İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/1056 K.2025/2937

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ile Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava,Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) talebine ilişkindir. Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince,"...

Dava, davalının, davacıya ait tasarımdan doğan haklarına tecavüzünün ve haksız rekabetinin tespiti, durdurulması, önlenmesi ve 6769 sayılı SMK'nın 156/3.maddesinin "Sınai mülkiyet hakkı sahibi tarafından, üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir." şeklinde düzenlenmiştir.

Davaya konu olayda sınai mülkiyet sahibi sıfatıyla dava açan davacının yerleşim yerinin Tuzla/İstanbul olduğu, hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut bu fiilin etkilerinin ise mahkememiz yetki alanı içerisinde de görüldüğüne dair (internet üzerinde satışlar gibi) herhangi bir iddia bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda davada yetkili mahkeme SMK uyarınca davacı yerleşim yeridir.

Bu nedenle davalı yetki itirazının kabulüne vermek gerekmiştir..." yetkisizlik kararı verilmiştir.İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince, "...

İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı dava dilekçesi ile davacı adına tescilli 2020/... numaralı tasarıma yönelik tecavüzün tespiti, meni ve refini talep ettiği, davalı tarafından yetki itirazında bulunulması üzerine davanın açıldığı Bakırköy 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2023/150 esas,

2024/70 karar sayılı dosyası ile dosyanın yetkisizlik ile mahkememize gönderildiği anlaşılmış ise de davalının yetkiye ilişkin 13/10/2020 tarihli itiraz dilekçesi incelendiğinde davalı tarafından dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine veya Sakarya Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep ettiği, her ne kadar Bakırköy 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2023/150 esas, 2024/70 karar sayılı dosyası yetkisizlik ile mahkememize gönderilmiş ise de HMK nun 19/2.

Maddesine göre "yetkinin kesin olmadığı davalarda yetki itirazının cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf yetkili mahkemeyi birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir.

Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." denilmek suretiyle dava konumuz ile ilgili yetkinin kesin olmadığı, yetkili mahkemenin de hem davacı ikametgahı olan İstanbul Anadolu mahkemeleri hemde davalı ikametgahı olan Sakarya Mahkemeleri olup birden fazla olduğu, davalının bu iki mahkemeden birini seçip belirlemesi gerekirken davalı tarafından yetkili mahkeme seçilmeden her iki mahkemeden birine gönderilmesini talep ettiği, bu şekilde ileri sürülen yetki itirazının HMK 19/2.

Maddesine aykırı olduğu, bu nedenle yetki itirazının dikkate alınmaması gerektiği, bu nedenle de yetkili mahkemenin yetkiye itirazının usul ve yasaya uygun olmaması nedeniyle Bakırköy Mahkemeleri olduğu anlaşıldığından yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.6100 sayılı HMK'nun 19. Maddesinde"(1)Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır, taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.(2)Yetkisinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.

Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir."hükmüne yer verilmiştir.

Kesin yetki kuralına tabi olmayan davalarda yetki ilk itirazının HMK ' nun19/4 maddesinde göre de , süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir( Yargıtay 8. HD 2014/13280 E. 2016/6002 K.,aynı daire 2020/3543 E, 2020/6848 K.. Yargıtay 12 HD 2022/13763 E. 2023/4430 K sayılı kararı)Mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilebilecek haller, dava şartı olan, kesin yetki halleridir.

HMK'nın 18. maddesi kesin yetkinin olduğu hallerde tarafların yetki sözleşmesi yapamayacaklarını açıkca düzenlemiştir. Bu nedenle yetki sözleşmesi kesin yetkinin olduğu hallerde yapılamaz.Yetki sözleşmesinin yapılmış olması da resen yetkisizlik kararı verilebilecek hallerden değildir. (Aynı yönde.

Yargıtay 5 HD 2023/9929 E. 2024/768 K; Yargıtay 11. HD 2016/15056 E. 2017/319 K. sayılı kararları ile Dairemizin 2023/452 E, 2023/2257 K. sayılı kararı) Somut olayda, dava taraflar arasındaki tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabet sebebiyle tazminat istemine ilişkin olup, davada kesin yetki halinin sözkonusu olmadığı,

kesin yetki halinin bulunmadığı hallerde yetkisizlik ilk itirazı üzerine verilen yetkisizlik kararı hatalı olsa dahi istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda, bu kararın, yetkisizlik kararı verilen mahkemeyi bağlayacağı, ancak bu neticenin doğabilmesi için usulüne uygun bir şekilde yetkisizlik itirazının ileri sürülmesi gerektiği, somut olayda davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinin yetkiye ilişkin açıklamasında alternatifli olarak (İstanbul Anadolu veya Sakarya Mahekemleri) yetki itirazında bulunduğu, açıkça ve belirli şekilde bir itiraz olmadığı,

davalı tarafça usulüne uygun yetki itirazında bulunulmadığı anlaşılmakla davanın açıldığı ilk mahkemenin yetkili hale geldiği anlaşılmakla, uyuşmazlığın Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesince görülüp çözüme kavuşturulması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere