İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2025/975 K.2025/961

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

05/07/2022 tarihinde müvekkil şirket nezdinde kasko sigortalı ... plakalı otomobili ile seyir halinde iken meydana gelen kazada polis ekipleri tarafından tanzim edilen 05/07/2022 tarihli trafik kazası tespit tutanağı ile rögar kapağının yerinden çıkmış olması nedeniyle davalı kurumun kusurlu olduğunun tespit edildiğini, poliçe kapsamında 156.500 TL ödenmek suretiyle dava dışı sigortalının zararının tamamının karşılandığını belirterek fazlaya dair her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile ve tespit edilecek miktarlara temerrüt/olmadığı takdirde dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile olmak üzere takibin devamını,

%20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince; davacının davasının kabulü ile davalının Ankara ...

Genel icra dairesinin ... esas sayılı icra dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına, davacının icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.Davacı vekili, halefiyet yoluyla dava açtığını belirterek aleyhe olan hususlara itiraz ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davalı vekili, husumet itirazlarına ilişkin herhangi bir hukuki değerlendirmeye yer verilmediğini, kazanın meydana geldiği caddenin bakım ve onarımından ilçe belediyesi sorumlu olacağını, yol bakım ve onarım çalışmalarından sorumlu olan belediyenin idare olarak sorumlu olduğunu,

somut olayda ise haksız fiil sorumluğunun doğmasının mümkün olmadığını, kazanın meydana geldiği tarihlerde söz konusu mahalde bir çalışması olmadığı gibi, rögar kapağının kırık olduğuna dair ulaşan herhangi bir şikayet ve/veya ihbar da olmadığını, belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:HMK'nin 114'üncü maddesinin 1'inci fıkrasının "c" bendi uyarınca, mahkemenin görevli olması dava şartlarındandır.

Aynı Kanunun 115'inci maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Anılan maddenin 2'nci fıkrasının 1'inci tümcesine göre de, mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.Dava, kasko sigortacısı davacının, dava dışı sigortalısına ödediği araç hasar tazminatının, zarar sorumlusundan rücuen tahsili için başlanan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun (YİBK) 22/3/1944 tarih ve 37 (E) - 9 (K) sayılı kararında, "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." denilerek "halefiyet" ilkesi benimsenmiştir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (TTK) "Halefiyet" başlıklı 1472'nci maddesinde, "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu ileri sürülen davalılar arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.Somut olayda, davacı ...

Sigorta AŞ, TTK'nin anlamında tacir olmasına karşın, sigortalısı gerçek kişi, sigortaladığı araç hususi otomobildir. Davacı sigorta şirketinin yukarıda açıklanan halefiyet ilkesi uyarınca yerine geçtiği dava dışı sigortalı ile davalı şirket arasındaki uyuşmazlık sigorta sözleşmesinden değil, haksız fiilden kaynaklanmaktadır.

Bu nedenle yukarıda açıklanan YİBK uyarınca davaya bakma görevi genel görevli mahkeme niteliğindeki asliye hukuk mahkemesine ait olduğunun anlaşılması karşısında, görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devam edilerek karar verilmesi verilmesi doğru olmamıştır.