İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/497 K.2025/1684

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353.maddesi gereğince dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde. Davalı şirketin, dava dışı borçlu ... Tic. A.Ş. Aleyhine, Bursa ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası ile takip yaptığını, Kartal 5. İcra Müdürlüğü'nün 2009/204 ve 205 Tal.

Sayılı dosyaları ile haciz yapıldığını, davacı firmaya ait olan bazı malların dava dışı borçlu şirkete ait olduğu gerekçesi ile haczedildiğini, bu hukuka aykırı işlem üzerine yasal başvurularını yaptıklarını ve haczedilen mallar üzerine konulan hacizlerin düştüğünü, hacizlerin düşmüş olmasına ve malların mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunun kesinleşmesine rağmen bu malların borçlunun, davalıya olan başka bir borcundan bahisle farklı bir icra dosyasından satıldığını, malların iadesi taleplerinin sonuçsuz kaldığını belirterek davacı şirkete ait olan malların aynen iadesine,

bunun mümkün olmaması halinde bedelinin haciz tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve davacı şirketin uğradığı kar mahrumiyeti olarak 50.000,00 TL'nin haciz tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Davacı tarafça açılan işbu davanın istima ve ikame kabiliyetinin olmadığını, reddi gerektiğini, dava dilekçesinde iddia ve beyanların gerçek dışı ve yasal mesnetten yoksun olduğunu, huzurdaki davanın haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası olarak ikame edildiğini, davaya konu haciz işleminin tarihinin 16/01/2009 yılı içerisinde olması, işbu davanın ikame tarihinin 04/04/2014 tarihi olması karşısında haciz tarihi itibariyle mer'i olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 66. Maddesi gereğince huzurdaki davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından mahcuzların icra ihalesi sureti ile satıldığı Kartal ...

İcra Müdürlüğü'nün ( yeni İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü) ... Tal.

Sayılı dosyası hakkında istihkak davası açılmamış bulunduğu için hakkında istihkak kararı bulunmayan bir haciz işlemi ile ilgili genel mahkemelerde huzurdaki davanın ikamesinin mümkün olmadığını, işbu sebeple huzurdaki davanın HMK.nın 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, görevli mahkemeye dava ikame edilmesi halinde de davanın ikame tarihi yönünden hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, huzurdaki davanın müvekkili şirketin dava dışı borçlu ...

Tic. A.Ş. Aleyhine Bursa ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takip yaptığını, bu dosyadan yazılan talimat gereğince Kartal ... İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... Tal.

Sayılı dosyaları ile haciz işlemi yapıldığını, davacı şirkete ait olan bazı malların dava dışı borçlu şirkete ait olduğu gerekçesi ile taraflarınca haczedildiğini, bu hukuka aykırı işlem üzerine yasal başvurularını yaptıklarını ve haczedilen mallar üzerine konulan hacizlerin düştüğünü, hacizlerin düşmüş olmasına ve malların mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun kesinleşmesine rağmen bu malların icra takip dosyası borçlusunun davalıya olan başka bir borcundan bahisle farklı bir icra dosyasından satıldığını, malların iadesi taleplerinin sonuçsuz kaldığını, bu sebeple davacı şirkete ait olan malların aynen iadesine,

bunun mümkün olmaması halinde bedelinin haciz tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ve davacı şirketin uğradığı kar mahrumiyeti olarak 50.000,00 TL'nin haciz tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili olduğunu, davacı şirketin müvekkili hakkında İstanbul Anadolu 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2012/630 esas sayılı dosyası ile ikame ettiği istihkak davasının Yargıtay incelemesinde olup henüz kesinleşmediğini, işbu sebeple huzurdaki davada dava tarihi itibariyle davacı şirkete ait olduğunun hukuken kesinleşmiş bir istihkak davasının bulunmadığını,

kaldı ki İstanbul Anadolu 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2009/317 esas, 2012/373 karar s ayılı istihkak dosyası ile aynı malların ... A.Ş.'ye ait olduğuna dair karar verildiğini, aynı mahcuzların iki ayrı tüzel kişiliğe ( ... San. Tic. Ltd. Şti. Ve ... A.Ş.) ait ol duğu iddiası yönünde halen temyiz incelemesinde olan iki ayrı istihkak davasının söz konusu olduğunu, Bursa ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından yazılan talimat neticesi Kartal ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Tal. Sayılı dosyasından haczolunan mahcuzlar ile ilgili davacı şirketin 02/02/2009 tarihinde İstanbul Anadolu 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2009/87 esas sayılı dosyası ile istihkak davasını ikame ettiğini, davacının istihkak iddiasının 30/12/2009 tarihinde reddolunduğunu, dava konusu olan Bursa ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından yazılan talimat ile Kartal ... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal sayılı dosyasından haczolunan menkullere, iki ay sonra Bursa ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından yazılan talimat ile Kartal 4. İcra Müdürlüğü'nün 2009/704 talimat sayılı dosyasından haciz ( iştirak haczi ) konduğunu, Kartal ... İcra Müdürlüğü'nün ... tal. Sayılı dosyasındaki menkullerle (derdest istihkak davasına konu menkuller), Kartal ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Tal. dosyasındaki menkuller ( hakkında istihkak davası olmayan ve icra ihalesi ile satılan menkuller) aynı menkuller olduğunu, zaten muhafaza altına alınan mahcuzlara yediemin deposunda iştirak haczi konulduğunu, Kartal ... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal. Sayılı dosyasından 16/01/2009 tarihinde haczedilen makinaların tamamının Kartal ... İcra Müdürlüğü'nün ... Tal.

Sayılı dosyasından 25/03/2009 tarihinde ihale sureti ile satıldığını, bu sebeplerle dava konusu olan menkullerin hacizli olduğu Bursa ...

İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile ilgili verilen ve 08/02/2010 tarihinde kesinleşen yetkisizlik kararının bu hacze etkisinin kalmadığını, istihkak davası konusu menkullerin tamamının Kartal 4. İcra Müdürlüğü'nün ...l. sayılı dosyasından 25/03/2009 tarihinde ihale sureti ile yetkisizlik kararından 10 ay önce satıldığını, ihale sebebi ile hacizlerin kaldırıldığını ve menkullerin ihale alıcısı üçüncü şahıslara teslim edildiğini,

yapılan haciz işlemi ile ilgili davacı şirketin hiçbir istihkak iddiası bulunmadığından davacının mülkiyeti icra hukuk mahkemesinin genel hükümler dairesinde gördüğü istihkak davası ile kabul edilip bu karar kesinleşmeden, davacının genel mahkemeden mahcuzların aynen iadesi veyahut bedelinin tazmini yönünde hak iddia edebilmesinin hukuken mümkün olmadığını, istihkak davası ile icra hukuk mahkemelerinin görev alanına girdiğinden genel mahkemenin bu yönde inceleme yapabilmesinin hukuken mümkün olmadığını belirterek davacının haksız ve hukuken mesnetsiz davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince; "..., Sonuç olarak dava dilekçesinde davacının mahcuz malların aynen iadesi mümkün olmaması halinde bedellerin haciz tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve kar mahrumiyetinin tazminini istediği, üçüncü kişiye satılan malların aynen iadesinin mümkün olmadığı, teknik rapora göre makinelerin davacının öğrenme tarihi dikkate alınarak rayiç değerlerinin 91.960,00 TL olduğu, kiralama zararının ise 2.960,00 TL olduğu bildirildiği bu miktarların kabulüne fazlaya dair taleplerin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVANIN KISMEN KABULÜNE, 91.960,00 TL makine bedeli, 2.960,00 TL kar kaybının 25/05/2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya dair taleplerin reddine, ..." karar verilmiştir. Verilen karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davalı vekili istinaf dilekçesinde.

Davaya konu haciz işleminin tarihinin 16/01/2009 olup davanın 04/04/2014 tarihinde açıldığını, haciz tarihi itibariyle mer'i olan 818 sayılı BK''nın 66. maddesi gereğince huzurdaki davanın zamanaşımına uğradığını, Davacının mahcuzların icra ihalesi sureti ile satıldığı Kartal ... İcra Dairesinin (yeni İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi) ...

Tal. sayılı dosyası hakkında istihkak davası açmadığını, için hakkında istihkak kararı bulunmayan bir haciz işlemi ile ilgili genel mahkemelerde huzurdaki davanın açılamayacağını ve davanın H.M.K.nın 114/1-c maddesi gereğince dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, Bursa ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasından Kartal ... İcra Dairesinin ...

Tal. sayılı dosyasına yazılan talimat neticesi yapılan haciz işlemi ile ilgili davacı şirketin hiçbir istihkak iddiası bulunmadığından bu haciz işlemi ile ilgili niza yaratmasında hukukî yararı bulunmadığını, bilirkişi raporunda yer alan hatalı kanaatin gerekçeli karara da kanaat olarak geçtiğini, dava konusu menkullerin Bursa ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasının talimatı ile Kartal ... İcra Dairesinin ...

Tal. sayılı dosyasından haczedildiğini, icra dosyasından 21/02/2009 tarihinde borçluya İİK'nın 103. maddesine istinaden haciz bildirimi yapılmasına rağmen, dosya borçlusu "Saber Endüstriyel ... A.Ş." ve huzurdaki davanın davacısı "Enka Civata" tarafından istihkak iddiasında bulunulmadığını ve istihkak davası açılmadığını, dava konusu olan makinelerin tamamının Kartal ... İcra Dairesinin ...

Tal. sayılı dosyasından “istihkaksız olarak” 25/03/2009 tarihinde ihale sureti ile satıldığını, davacının istihkak iddia ettiği menkullerin Bursa ... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasının talimatı ile Kartal ... İcra Dairesinin ... Tal. sayılı dosyasından da haczedildiğini, davacının bu dosyadan haczedilen menkullerle ilgili istihkak davası açtığını, İstanbul Anadolu 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/530 E., 2019/597 K. sayılı, 24/09/2019 tarihli kararının.

İcra takibinin ve haczin geçersiz olduğundan davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığı yönünde olduğunu, ve Yargıtay incelemesinden geçtiğini, istihkak davası açma olanağını elde edemeyen üçüncü kişi, ancak borçluya karşı sebepsiz zenginleşme davası açabileceğini, belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava. Haksız haciz sebebiyle maddi tazminat talebine ilişkindir.Zamanaşımı yönünden yapılan incelemede. Zamanaşımı süresinin belirlenmesinde, olay tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı BK'nun 60/1-2 maddelerinin uygulanması gerekir.

Buna göre zamanaşımı süresi, zarar görenin, haksız eylem ve failini öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl, her halükarda zarar veren eylemin gerçekleşmesinden itibaren 10 yıldır. Eğer fiil ceza kanunları gereğince daha uzun zamanaşımı süresi bulunan cezayı gerektiren bir eylemden doğmuş ise ceza zamanaşımı süresi uygulanır.Dosya kapsamından, Kartal ...

İcra Müdürlüğünün ... talimat dosyasında yapılan hacze yönelik olarak 3. Kişi sıfatıyla huzurdaki davacı tarafından açılan istihkak davasında icra takibinin ve haczin geçersiz olması sebebiyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği temyiz incelemesinde yargılama giderleri yönünden kararın bozulduğu ve bozma ilamı sonrasında verilen kararın 17/11/2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.Haciz işleminin haksız olduğu, istihkak davasına ilişkin kararın kesinleşmesi ile sabit olmuştur.

Zamanaşımının başlangıcı, belirtilen kararın kesinleşmesi olarak alınmalıdır. Şu durumda, 04/04/2014 dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresi dolmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf istemi yerinde değildir.Haksız takip ve haciz, haksız fiil niteliğindedir. Uyuşmazlığa, olay tarihinde yürürlükte bulunan 6098 Sayılı TBK'nun 50. maddesi uygulanmalıdır. Belirtilen hükümler gereğince.

Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında kural olarak gerçek zarar ilkesi geçerli olup zararın kanıtlanması davacı tarafa, hükmedilecek tazminatın miktarının belirlenmesi ise hakime aittir (Yargıtay 4 HD'nin 2021/17980 E. - 2022/9874 K. Sayılı ilamı).Haciz isteminin dayanağının bir hak veya alacak olması ve haciz tarihinde mevcut bulunması gerekir. Aksi halde, haksız bir haciz ve buna bağlı olarak da sorumluluk söz konusudur.

Eylem ile zararlı sonuç arasında uygun nedensellik bağının bulunması gerek ve yeterlidir.Haciz isteyen alacaklı haksız çıktığı takdirde, borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan kusursuz olarak sorumludur. Ancak bu durumda dahi uğranılan maddi zararın ispatı zorunludur (Yargıtay 4 HD'nin 2016/14413 E. - 2019/483 K. Sayılı ilamı).Somut olayda.

Davacıya ait menkuller, dava dışı borçlunun borcu sebebiyle cebri icra yoluyla satılarak elde edilen para davalıya ödendiği, davacının bu sebeple maddi zararının doğduğu ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun somut verilere dayalı ve denetime elverişli olduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmayıp davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.