İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/1353 K.2025/47

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketten 18.08.2017 tarihinde 7 adet aracı satın aldığını,... ürün kodlu, ... motor nolu,... plakalı ... marka aracın 18.08.2017 tarihinde teslim alındığını, teslimden kısa bir süre sonra 12.09.2017 tarihinde aracın sunroof arızası sebebiyle tamire girdiğini ve arızanın giderildiğinin beyan edilerek aracın teslim edildiğini, aracın 23.10.2017 tarihinde aynı arıza sebebiyle servise tekrar götürüldüğünü, arızanın giderilmiş olduğu beyan edilerek müvekkiline teslim edildiğini, müvekkilinin 25.10.2018 tarihinde yine sunroof arızası sebebiyle aracı servise götürdüğünü,

sorunun giderildiği belirtilerek aracın teslim edildiğini, aynı arıza sebebiyle aracın 16.11.2018 tarihinde yeniden servise götürüldüğünü, yine sorunun giderildiği beyan edilerek aracın müvekkiline teslim edildiğini, araçtaki sunroof ve tavan problemlerinin devam ettiğini, aynı sorun sebebiyle 4 defa servise teslim edilen araçtaki ayıbın tamir veya herhangi bir parça değişimi yoluyla giderilemediğinin kesin olduğunu, müvekkili uzun süren tamirler sebebiyle aracı kullanamadığını, davalı şirkete ayıplı aracın misli ile değişimi talebini içeren ihtar çekildiğini ve 13.12.2018 tarihinde tebliğ edildiğini,

gönderilen ihtarın içeriğiyle kabul ve ikrar edildiğini, araçtaki arızaların kullanım hatası olmadığını, sürekli servise verilerek tamir edilmeye çalışıldığını, onarılmasına rağmen arızanın giderilemediğini,ayıplı malın misli ile değişimi taleplerini içeren ihtarnamenin davalı tarafa tebliğ edilmiş olmasına rağmen herhangi bir gelişmenin sağlanamadığını, müvekkil şirketin dava konusu aracı almış olması sebebiyle fazlasıyla zarara girdiğini, davalı tarafın çekilen ihtarnameye herhangi bir cevap vermediğini, müvekkilini aramadığını,

arz ve izah edilen bu sebeplerle aracın ücretsiz olarak aynı marka ve aynı tipte yenisi ile değiştirilmesini dava yolu ile talep etme zorunluluğu doğduğunu belirtilmiş olup, müvekkil şirketin almış olduğu aracın ücretsiz olarak aynı marka ve tipte yenisi ile değiştirilmesine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Araçta ayıp/gizli ayıp veya üretim hatası ya da serviste hata bulunmadığı gibi davacı taleplerinin kabulü için gerekli teknik ve yasal koşulların oluşmadığını, dava konusu aracın servis kayıtlarına bakıldığında 5 adet servis belgesi düzenlendiğini, ilk belgenin 12.09.2017 tarihinde ve 2.800 km'de, son servis kaydının ise 16.11.2018 tarihinde ve 25.294 km'de düzenlendiğini, bunlardan bir adedinin “yıllık bakım” amaçlı olduğunu, diğerlerinin ise ”ses” vb. gibi somut olmayan, algıya/hissiyata/yoruma dayalı şikayetler içerdiğinin anlaşıldığını,

sadece düzgün olmayan yol zemininde hissedilebilen olağan gövde dinamiği hareketlerinin davacı tarafından ses ve takırtı şeklinde hissedildiğinin anlaşıldığını, şikayetlere sürüş testi vb. gibi teşhise yönelik bir işlemler uygulamalar yapıldığını, sunroof mekanizmasının temizlik ve bakımının yapıldığını, test yapılarak bahsedilen durumun ortadan kalktığını, daha sonraki şikayetlerde aynı testlerin yapıldığını, herhangi bir arızaya rastlanmadığını,

"Kasislerden geçerken garjgurj ses geliyor" şeklinde belirtilen şikayete yönelik olarak yapılan testler sonucunda işleve yönelik bir. onarım ihtiyacına ve/veya bir arızaya ve/veya bir oluşuma rastlanmadığını, konuya yönelik üretici teknik talimatları doğrultusunda ön salıncak burçları sökülmeden parçaya ve konusuna Özgü üretilmiş kimyasalı ile bakımı yapıldığını, “...'tan araç esnediğinde takırtı sesi geliyor” şeklinde belirtilen şikayet sonucunda ... çerçevesinin garanti kapsamında değiştirilerek yenilendiğini, davaya konu araçta açılır tavan donanımına yönelik bir eksiklik veya bir yetersizlik bulunmadığını,

itirazların ayrı ayrı incelenmesi ve irdelenmesi için üniversitelerin Motorlu Taşıtlar Bölümünde görevli 3 bilirkişi tarafından, üniversite olanakları ve laboratuvarları kullanılmak ve teknik ekipman kullanılarak inceleme yapılması suretiyle rapor alınması gerektiğini, ayıpsız misli ile değişim veya bedel iadesi talebinin hakkaniyete aykırı olduğunu, somut olayda aracın teslimi ile bedel iadesinin müvekkil şirket aleyhine doğuracağı sakınca ile davacı aleyhine doğuracağı faydanın kiyaslanmayacak derecede büyük olduğunu, taraf hak ve menfaatler dengesini davacı yararına bozacak mahiyette olduğunu,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla kullanım bedelinin hakkaniyet gereği araç bedelinden mahsubu gerektiğini, araçta rehin, haciz, vergi borcu ve sair tahditlerin davacı tarafça kaldırılması ve takyidatlardan ari olarak iade edilmesi hususuna hükümde yer verilmesi gerektiği belirtilmiş olup, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Somut olayda.

Davacı şirketin davalı şirketten dava konusu... plaka sayılı passat marka aracı satın alarak 18.08.2017 tarihinde teslim aldığı, araçta ... arızası olduğu iddiası ile aracın servise alındığı, arızanın giderildiği beyan edilerek davacıya teslim edildiği, 23.10.2017, 25.10.2018, 16.11.2018 tarihlerinde de aynı arıza sebebiyle yine servise götürülerek tamir sonrası teslim alındığı, araçtaki sunroof ve tavan problemlerinin devam ettiği ve 4 defa servise teslim edilen araçtaki ayıbın giderilemediği bu nedenle aracın misli ile değiştirilmesi talebi ile öncelikli olarak Kartal ...

Noterliğinin ... yevmiye numaralı 5 Aralık 2018 tarihli ihtarnamesinin keşide edilerek davalı tarafa gönderildiği, akabindeki huzurdaki davanın ikame edildiği, mahkememizce alınan kök ve ek raporlarda dava konusu aracın yapılan test sürüşlerinde aracın sunroff'unda herhangi bir ses ya da tıkırtının bulunmadığının, bulunsa dahi bu arızanın giderilmesinin mümkün olduğu ve iş bu ayıbın aracın değiştirilmesini gerektirecek nitelikte önemli bir ayıp olmadığının tespit edildiği görülmüştür.Tüm dosya kapsamı ve denetim elverişli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde;

her ne kadar davacı taraf açmış olduğu işbu dava ile davalıdan almış olduğu aracın ayıplı olması nedeniyle misli ile değiştirilmesini talep etmiş ise de; alınan ek ve kök bilirkişi raporlarına göre dava konusu aracın mevcut hali ile yapılan test sürüşlerinde aracın sunroofunda herhangi bir arızanın varlığını gösteren durumun gözlemlenmediği, bu haliyle; araçtaki arızanın giderilmiş olduğu ve aracın tamir edilmesi ile birlikte seçimlik haklardan ücretsiz tamir hakkının kullanılarak tüketilmiş olduğu,

ilerleyen zamanda aracın...'unda ses ya da tıkırtı problemi oluşsa dahi iş bu problemin giderilmesinin mümkün olduğu ve bu halde dahi aracın misli ile değiştirilmesine yönelik talebin orantılılık ilkesine aykırılık teşkil edeceği anlaşılmakla davanın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracı 18.08.2017 tarihinde teslim aldığını, teslimden kısa bir süre sonra 12.09.2017 tarihinde aracın ... arızası sebebiyle tamire gittiğini, bu tarihte düzenlenen servis bilgi formuna bakıldığında sunroofun sökülüp takıldığını,

ön blendaj seti sökülüp takılmış klipsler sökülüp takıldığını ve arızanın giderildiği beyan edilerek aracın müvekkiline teslim edildiğini ancak bir süre sonra araçta bulunan arızanın geçmemesi üzerine müvekkili tarafından ilgili araç 23.10.2017 tarihinde aynı arıza sebebiyle tekrar servise götürüldüğünü yine sunroofa işlem yapılmış araç arızası giderildi diye müvekkiline teslim edildiğini, araçta bulunan arıza giderilmemesi sebebiyle aracın tekrar 25.10.2018 tarihinde servise götürdüğünü yine sunroof işlemleri yapılarak aracın müvekkiline teslim edildiğini,

söz konusu arızanın yine giderilmemesine müteakip müvekkili tarafından ilgili aracın 26.11.2018 tarihinde yine servise götürüldüğünü ve yine sunroofa işlem yapıldığını ve aracın tamir edildiğini beyan ederek müvekkiline teslim edildiğini, davalı firmaya otomobil piyasasındaki tekel konumuna güvenerek gidilmiş olmasına rağmen davalı firmadan gereken ilgi ve alaka görülemediğinden davalı firmaya 05.12.2018 tarihinde Kartal ...

Noterliğinden ihtar çekildiğini ve bu tamir ile giderilemez kusuru bulunan aracın misliyle değişim taleplerinin iletildiğini, sürekli olan sunroof arızası sebebiyle müvekkili şirketin birçok defa servise gitmek zorunda bırakıldığını, davalı tarafın da kabul ettiği üzere, bir arızanın olduğunu ama malesef giderilemediğini, aracın alındığı ilk günden itibaren devam eden ve halen kesin olarak çözüme kavuşturulamayan sorunun üretim hatasından kaynaklandığının kabul edilmesi gerektiğini, bu hatanın aracın kullanımına engel oluşturmasa bile,

sürekli emek ve dikkat kaybına yol açarak kullanım kalitesini olumsuz olarak etkilediğini, müvekkilinin yüksek miktarlar vererek almış olduğu araçtan beklediği faydayı sağlayamadığı gibi uzun süren tamirler sebebiyle aracı kullanamadığını, bilirkişi raporu sonrası dava dışı bir kaç servisten kök raporda belirtilen arızanın giderilip giderilemeyeceğinin sorulduğunu, yetkili ve özel tüm servislerin x ekseni (yatay) hareketi, -y ekseninde (dikey) hareket etmesini sağlayan mekanizmalardan, sağ taraftaki mekanizma boşluğunun,

sol taraftaki kızağa nazaran daha fazla boşluklu olduğunu tespit ettiklerini ve bu durumun giderilemeyeceğini beyan ettiklerini, bir kaç servisin ise bu sesin araç tavan imalatının ayıplı olması gerekenden daha ince saç kullanılmış olması sebebiyle yaptığını beyan ettiğini, defalarca servise götürülerek "0 km" araçtan beklenen nitelikleri yitiren aracı müvekkilin kabule zorlanamayacağını, araçtaki ayıbın tamir veya herhangi bir parça değişimi ile giderilemediğini, kullanım hatası olsaydı veyahut yol şartlarına göre değişen bir durum olsaydı,

davalının iddia ettiği gibi küçük parça değişimleriyle giderilebilir olduğunu ancak araçtaki arızanın hiçbir şekilde giderilemediğini, araçta bulunan ayıbın giderilmesi mümkün olmayınca da misli ile değişim talep etmekten başka çare kalmadığını beyanla İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/574 E., 2020/473 K sayılı dosyasında izah olunan ve re’sen dikkate alınacak gerekçelerle istinaf başvurularının kabulü ile kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava; satım sözleşmesine konu araçtaki ayıp nedeniyle aracın ayıpsız misliyle değişim istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 227. maddesi uyarınca satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı: “1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme” seçimlik haklarından birini kullanabilir.

Alıcının genel hükümlere göre uğradığı diğer zararlar için tazminat isteme hakkı saklıdır.Gerek ticari satım, gerek tüketicilere yönelik ticari olmayan satımlarda ayıp nedeniyle seçimlik hakların kullanılması yenilik doğurucu hak niteliğindedir (Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, 13. Bası, Turhan Kitabevi, Ankara 2013, s. 127. Yavuz, Cevdet. Satıcının Satılanın (Malın) Ayıplarından Sorumluluğu, Beta Yayınevi, İstanbul 1989 (Satım), s. 141. Aslan, Yılmaz.

6502 sayılı Kanuna Göre Tüketici Hukuku, 4. Baskı, Ekin Yayınevi, Bursa 2014, s. 165-166. G). Gerek kurucu nitelikte, gerekse bozucu nitelikte olsun yenilik doğurucu haklar kural olarak bir kez kullanılmakla tükenirler. Bu kuralın istisnası ise, tüketicinin kullandığı seçimlik yenilik doğurucu hakkının yerine getirilmemesi olup, bu durumunda Kanunun kendisine tanıdığı başka seçimlik bir hakkı kullanması mümkün olacaktır (Zevkliler, Aydın/Aydoğdu, Murat.

Tüketicinin Korunması Hukuku, 3. Baskı, Seçkin Yayınevi, Ankara 2004, s. 126). Seçimlik yenilik doğurucu hakların bir kez kullanılması halinde, sonradan bu seçimden dönülmesi ve başka bir seçimde bulunulabilmesi mümkün değildir (Yargıtay 11. HD'nin 08.04.2021 T. ve 2019/4094 E.- 2021/3484 K.). Seçim hakkının değiştirilmesi “ıslah” suretiyle bile mümkün olamaz (Yargıtay 11. HD'nin 11.02.2020 T. ve 2018/4145 E.- 2020/1212 K..

Yargıtay 11. HD'nin 12.11.2019 T. ve 2019/296 E. - 2019/7125 K.. Yargıtay 13. HD’nin 05.06.2008 tarih ve 2008/1735 E., 2008/7867 K.). Islah ancak usul işlemlerinden geri dönmeyi sağlar.

Maddi hukuka dayalı yenilik doğurucu hak niteliğindeki seçimlik haklardan geri dönmeye imkan vermez.Dosyaya toplanan deliller, servis fişleri ve bilirkişi raporu ile 18.08.2017 tarihinde satın alınıp trafiğe çıkan dava konusu araç için 12.09.2017, 23.10.2017, 25.10.2018, 16.11.2018 tarihlerinde "sunrooftan ses gelmesi" şikayeti ile servise başvurulduğu, ilk iki başvuruda sunroofun sökülüp takıldığı, üçüncü başvuruda ... çerçevesi değişimi yapıldığı, son başvuruda da tavan kaplaması sökme takma işlemi yapıldığı, davacı tarafça bu başvurulardan sonra davalıya 05.12.2018 tarihinde Kartal ...

Noterliği aracılığıyla ayıpsız misli ile değişim hakkı kullanılarak ihtarname gönderildiği anlaşılmıştır.Dosya kapsamına alınan bilirkişi kök ve ek raporuyla, yapılan yol testlerinde aracın sunroof ve kapılarında herhangi bir ses duyulmadığı, sunrooftan geldiği söylenen sesin, aracın tavanında yapılan bir işlemden dolayı gelip gelmediğinin tespiti için araca .../Kartal servisinde boya testi yapıldığı, boya testine göre aracın tavan kısmında herhangi bir hasar ya da işlem olmadığı , sunroofun kızaklarının kontrol edildiği, fitil ve kızakların gerekli bakımlarının yapılmış olduğu, ... serviste gözetim altında birkaç kez çalıştırıldığı,

-x ekseni (yatay) hareketi, -y ekseninde (dikey) hareket etmesini sağlayan mekanizmalarda sağ taraftaki mekanizma boşluğunun, sol taraftaki kızağa nazaran daha fazla boşluklu olduğu, bozuk yollarda aracın sunroofundan gelen sesin muhtemelen bu sebepten kaynaklandığı, araçtaki bu arızanın giderilebilecek bir arıza olduğu, ses var ise bu sesin giderilmesinin mümkün olduğu, dolayısıyla aracın değiştirilmesini gerektirecek nitelikte önemli bir ayıp olmadığı veyahut zaten giderilmiş olduğu bildirilmiştir.

Somut olayda davaya konu aracın "sunroofundan ses gelmesi" ile ilgili gizli ayıbın giderilmesi için davacı tarafça davalıya başvurulduğu, dava konusu araçta yapılan test sürüşlerinde aracın sunroofunda herhangi bir arızanın varlığını gösteren bir durum tespit edilmediğinden araçtaki arızanın onarımlarla giderildiğinin ve davacının araçtan beklediği faydayı sağladığının kabulü gerekir.

Seçimlik hak kullanılmakla sonuç doğurduğundan davacının TBK 227. maddesinde sayılan seçimlik haklardan ücretsiz onarım hakkını kullandığı gözetildiğinde mahkemece davacının aracın ayıpsız misli ile değişimi talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.