İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/2344 K.2025/258

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ile davalı ... arasında 24.06.2022 sözleşme tarihli, 01.07.2022 tedarik başlangıç tarihli 24 aylık Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi imzalandığı, sözleşmeye göre davacı tedarik şirketinin, davalıya elektrik satışı yapacağı davalının da kullanım miktarına göre davacı şirket tarafından keşide edilecek faturaları ödeyeceği, yapılan sözleşme 01.07.2024 tarihine kadar devam etmesi gerekirken, sözleşmedeki sürelere uyulmadan, aboneliğin dağıtım şirketi üzerinden tahliye edildiği;

davalı abonenin 01.02.2023 tarihinde davacı şirketin portföyünden çıktığı davalının bu eyleminin madde 7.1'i ihlal anlamına geldiği; hükümler uygulanarak sözleşmeyi ihlal eden davalı için madde 7.1'de belirtilen cezai şart faturası keşide edildiği, sözleşmede kararlaştırıldığı üzere son on iki dönem faturalarının en yükseği olan ... sıra numaralı 04.01.2023 fatura tarihli 50.044,21 TL bedelli faturanın 2 katının alındığı, 100.088,42 TL'lik 10.04.2023 vade tarihli ... nolu ceza faturasının keşide edildiği, anılan faturadan davalının, davacı uhdesinde bulunan teminatının düşüldüğü, takas mahsup hakkının kullanıldığı,

buna göre faturanın 32.685,02 TL bakiye bedeli ile ... sayılı dosyasından icra takibine konu edildiği, belirtilen takibe yukarıdaki faturayla birlikte sözleşmenin 4.2. maddesine göre icra cezai şartı da uygulandığı davalının takibe itiraz ettiği belirtilerek, itirazın iptaline ve %40'dan aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; iflas ve işyerinin tahliyesi sebebiyle faaliyeti sonlandırmak üzere davalı tarafından vergi dairesine ve ticaret sicil kaydına başvurulduğu, daha sonra davacı şirkete yazılı olarak başvurularak elektrik aboneliği sözleşmesinin feshinin ve sözleşmenin imzalandığı tarihte denen teminat tutarının iadesinin talep edildiği,

davacı şirketin feshin usulsüz olduğu iddiasıyla 03.04.2023 tarihli ... numaralı ve 100.088,42 TL bedelli sözleşme ceza tutarı adı altında fatura düzenlediği ve davalı abonenin ödemiş olduğu 67.453,40 TL tutarındaki teminatı mahsup ettiği, bakiye bedel olan 32.635,02 TL'nin tahsili amacıyla, İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takip dosyasının e“devlet kayıtlarında görülmesi ile durumun öğrenildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin davacı tarafça önceden hazırlanan standart sözleşme olduğu,

bu sözleşmenin görünümünün, irade serbestisi ilkesi ile çeliştiği, genel işlem koşullarının, sözleşmeyi kabul eden tarafa karşı maddede belirtilen şartlar dışında ileri sürülemeyeceği hususunun 21. madde hükmü ile ifade edildiği, genel işlem koşullarının ispat yükünün davacı tarafta olduğu, tarafların imzalandığı sözleşmenin matbu bir sözleşme olduğu, imza sürecinde davalı taraf şirket yetkililerinin yeteri kadar inceleme vakti verilmediği,

hiçbir maddesinin tartışılmadığı ve hukuki bir metin olduğundan davalı şirket çalışanlarının değerlendirmeyi sağlıklı bir şekilde yapamayacağı, tüketicinin yerleşim yeri değişimi ve iflas sebebiyle hizmet almanın imkânsız olduğu, bu sebeple sözleşmenin feshedildiği, davalı tarafından davacıya durumun bildirildiği.

16. maddenin 2. fıkrasına göre bu durumda davacının davalı müşteriden herhangi bir bedel veya cezai şart talep edemeyeceği Yönetmeliğin 22. maddesi kapsamında değerlendirildiğinde, davalı tarafa imzalatılan taahhütnamenin 24 aylık olması sebebiyle süre yönünden de geçersiz olduğu, davalı tarafın işbu sözleşmeyi imzalarken, diğer elektrik dağıtım şirketlerine nazaran daha uygun fiyatla hizmet alacağını düşündüğü, böylece ticaret erbabı olması sebebiyle, ticaretini devam ettirebilmek ve ayakta kalabilmek amacıyla tasarruf yapmak zorunda olduğu,

çaresizce ve zorunlu kalarak sözleşmeyi kabul ettiği, zira diğer şirketlerin daha fahiş fiyatlarla ve ağır şartlarla sözleşme imzalatmakta olduğu,bu sebeple davalının, alternatif bir hizmet alamadığından, bu sözleşmeyi imzalamaya mecbur bırakıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin bir örneği davalıya verilmediğinden dosyaya sunulamadığı öne sürülerek davanın reddini ve %20'den az olmamak kaydıyla tazminat talep etmiştir.

Merkezi Takip Sistemi ... esas sayılı dosya ile, 03.04.2023 tarihli, 10.04.2023 son ödeme tarihli ve ... nolu faturadan kaynaklanan 32.635,02 TL alacak, 3.916,20 TL icrai cezai şart ve 163,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 36.714,40 TL nın tahsiline yönelik yapılan ilamsız takibin itiraz üzerine durdurulduğu anlaşılmıştır.

Mahkeme,"Davalının İTO kaydına göre tacir olduğu, bilgilendirme formunu imzaladığı, davalı abone sözleşme süresinden önce işyerini tahliye edecekse davacı tedarikçiye iki ay önceden yazılı olarak bildirimde bulunmak yükümlülüğünde olduğu, dosyada bildirim tarihinin olmadığı, dolayısıyla bildirimin süresinde yapıldığının ispatlanamadığı,

tacir olan davalının süresinde sözleşme hükümlerine uygun usulde ihtarname v.s resmi belgelerle bildirimi ispatlaması gerektiği, bilgilendirme formunu imzalayan tacir olan davalının genel işlem koşullarına dayanamayacağı, kural olarak tacirler için cezai şart miktarında indirim yapılamayacağı, teknik mali tespitlere göre cezai şart miktarının davalının ekonomik olarak yok olmasına neden olmayacağı tespit yapılmakla davalının hükme elverişli teknik heyet raporunda tespit edilen bedellerden sorumlu olduğu,sözleşme süresinin iki sene olduğu,

gerçekleşmiş erken fesih sürecinde davacı tarafın sözleşmenin 7.1 no'lu maddesi ihlal edilmesinden doğan haklarını kullandığı, buna ilave olarak sözleşme maddelerine göre erken fesih ve cezai şart faturasının ödenmemesi nedeniyle sözleşmenin 4.1 ve 4.2 no'lu maddeleri ile hesaplanan bedellerin de davalı tarafa tahakkuk edilebileceği,

bu durumda İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takip dosyasında asıl alacak 32.635,02 TL ve %60 yıllık faiz ile hesaplanarak bu bedele ilave olan 3.916,20 TL icra cezai şart ile fatura son ödeme tarihi ile icra takip tarihi arasında 163,18 TL işlemiş faiz olmak üzere takip tarihi itibariyle toplamda 36.714,20 TL'yi davacı tarafın davalıdan talep edebileceği teknik raporda tespit edilmekle davanın kabulü ile İstanbul Merkezi Takip Sistemi ... esas sayılı icra dosyasındaki takibin 36.714,40 TL üzerinden devamına, asıl alacak 36.551,22 TL ye takip tarihinden itibaren yıllık %60 faiz uygulanmasına,

alacağın varlığı ve miktarı yargılama neticesinde tespit edilmekle icra inkar tazminatı talebinin reddi"gerektiği gerekçesi ile. "Davanın KABULÜ ile İstanbul Merkezi Takip Sistemi ... esas sayılı icra dosyasındaki takibin 36.714,40 TL üzerinden devamına, asıl alacak 36.551,22 TL ye takip tarihinden itibaren yıllık %60 faiz uygulanmasına, icra inkar tazminatı talebinin reddine" karar vermiştir.

Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde; huzurdaki davanın, sözleşmeden kaynaklı olarak ceza koşulu istemli icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkin açıldığı,cza koşulu için hukuki sebep olarak sözleşmenin 7.1 maddesine dayanıldığı,anılan maddede hesaplama açısından "son 12 (on iki) dönem faturalarının en yüksek faturasının 2 (iki) katı" şeklinde düzenleme getirildiği,alacağın hesaplaması konusunda yargılamaya gerek olmadığı,alacağın likit olduğu,

davalı tarafın elektriği teslim aldığı ve faturalara itiraz etmediği,sözleşmenin feshinden dolayı ceza koşulu bedelinin fatura olarak yansıtılarak cari hesaba işlendiği,cari hesap alacağı olmasından dolayı alacağın likit olduğunu ileri sürerek icra inkar tazminatına karar verilmesi için kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre.

Dava, İİK 67 md ne dayalı itirazın iptali talebine ilişkin olup takip ve dava konusu alacak taraflar arasındaki sözleşme kapsamında düzenlenen faturanın ile icra cezai şartından kaynaklanmaktadır.

Asıl alacak ve ferilerinin sözleşme hükmü doğrultusunda ilgili tarife ve mevzuat hükümlerine uygun düzenlendiği, ödenmeyen fatura bedeli yönünden gecikme zammı ve icra cezai şart bedelinin yine sözleşmede belirlendiği,takibe konu fatura bedelinde tarife ve sözleşmeye aykırılık bulunmadığı, alınan bilirkişi raporunun taraf,mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli olduğu anlaşılmıştır.

Güncel Yargıtay 3.H.D.Başkanlığının 2023/3198 E.2024/1438 K.sayılı 29/04/2024 tarihili ilamında da vurgulandığı üzere ayrıca ceza bedeli sözleşme ile açıkça belirlendiğinden alacak likit kabul edilmelidir.İcra inkar tazminatı koşulları oluşmuştur. Buna göre alacak likit olduğundan davada icra inkar tazminatı koşullarının mevcut olduğu belirlenmiştir.Mahkemece icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerekirken bu talebin reddi kararı usul ve hukuka uygun bulunmamıştır.

Bu itibarla davacının istinaf talebinin kabulü ile karar icra inkar tazminatı yönünden HMK 353/1b-2.madde gereği kaldırılarak,aşağıdaki şekilde yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

KARA R

Yukarıda açıklanan nedenlerle. Davacının istinaf talebinin icra inkar tazminatı yönünden kabulü ile karar HMK 353/1b-2.madde gereği bu yönden kaldırılarak yeniden esas hakkında.

1-Davanın kabulü ile İstanbul Merkezi Takip Sistemi ... esas sayılı icra dosyasındaki takibin 36.714,40 TL üzerinden devamına, asıl alacak 36.551,22 TL ye takip tarihinden itibaren yıllık %60 faiz uygulanmasına, 2-Alacak likit olduğundan asıl alacak tutarı 36.551,22 TLnın %20 si olan 7.310,24 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Harçlar Kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.507,96-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 269,85-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.238,11-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-Davacı tarafından yapılan.

269,85-TL peşin harç, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti, 284,75-TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 8.554,60-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6- 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsiliyle Hazine adına gelir kaydına, 7-Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine, İstinaf incelemesiyle ilgili olarak.