bedellerinin sayaç değerlerinin taraflar arasında akdedilen sözleşmenin"3. Enerji Birim Fiyatı Hesaplama Yöntemi" maddesinde belirtilen şartlara göre tanzim edildiğinin görüldüğü.

Takip konusu faturalardan cayma bedeline ilişkin olan 117.632,44 TL tutarlı fatura yönünden inceleme yapıldığında da; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6.2. Maddesinde, "(i) Taraflardan birinin bu Sözleşme'nin veya Tarife Paketi'nin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve (ii) ABONE'nin Sözleşme'nin 4.1.

Maddesi kapsamında elektrik satışının başlayamaması, ABONE'nin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, ...hallerinde ... işbu Sözleşme'yi derhal ve Sözleşme'den doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedebilir.

Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde, ABONE işbu fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketi'nde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür".

1. Sözleşmenin Yürürlüğü, Süresi ve Fesih Koşulları maddesinde "İşbu Sözleşme, TARAFLARIN yetkili temsilcilerince imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ilk tedarikin başlamasından itibaren, Sözleşme fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih hali veya tarafların birbirlerine 30 (otuz) gün önce yazılı olarak sözleşmeyi sona erdirme veya koşullarını değiştirme talebi iletmemesi durumunda yürürlükte kalacaktır.

Sözleşmenin, yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 12 (oniki) ay içerisinde ABONE tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde. ABONE, sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında TEDARİKÇİ tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak TEDARİKÇİ’ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.". 2. Ödeme Koşulları maddesinde "ABONE belirtilen süreler içerisinde faturalarını ödemekle yükümlüdür.

Ödemelerde aksama olması durumunda veya ödeme gerçekleşmediğinde Tedarikçinin sözleşmeyi önelsiz tek taraflı tazminatsız fesih hakkı saklıdır.". 5.11. maddesinde "... tarafından tanzim edilmiş bir faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar, fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde, ABONE hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır ve bu durumda ...

Sözleşme'yi herhangi bir ihbara veya ihtara hacet kalmaksızın derhal feshetme ve ABONE aleyhine tüm alacak, hak ve talebi için gider ve masrafları ABONE'ye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.

Ayrıca, bu hallerde ... hiçbir ihbara gerek olmaksızın ABONE'nin elektrik enerjisini kestirme hakkına da sahiptir." şeklinde düzenlemeler yer aldığı, Taraflar arasında akdedilen 01/12/2020 Tarihli sözleşme kapsamında (cayma bedeline ilişkin olan 117.632,44 TL tutarlı fatura haricinde ve bu faturanın tanzim edildiği tarihe kadar olan sürede/yani bu faturanın tanzim edildiği tarihten önce) davalı adına 6 adet fatura tanzim edilmiş olduğu, 06/2021 dönemine ait 17/08/2021 son ödeme tarihli faturadan sonra davalı adına herhangi bir fatura tanzim edilmediği;

bu haliyle de 06/2021 dönemine ait son faturadan sonra taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğinin anlaşıldığı.

Sözleşmenin 2., 5.11. ve 6.2. maddeleri kapsamında davacının cayma bedeli talep edebileceğinin kabul edilmesi halinde ; sözleşmenin 1. Maddesindeki "ABONE, sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında TEDARİKÇİ tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak TEDARİKÇİ’ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." şeklindeki düzenlemeye göre.

Takip konusu cayma bedeline ilişkin ... nolu faturanın işbu faturanın tanzim tarihinden önceki 6 adet faturanın ortalama tutarının 2 katı esas alınmak suretiyle 117.632,44 TL olduğu; sözleşmenin devam ettiği sürede 7 adet fatura tanzim edilmiş olduğundan, tanzim edilen 7 adet faturanın ortalama tutarına göre hesaplama yapıldığında cayma bedelinin 102.116,09 TL hesaplandığını..." mütalaa etmiştir. Bu haliyle taraflar arasındaki sözleşmenin. 4.1.

Maddesinde davacıya sözleşmeyi fesih yetkisinin tanınmış olduğu, bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde, ABONE işbu fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketi'nde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlü olduğu, sözleşmenin 1. Maddesinde " Sözleşmenin, yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 12 (oniki) ay içerisinde ABONE tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde.

ABONE, sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında TEDARİKÇİ tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak TEDARİKÇİ’ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." hükmünün bulunduğu, 2. Ödeme Koşulları maddesinde ise ... ödeme gerçekleşmediğinde Tedarikçinin sözleşmeyi önelsiz tek taraflı tazminatsız fesih hakkının bulunduğu, 5.11. maddesinde "... tarafından tanzim edilmiş bir faturada belirtilen son ödeme tarihine kadar, fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde, ABONE hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır ve bu durumda ...

Sözleşme'yi herhangi bir ihbara veya ihtara hacet kalmaksızın derhal feshetme ve ABONE aleyhine tüm alacak, hak ve talebi için gider ve masrafları ABONE'ye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvurma hakkına sahiptir.

Ayrıca, bu hallerde ... hiçbir ihbara gerek olmaksızın ABONE'nin elektrik enerjisini kestirme hakkına da sahiptir." , sözleşmesinin 6.2. (i) maddesinde ise " Taraflardan birinin bu Sözleşme'nin veya Tarife Paketi'nin herhangi bir hükmünü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve (ii) ABONE'nin Sözleşme'nin 4.1.

Maddesi kapsamında elektrik satışının başlayamaması, ABONE'nin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, ABONE'nin İlgili Mevzuat'ın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması, ABONE'ye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas, haciz, ihtiyati haciz, konkordato vb. yollardan yasal kovuşturmaya başlanması hallerinde ... işbu Sözleşme'yi derhal ve Sözleşme'den doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak feshedebilir.

Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde, ABONE işbu fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyanı, tüm masrafları, ve ayrıca kullandığı Tarife Paketi'nde öngörülen iptal bedeli, fesih tazminatı, cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür...." şeklinde düzenlemelere göre abone tarafından herhangi bir faturanın ödenmemesi halinde fesih tazminatının da tahsil edileceği düzenlemesine göre mahkemece kararda belirtilen gerekçelerle yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmuştur.

Raporun tebliğine yönelik istinaf itirazları yönünden ise, aynı adrese daha önce TK 21/2'ye göre tebligat yapılmış olduğu gözetildiğinde bu yöndeki istinaf itirazları da yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre tarafların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R

Yukarıda açıklanan nedenlerle. Davacının ve davalının istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine, Davacıdan alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL'nin istinaf eden davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili vergi dairesine yazılmasına,

03/10/2024