İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2019/1242 K.2020/4419

Taraflar arasında görülen davada verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla; re’sen dikkate alınabilecek hususlar ayrık olmak üzere istinaf talep ve gerekçeleri ile tarafların ilk derece mahkemesinde ileri sürdükleri iddia ve savunmalar esas alınmak sureti ile dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar ..., ... ve ... vekili dava dilekçesinde özetle.

25/08/2015 tarihinde meydana gelen dava konusu trafik kazasında ... plaka sayılı araç ile ... plaka sayılı araçların kaza yaptıklarını, ... plaka sayılı aracın sürücüsünün tali, ... plaka sayılı araç sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, kaza sonucu müvekkillerinin desteği ... vefat ettiğini, ... plaka sayılı aracın sigortacısının ... olduğunu fakat bu şirketin ruhsatlarının iptal edildiğini, bu nedenle olay tarihindeki sigorta limitine kadar ...nın sorumlu olduğunu, şimdilik 2.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, ... plaka sayılı aracın müvekkili şirkete trafik sigortasıyla sigortalı olduğunu, davacıların desteği olan ... aynı zamanda araç sürücüsü ve müvekkil şirketin sigortalısı olduğunu, kendi kusurlarına denk gelen tazminat talebinde bulunulamayacağını, rizikonun teminat dışı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ... plaka sayılı aracın ... tarafından sigortalandığını, müvekkiline açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, zira ... tüzel kişiliğinin devam ettiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

BİRLEŞEN İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/885 ESAS, 2016/35 KARAR SAYILI DOSYASINDA: Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; aynı kazada ... plakalı araç içerisinde bulunan davacının desteği ...'nin vefat ettiğini, bu nedenle karşı aracın sigortacısı olan davalı ... ile yine müteveffanın içerisinde bulunduğu aracın sigortacısı olan ... yönetimini devralan ...ndan 6100 sayılı yasanın 107. maddesi uyarınca hesaplanacak tazminat tutarlarının tahsiline karar verilmesi talebinde bulunmuştur.Davalı ... vekili davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... vekili husumet itirazında bulunmuştur.

BİRLEŞEN İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/1178 ESAS, 2016/263 KARAR SAYILI DOSYASINDA; Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; aynı kazada ... plakalı araç içerisinde bulunan davacının desteği....ın vefat ettiğini, bu nedenle karşı aracın sigortacısı olan davalı ... ile yine müteveffanın içerisinde bulunduğu aracın sigortacısı olan ... yönetimini devralan ...ndan şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsiline karar verilmesi talebinde bulunmuştur.Davalı ... vekili davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... vekili husumet itirazında bulunmuştur.

BİRLEŞEN İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/905 ESAS, 2015/772 KARAR SAYILI DOSYASINDA; Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; aynı kazada ...plakalı araç içerisinde bulunan davacının desteği ...'ın vefat ettiğini, bu nedenle karşı aracın sigortacısı olan davalı ... ile yine müteveffanın içerisinde bulunduğu aracın sigortacısı olan ... yönetimini devralan ...ndan şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsiline karar verilmesi talebinde bulunmuştur.Davalı ... vekili davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... vekili husumet itirazında bulunmuştur.

BİRLEŞEN İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2016/1037 ESAS, 2017/29 KARAR SAYILI DOSYASINDA; davacılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekili dilekçesinde özetle; asıl dava dosyasına konu kazaya karışan ...9 plaka sayılı aracın sigortacısı olan ...n destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur.Davalı ... vekili davanın reddini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde. 25/08/2015 tarihinde davalı ...

Şirketine trafik sigortasıyla sigortalı bulunan ... plaka sayılı araç ile davalı ...

Şirketine trafik sigortasıyla sigortalı bulunan ... plaka sayılı araçların çarpışmaları neticesinde meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı aracın Çorum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/45 Esas sayılı dosyası kapsamında sürücüsü olduğu tespit edilen ...'nin asli kusurlu; diğer kazaya karışan aracın sürücüsü olan ... ise tali kusurlu oldukları gerek sözü geçen ceza dosyası kapsamı, gerekse de dosya üzerinden İTÜ Trafik Heyetinden alınan kusur raporu kapsamında sübuta erdiği gerekçesiyle bilirkişi raporuyla hesaplanan destekten yoksun kalma tazminatlarının hüküm altına alınmasına,

Asıl davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 189.636,39-TL, davacı ... için 36.134,04-TL, davacı ... için 20.853,73-TL'nin kararda belirtilen faiz başlangıç tarihinden itibaren davalı ...'dan tahsiline, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine.

Birleşen İstanbul 10. ATM 2015/1178 esas sayılı davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 7.586,67 TL nin kararda belirtilen faiz başlangıç tarihinden itibaren davalı ...'dan tahsiline, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine. Birleşen İstanbul 5. ATM 2015/905 esas sayılı davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 101.547,66-TL nin kararda belirtilen faiz başlangıç tarihinden itibaren davalı ...'dan tahsiline, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine.

Birleşen İstanbul 4. ATM 2015/885 esas sayılı davanın kısmen kabulüne, davacı ... için 202.924,66-TL nin kararda belirtilen faiz başlangıç tarihinden itibaren davalı ...'dan tahsiline, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine, davalı tarafça yapılan yapılan ödeme sonucu konusuz kalan Birleşen İstanbul 8. ATM 2016/1037 esas sayılı dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Karara karşı asıl ve birleşen dosya davalısı ...

Sigorta vekili özetle; asıl dava dosyasında müteveffa ... bakımından talep edilen destekten yoksun kalma tazminatının teminat dışı olduğunu, zira müteveffanın sigortalı aracın işleteni konumunda olup %75 oranında kusurlu olarak davaya konu trafik kazası sonucu vefat ettiğini, desteğin kendi kusuruna isabet eden tazminat taleplerinin teminat kapsamında bulunmadığını, diğer yandan birleşen 2015/885 Esas sayılı dosyasında kazada vefat eden ... bakımından destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunulmuş ise de bu talebin de teminat dışı olduğunu, zira bu kişinin gerçekleşen kazada araç sürücüsü konumunda olduğunu, asli kusurlu bulunduğunu,

desteğin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunu, bununla birlikte birleşen 2015/1178 Esas ve 2015/905 Karar sayılı dosyalarında davacıların desteği olan ... hatır taşıması nedeniyle hükmedilen tazminattan indirime gidilmemiş olmasının doğru olmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.Karara karşı davacılar vekili;

...na yönelik açılan asıl ve birleşen davalarda vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, zira davadan önce ...'nin tüm branşlardaki ruhsatlarının Başbakanlık Yardımcılığı makamının 07/08/2015 tarih, 24316 sayılı onayları ile iptal edildiğini ve yönetiminin ...na devredildiğini, dava sırasında 12/04/2016 tarihli celsede taraf değişikliği talebinin haksız surette reddedildiğini, davacıların ...

Sigortaya karşı dava açmaya zorlandığını, yargılama sırasında ... tarafından yapılan ödemeler nedeniyle davanın konusuz kaldığını, bu nedenle vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. 1-Davalı ... vekilinin istinaf itirazlarının değerlendirilmesi. Davaya konu trafik kazası 25/08/2015 tarihinde davalı ... Şirketine trafik sigortasıyla sigortalı bulunan ... plaka sayılı araç ile davalı ...

Şirketine trafik sigortasıyla sigortalı bulunan ... plaka sayılı araçların çarpışmaları neticesinde meydana gelmiş olup ... plaka sayılı aracın Çorum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/45 Esas sayılı dosyası kapsamında sürücüsü olduğu tespit edilen ...'nin asli kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer aracın sürücüsü olan ... ise tali kusurlu olduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Davalı ... şirketi vekili müvekkili şirkete trafik sigortasıyla sigortalı bulunan ... plaka sayılı aracın sürücüsü olan ...'nin mirasçıları ile yine aynı araçta vefat eden sigortalı ve işleten konumundaki ...ın mirasçılarının destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmaya müstehak olmadıkları, sürücünün ve dolayısıyla işletenin kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin teminat dışı olduğu itirazında bulunmaktadır.

Her ne kadar 01.06.2015 tarihinden sonra gerçekleşen davaya konu kaza ile ilgili olarak belirtilen tarihte yürürlüğe giren genel şartların A.6. maddesi (d) bendindeki "destekten yoksun kalan hak sahibinin,

sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat dışı bırakılmasına" ilişkin düzenleme doğrultusunda uygulama yapmak gerekirse de 6704 sayılı yasanın 4. maddesi ile değişik 2918 sayılı Kanunun 92. maddesinin birinci fıkrasına eklenen (i) bendinde düzenlenen "bu kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler” şeklindeki düzenleme, istinaf aşamasında Anayasa Mahkemesinin 17/7/2020 tarihli ve E.:2019/40.

K.:2020/40 sayılı kararı ile iptal edildiğinden, sözü geçen genel şartların ilgili hükmünün uygulanması mümkün değildir. Zira kaza tarihi itibarıyla davaya konu rizikonun teminat dışı bırakıldığına ilişkin bir düzenleme kanunlarda bulunmamasına rağmen idari bir düzenleme ile kanunda sayılan teminat dışı hallere ilaveten kanunun teminat dışı bir hal olarak görmediği bir meselede- hüküm getirilmesi, kanuna açıkça aykırılık teşkil etmektedir.

O halde, 26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı yasa ile değişik 2918 sayılı yasanın 92. maddenin (g) ve (h) bendlerinde yapılan değişiklik tarihinden önce gerçekleşen kazayla ilgili Yargıtay içtihatları ile ortaya konulan ilke ve kurallar ile 2981 sayılı Yasa hükümleri doğrultusunda doldurulması gerektiği, davacıların sırf ölenin mirasçısı sıfatı ile değil destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla talepte bulundukları, destekten yoksun kalma tazminatının miras yoluyla geçen bir hak niteliğinde değil sigorta hukuku kapsamında talep edilen bir hak olduğu,

bu durumda ölen kişinin sigortalı aracın işleteni veya sürücüsü olmasının bir öneminin olmadığı, ölenin kusurunun üçüncü kişi konumunda olan mirasçılara yansıtılamayacağı karşısında rizikonun teminat kapsamında olduğuna ilişkin kabul şeklinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır (Davalı tarafından dayanılan karar tarihinden sonraki tarihli Hukuk Genel Kurulunun 14/03/2019 gün ve 2017/17-1089 E, 2019/294 K sayılı ilamı aynı yöndedir).

Buna yönelik istinaf itirazları yerinde değildir.Ne var ki, davalı tarafın cevap dilekçesinde İsmail Kanat'ın mirasçıları tarafından açılan davaya ilişkin hatır indirimine ilişkin savunmada bulunulması karşısında delil olarak dayanılan ceza dosyası kapsamında yapılan değerlendirmede, ..., ... ve ...'ın hazırlık aşamasındaki ifadelerine göre ...'ın, olay günü ... aracı ile kendisine ait ağaç kesme makinesinin arızasını gidermek için ... ve ... ile birlikte Kargı ilçesine gittikleri, ... çarşı ...inde bıraktıkları, ... ve ..., inşaat işine bakmak için yola devam ettiği,

dönüşte de de çarşı ...inde bıraktıkları ... alarak Tosya'ya geri döndükleri sırada kaza yaptıkları anlaşılmaktadır. Bu durumda hatır taşıması nedeniyle %20 oranında hatır indirimi yapılması gerekirken bu konuda olumlu veya olumsuz bir değerlendirme yapılmaması doğru olmamıştır. Bu yöne ilişkin istinaf itirazı yerindedir.2-Davacılar vekilinin ...na yönelik açılan davada hükmedilen vekalet ücretine ilişkin istinaf itirazlarının değerlendirilmesi.

Dava tarihinden önce ... plaka sayılı aracın sigortacısı ...'nin tüm branşlardaki ruhsatlarının Başbakanlık Yardımcılığı makamının 07/08/2015 tarih, 24316 sayılı onayları ile iptal edildiği ve yönetiminin ...na devredildiği görülmektedir.Bu durumda davacılar vekilinin 12/04/2016 tarihli celsedeki taraf değişiklik talebinin HMK'nın 124/3. maddesi uyarınca kabul edilmesi gerekirken reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

O halde, davacı vekilinin haklı taraf değişiklik talebi doğrultusunda işlem yapılarak davalı ... yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

3-Neticeten, davalı vekilinin hatır taşımasına ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, sair istinaf itirazlarının reddine, ... ve ... yönünden hüküm altına alınan tazminat miktarlarından hatır taşıması nedeniyle takdiren %20 oranında indirim yapılmasına, yine davacılar vekilinin vekalet ücretine yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, bu aşamada taraf değişikliği talebinin kabulüne ilişkin işlem yapılması usulen mümkün olmadığından ... yönünden verilen hükmün aynen tekrar edilmesine,

ancak esasen taraf değişikliği talebi kabul edilip vekalet ücretine hükmedilememesi gerektiğinden lehine vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına karar vermek ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

17/12/2020