İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/2783 K.2025/572

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 6446 sayılı kanuna göre kurulmuş bir tedarik şirketi olduğunu, davacı ile davalı ... arasında 15.01.2021 sözleşme tarihli 01.04.2021 tedarik başlangıç tarihli olmak üzere 12 aylık Elektrik Tedarik sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre davacının tedarik şirketi, davalıya elektrik satışı yapacak, davalı da kullanım miktarına göre davacı şirket tarafından keşide edilecek faturaları ödeyeceğini, sözleşme sona erme tarihi 01.04.2022 tarihi olduğunu, ancak davalı abone sözleşme dönemi içerisinde.

03.08.2021 tarihinde tahliye olarak davacı şirket portföyünden çıktığını, buna ilişkin olarak ... ekran görüntüsü işbu dilekçelerinin ekindi sunulduğunu, davalının bu eylemi madde 7.1 'i ihlal anlamına geldiğini, anılan madde de aynen “Sözleşme, sözleşmede anılan hallerin dışında ve sözleşme süresi içerisinde abone tarafından feshedilemez.

Sözleşme imzalanmasının ardından tedarikçi tarafından herhangi bir dönem faturasının çıkıp çıkmadığına bakılmaksızın abone tarafından sözleşme süresi içerisindeki sözleşmedeki fesih koşulları dikkate alınmadan herhangi bir tarihte fesih edilmesi,

yazılı bildirim olmaksızın tahliye edilmesi veya başka bir tedarikçi tarafından talep edilmesi (bu talep bu sözleşme kapsamında süresinden önce haksız fesih anlamı taşıyacaktır.) abone her bir sayaç için ayrı ayrı hesaplanmak üzere son 12 dönem faturalarının en yüksek faturasının 2 katı kadar ceza cezai şartı tedarikçiye ödemeyi kabul eder, şeklinde bir hüküm kararlaştırıldığını, anılan hükümler uygulanarak sözleşmeyi ihlal eden davalı için madde 7.1'de belirtilen cezai şart faturası keşide edildiğini,

buna göre sözleşmede kararlaştırıldığı üzere son on iki dönem faturalarının en yükseği olan Seri ... sıra numaralı 05.04.2021 fatura tarihli 26.005,21 TL. bedelli faturanın 2 katı alınarak. Seri ... sıra numaralı 13.10.2021 vade tarihli 52.010,42 TL. bedelli ceza faturası keşide edildiğini, anılan bu faturadan Merkezi takip Sistemi (İstanbul) ...

E. sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini, belirtilen takibe yukarıdaki faturayla birlikte sözleşmenin 4.2 maddesine göre İcra cezai şartı uygulandığını, anılan maddede icralık her faturanın yüzde on iki ( %12 ) kadar icra ceza bedeli ve işbu maddede belirlenmiş olan gecikme zammı oranında sözleşmesel faiz talep edilecektir “ hükmü yer aldığını, davalı söz konusu icra takibine haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz ettiğini, İstanbul arabuluculuk bürosunun ... dosyasında 14.12.2021 tarihinde son toplantı yapıldığını.

Fakat uzlaşma sağlanamadığını, Merkezi Takip Sistemi (İstanbul) ... E. sayılı dosyasına haksız olarak edilen itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın Likit olması nedeniyle %40 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ve davacı arasında 15.01.2021 sözleşme tarihli 01.04.2021 tedarik başlangıç tarihli olmak üzere 12 aylık elektrik tedarik sözleşmesi imzalandığını, davalının, uzun zamandır zorla yürüttüğü işlerini daha fazla devam ettiremeyeceğini anladığı için 31.07.2021 tarihinde işi bırakma bildirimi ile ticareti terk ettiğini, davacı şirket ile sözleşme her ne kadar devam ediyor olsa da sonuçta davalının battığını, borca batık hale geldiğini, davalının işi bıraktıktan sonra davacı-karşı davalı dağıtım şirketi ile mail üzerinden iletişime geçip sözleşmeyi fesih ettiğini,

davacı şirkete yapılan teminat iadesi başvurusuna geri dönülmediğini, sözleşmenin 4.6 maddesinde, başvuru tarihinden itibaren 2 ay içerisinde teminatın iade edileceği yazıldığını, davalının başvuru tarihi olan 17.08.2021 tarihi itibariyle dağıtım şirketine herhangi bir fatura borcu bulunmadığını, ancak davacı teminatı iade etmemiş, üstelik 9. ay olan Eylül ayına da 2.800,00TL.lik bir fatura daha çıkardığını, davalının 2.800,00 TL.lik bu faturayı da ödediğini, bu esnada kendisinde 1.800,00 TL. lik daha teminat tahsil edildiğini, şu anda davalının 14.400,00 TL.'lik teminatının dağıtım şirketince gasp edildiğini,

öncelikle yukarıda sayılan tüm sebepler ile sözleşmede genel işlem koşullarına aykırılık kapsamında kalan sözleşme maddelerinin iptali, şayet mahkeme aksi kanaatte ise hukuka aykırı olan birleşik faiz uygulamasından dolayı tedarikçinin uygulamaya çalıştığı %12'lik icra ceza bedelinin yani ( 6.241,25 TL.) kısmın reddi, genel işlem koşulları sözleşmeye uygulandıktan sonra haksız ve hukuka aykırı olarak başlatılan davanın reddi, haksız şekilde oluşturulan takip nedeniyle takip çıktısının %40'ından aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacı-karşı davalıdan tahsili,

davalının ödemiş olduğu 14.400,00 TL.'lik teminatın iadesine yönelik karşı davanın kabulüne, şayet mahkeme aksi kanaatte ise bu mümkün değilse mahsubunu talep etmiştir. Mahkemece "Hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilen bilirkişi raporuna göre.

Sözleşmenin 7.1 maddesinde, davalının fesih koşuluna uymadan sözleşmeyi feshetmesi durumunda; son 12 ayın en yüksek fatura tutarının 2 katı cezai şart ödeyeceği açıkça belirtildiği, davacının, davalıya düzenlediği faturalar arasında en yüksek tutarlı olanının ... nolu 05.04.2021 tarihli ve 26.005,21 TL. tutarlı fatura olduğu, davacının da sözleşmenin 7.1 maddesi gereği 2 kat olmak üzere 52.010,42TL. tutarlı cezai şart faturası düzenlediği, takibe konulan bu tutara ilave olarak ayrıca sözleşmenin madde 4.2 maddesine göre 6.241,25 TL. icra cezai şart bedeli talep ettiği görüldüğü,

talep edilen cezai şart tutarlarının sözleşme maddelerine uygun olduğu tespit edildiği, davacı ve davalı arasında akdedilen 15.01.2021 Tarihinde “Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi”, İşbu sözleşme Ek protokolü ve “Müşteri Bilgilendirme Formu” belgelerinde Davalı/abonenin davacı/tedarikçinin koşullarını akdedilen işbu sözleşmeler ile kabul ve beyan ettiği, dolayısıyla sözleşme ve ek protokolde de belirtildiği şekliyle “sözleşmeyi feshetmesi durumunda; son 12 ayın en yüksek fatura tutarının 2 katı cezai şart ödeyeceği” ni kabul ettiği, nihai karar sayın mahkemeye ait olmak üzere.

Davacı taraf, 52.010,42 TL. + 6.241,25= 58.251,67 TL. cezai şart faturaları toplamı için; %60 oranında faiz talebinde bulunulmuş ise de (sözleşmede hizmet faturalarının ödenmesinde gecikmeler için aylık %5 faiz belirtilmiş.) sözleşmede belirtilen hizmet faturaları ödemelerinin gecikmesi halinde uygulanacak olan %60 faiz oranının, cezai şart faturaları tutarlarına uygulanamayacağı, taraflar tacir olduklarından 3095/2 sayılı yasa gereği 15.10.2021 takip tarihinden itibaren başlamak üzere aynı tarihte yürürlükte olan %16,75 ve değişen oranlarda avans faizinin uygulanması gerekeceği, davacının davalı taraf aleyhine İstanbul) ...

E. Sayılı dosyası ile talep ettiği cezai şart alacağından davalının sorumlu bulunduğunun belirtildiği, davacı alacağının bilirkişi raporu ile belirlenen miktar üzerinden kabulüne karar verilerek, davacının alacağına yönelik, davalı itirazı haklı nedene dayanmadığı için iptali gerektiği, sözleşme hükümlerine göre davacı alacağının hesaplanması mümkün olup, haksız itiraz nedeni ile davacının likit nitelikteki alacağına ulaşması geciktirildiği için hüküm altına alınan miktarın % 20'si oranında inkar tazminatının davalıdan alınması gerektiği" gerekçesi ile.

"1-Davacının davasının KABULÜNE. Davalı borçlunun İstanbul Merkezi Takip Sisteminin ... esas sayılı takip sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline; takibin kaldığı yerden devamına, Asıl alacağı takip tarihinden itibaren %16,75 ve değişen oranlarda avans faizi uygulanmasına, itiraz haksız alacak likit olduğundan asıl alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" dair 12/12/2023 tarihinde karar verilmiştir.

Ancak karşı dava hakkında hüküm tesis edilmemesi nedeniyle bu kez. "Davalı karşı davacı 24/05/2024 tarihli dilekçesinde, talep ettikleri 14.400,00 TL lik teminatın karşı davalı tarafından müvekkiline ödendiğini, ödeme dekontu dilekçe ekinde sunulduğunu, gerekçeli kararda karşı davaları hakkında bir karar verilmediğinden gerekçeli kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

Karşı davalı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde dava konusu teminat miktarının, taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olarak karşı davacı abonenin karşı davalı şirkete borçları nedeniyle irat kaydettiklerini belirtmiştir.

Dosya kapsamında alınan 19/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda, davalı karşı davacının tüm hizmet faturalarını ödediği, hakkında herhangi bir gecikme faizi faturası düzenlenmediğinin belirtilmesi karşısında davalı karşı davacının davacı karşı davalıya borcunun olmadığının anlaşılması, davalı karşı davacının 24/05/2024 tarihli dilekçesinde talep ettikleri 14.400,00 TL lik teminatın karşı davalı tarafından müvekkiline ödendiğini belirtilmesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

HMK 305/A maddesi gereğince davalı- karşı davacının talebinin kabulüne karar verilerek, "karşı dava yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına" ilişkin madde, hüküm kısmına aşağıdaki şekilde eklenmiştir." gerekçesi ile. "1-Davalı- karşı davacı vekilinin talebinin HMK madde 305/A uyarınca KABULÜ ile. Mahkememizce verilen ... Esas, 2023/853 karar sayılı, 12/12/2023 tarihli gerekçeli kararın hüküm kısmının.

Karşı dava yönünden DAVA KONUSUZ KALDIĞINDAN KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA "a-Karşı dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 427,60 TL maktu harcın davalı- karşı davacıdan tahsiline, peşin alınan 250,00 TL harçtan mahsubu ile eksik 177,60 TL harcın davacı- karşı davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA, b-Karşı dava yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 14.400,00 TL nispi vekalet ücretinin davacı- karşı davalıdan alınarak DAVALI-KARŞI DAVACIYA VERİLMESİNE,

c-Karşı dava yönünden davacı- karşı davalı tarafından yapılan dava açılarken yatırılan toplam 342,20-TL (80,70-TL BVH, 11,50-TL VSH, 250,00-TL peşin harç) harcın davacı- karşı davalıdan alınarak, davalı- karşı davacıya verilmesine, d-Karşı dava yönünden davacı- karşı davalı tarafından yargılama aşamasında yapılan toplam 250-TL yargılama giderinin davacı- karşı davalıdan alınarak,

davalı- karşı davacıya verilmesine," şeklinde HÜKMÜN TAMAMLANMASINA, 2-Ek Kararın taraflara tebliğine" dair, tarafların yokluğunda hükmün tamamlanması ek kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere 01/07/2024 tarihinde ek karar verilmiştir. Kararı asıl dosya davacı vekili ile asıl dosya davalı vekili istinaf etmiştir.

Asıl dosya davacı vekili istinaf dilekçesinde; sözleşme ile tarafların, herhangi bir sınırlama olmadan, aralarında uygulanacak olan hukuku belirledikleri,bunu yaparken ise herhangi bir kanun ile sınırlanmadıkları,trafların yapmış oldukları sözleşme kapsamında, üzerinde anlaşmaya vardıkları her şeyin sözleşmenin içeriğine dâhil olduğu ve bu hükümlerin taraflar arasında uygulanacak olan hukuku ortaya koyduğu,bu nedenle faiz miktarı bakımından sözleşmede kararlaştırılmış olan aylık %5 faiz üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğinden kararın bu nedenle kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı karşı davacı vekili asıl ve karşı dava yönünden istinaf dilekçesinde; davalı karşı davacının 31/07/2021 tarihinde dava dosyasına sunulan işi bırakma bildirimi ile ticareti terk ettiğini,karşı taraf davacı şirket ile yapılan elektrik satış sözleşmesi her ne kadar devam ediyor olsa da sonuçta davalının battığı ve borca batık hale geldiğini,davalı müvekkilinin işi bıraktıktan sonra davacı-karşı davalı dağıtım şirketi ile mail üzerinden iletişime geçip sözleşmeyi fesih ettiğini,

dağıtım şirketinin aradan 2,5 yıl geçtikten sonra takip yaptığını ve kötüniyetli olduğunu,sözleşmenin genel işlem koşullarına aykırılık oluşturduğunu,sözleşmede genel işlem koşullarının uygulanması gerektiğini,teminat eksikliğinde %5 lik artışın kabul edilemez olduğunu,kullanıcı sözleşmeyi feshedemez hükmünün ticari hayata aykırı olduğunu belirterek,usul ve yasaya aykırı olan İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/846 E. 2023/853 K. sayılı kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılarak davanın reddine, karşı davanın kabulü ile,

haksız şekilde oluşturulan takip nedeniyle takip çıktısının %40' ından aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatının davacı-karşı davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre. Asıl dava sözleşme ihlali nedeniyle ceza şart ve ferilerinin tahsiline yönelik yapılan takibe karşı itirazın iptali,karşı dava teminat bedelinin iadesi talebine ilişkindir.

Asıl kararı davacı vekili,karşı davacı vekili ise asıl dava ile karşı davayı istinaf etmiştir. Mahkemece sadece asıl dava hakkında 12/12/2023 tarihinde hüküm verildiği,01/07/2024 tarihinde karşı davacının talebi üzerine bu kez karşı davanın konusuz kaldığı yönünde HMK 305/A maddesi gereğince ek 01/07/2024 tarihli ek karar verildiği anlaşılmıştır. Hatalı bir kararın düzeltilmesi, usulüne uygun başvuru halinde ancak yasa yoluna başvuru halinde denetim merciine yapılabilir.

Tefhim ve tebliğ edilen bir hükümle değişiklik yapılması 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanuna göre iki halde olanaklıdır. Bu hallerden biri HMK 304.maddesinde düzenlenen ' hükmün tashihi' diğeri ise HMK 305.maddesinde düzenlenen 'hükmün tavzihidir''. HMK 304.maddesinde düzenlenen hükmün tashihi yolu ile hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar yine 304.maddede belirtilen usul ile düzeltilebilir.

Hükmün tavzihi ise HMK 305. maddesindeki düzenlemeye göre hükmün açıklanması veya tereddüt yada aykırılığın giderilmesidir. Tavzih usülü HMK 306.maddesinde düzenlenmiştir. Bu iki maddedeki hal dışında hüküm değiştirilemez. Hükmün tavzihinin istenebilmesi için verilen hükmün, yeterince açık olmaması, icra işlemleri sırasında uygulanması açısından tereddüt uyandırıyor olması ve hükmün içinde birbirine aykırı fıkralar bulunması gerekmektedir.

HMK 305/A- (Ek:22/7/2020-7251/27 md.) maddesinde ise " taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir. Bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir." hükmü amirdir. Unutulan karşı dava hakkında HMK 305/A maddesi gereği ek kararla hüküm kurulamaz.

Bu nedenle mahkemenin asıl karada unutulan karşı dava hakkında ek karar vermesi usul ve hukuka uygun bulunmadığından,tarafların istinaf talebinin kabulü ile HMK 355 ve HMK 353/1-a-6. maddesi gereğince karar kaldırılarak,asıl ve karşı dava yönünden ayrı ayrı karar verilmesi yönünden dosyanın mahkemesine geri gönderilmesi gerekmiştir.

KARA R