İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2023/1984 K.2024/1333

İstanbul Anadolu 5'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/745 (E) sayılı asıl davasında;

DAVANIN KONUSU

Maddi Tazminat Birleşen İstanbul Anadolu 3'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/795 (E) sayılı davasında;

DAVANIN KONUSU

Maddi Tazminat

KARAR TARİHİ: 8/10/2024

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, kaza tarihinde yürürlükte olan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda (KTK) sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsın kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin sigorta teminatı kapsamında olduğuna ilişkin düzenleme olmadığı ve kapsama giren teminat türleri arasında sayılmadığı gerekçesiyle İstanbul Anadolu 5'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/745 (E) sayılı asıl davası ile birleşen İstanbul Anadolu 3'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/795 (E) sayılı

davasının reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacılar vekili dilekçesinde özetle.

KTK'nin 92'nci maddesinin "j" bendinde yer alan, destek şahsın kusuruna denk gelen destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin teminat dışında olacağına ilişkin düzenlemenin, kazanın meydana geldiği 20/1/2020 gününden yaklaşık 5 ay sonra 9/6/2021 günü anılan Kanun'a eklendiğini, kaza tarihi itibarıyla ne Kanun'da ne de genel şartlarda destek kişinin kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin sigorta kapsamı dışığında olacağına dair düzenleme bulunmadığını.

KTK'nin 92'nci maddesinin "g" bendinde vurgulanan hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin kapsam dışı olacağı yönündeki düzenlemenin somut olaya etkisinin bulunmadığını, kaza nedeniyle zarar gören üçüncü kişi statüsünde olan müvekkillerine destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesi gerektiğini; destekten yoksun kalma tazminatının kendilerine ödenmesi durumunda, destek olan sürücünün kusuru oranında ödenen tutarların mirasçı sıfatıyla davacılara yansıtılma olanağının da bulunmadığını belirterek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede: Dava dosyasına eklenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi,

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/12619 (E) sayılı soruşturma belgeleri içerisinde yer alan kolluk tarafından düzenlenen "Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" ile kolluk tarafından düzenlenen kamera kaydı inceleme tutanağı ve diğer soruşturma belgeleri içeriğine göre davacıların desteği ...'in yönetimindeki davalı ...

Sigorta Şirketine 28/10/2020 başlangıç, 28/10/2021 bitiş tarihleri arasında ZMSS poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobille seyir halinde iken meydana gelen tek taraflı kazada öldüğü konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Somut olayda tartışılması gereken hukuki sorun, ölen ...'in yönetimindeki ... plakalı otomobilin ZMSS poliçesini düzenleyen davalı ...

Sigorta Şirketinin, poliçenin yürürlükte olduğu tarihte meydana gelen trafik kazasında adı geçen işleten ve sürücünün ölümünden kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olup olmadığına ilişkindir.

KTK'nin 91’inci maddesi gereği, aynı Kanun'un 85’inci maddesinde belirtilen bir motorlu aracın işletilmesinin bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olması durumunda, poliçe limiti dahilinde işletenin sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere, mali sorumluluk sigortası yaptırılması zorunludur.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 1425’inci maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir.1/6/2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Yeni Genel Şartlarının A.6'ncı maddesinin (c) bendinde "İlgililerin,

sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri" ve (d) bendinde "Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri" zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı dışında kalan hallerden sayılmıştır.

Anılan Genel Şartların C.11'inci maddesinde ise yeni Genel Şartlar'ın yürürlük tarihi olan 1/6/2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere ya da meydana gelen kazalara uygulanacağı belirtilmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları'nın A.3'üncü maddesine ve A.5'inci maddesinin (ç) bendine göre ancak üçüncü kişinin ölümü dolayısıyla destek zararları, destekten yoksun kalma (ölüm) teminatı kapsamındadır.

Bunun sonucu olarak, sigortacının destek zararlarından sorumlu olması için motorlu aracın işletilmesi sırasında ölen kişinin, sigorta sözleşmesinin dışında mutlaka üçüncü bir kişi olması gerekir. İşletenin kusurundan sorumlu olduğu sürücünün üçüncü kişi olarak kabul edilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, aracın maliki olan işletenin, aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, ZMSS'nin ise; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve KTK'nin 91'inci maddesinin 1’inci fıkrası uyarınca yapılması zorunlu bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki davada davalı ... Sigorta Şirketi ile ölen destek ... arasında ... plakalı otomobile ilişkin ZMSS poliçesi 28/10/2020 günü akdedilmiş; davacıların desteği olduğu ileri sürülen ... yönetimindeki davalıya ZMSS poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobille 20/1/2021 günü seyir halinde iken meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucu ölmüştür.

Bu nedenle davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun kapsamı, 1/6/2015 günü yürürlüğe giren ve ZMSS poliçesinin akdedildiği tarihte yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları’na göre belirlenecektir. Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, davalı ...

Sigorta Şirketi, ZMSS poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobilin karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına ya da bir şeyin zarara uğramasına neden olması durumunda, zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı sürücüsünün kusuru oranında, sürücüsü ile birlikte müteselsil sorumlu olup ZMSS poliçesi de işletenin üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğu teminat altına almaktadır.

Diğer bir anlatımla işleten, sürücünün kusuruyla üçüncü kişilere verdiği zarardan sorumlu olup ZMSS sigortacısı da işletene isabet eden sorumluluğu poliçede öngörülen limit dahilinde teminat altına alır. Eldeki davada davalıya ZMSS poliçesiyle sigortalı ... plakalı otomobilin işleteni ve sürücüsü olan ..., ZMSS teminatının kapsamı bakımından üçüncü kişi değildir.

Bu itibarla, trafik kazası nedeniyle oluşan zararı ZMSS poliçesiyle teminat altına alınan üçüncü kişi olmayan işleten sürücü ...'in desteğinden yoksun kaldığı ileri sürülen davacıların, trafik kazası nedeniyle uğradıkları destekten yoksun kalma zararını davalı sigorta şirketinden talep etme hakları bulunmamaktadır. [Aynı yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 20/4/2021 gün ve 2021/17(4)-86 (E) - 2021/516 (K) sayılı kararı]