İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1171 K.2024/1355

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından davacı müvekkilinin aleyhine 18/11/2015 tarihinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibi başlatıldığını, ancak davacı müvekkilinin takip alacaklısı şahsa böyle bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin çeklerin imzalandığı tarihten sonra o dönem yetkilisi olduğu ... Limited Şirketi adına imzaladığını, daha sonrasında şirkette ki hisselerinin tamamını devrederek şirket ile ilişiğini kestiğini, davacı müvekkilinin borcunun olmadığını tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çek ... Seri Numaralı, 24.11.2012 keşide tarihli, lehtarı ... Bankası Kadıköy şubesi olan çek olduğunu, söz konusu çekin müvekkilinin alacağına istinaden ciro ile devredildiğini, çekin tahsil edilememesi sebebiyle müvekkili tarafından 18.11.2015 tarihinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ...Esas Sayılı dosyası ile borçlular aleyhine kambiyo takibine girişildiğini, kambiyo takibinde borçlular, keşideci ...

Limited, davacı ciranta ..., ciranta ..., ciranta ... olduğunu, İcra takibi dosyası henüz tahsil edilemediğini, derdest olduğunu, davacının taleplerine zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davanın usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı kanun gereğince kayıtsız şartsız borç ödemekle yükümlü olduğunu, davacının kim olduğu müvekkili alakadar etmediğini, davacı ciranta olarak borçtan sorumlu olduğunu, çekin teminat amaçlı ciro edildiği iddiası gerçeği yansıtmadığını, müvekkilince bu iddia asla kabul edilmediğini,

davacının keşideci şirketten ayrılması sebebiyle borçlu olmadığı iddiası alacaklı müvekkili bağlamayan şahsi defiden ibaret olduğunu, davacının davasının öncelikle zamanaşımına uğradığından zamanaşımından reddine, cevapları sunmakla neticeten davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Somut olayda, üç yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmakla davaya bakma görevinin tarafların tacir olmaması ve dava konusu edilen bononun zamanaşımına uğraması nedeniyle İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan mahkememizin görevsizliğine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu senedin zamanaşımı süresi içinde icra takibine konu edildiğini, davacı tarafından borçlu olunmadığı iddialarını asla kabul anlamına gelmemek üzere menfi tespit talebinin, gerek tanzim tarihi gerek icra takibi akabinde zamanaşımına uğradığını, ancak davaya konu TTK m.776 mucibince bir kıymetli evrak olduğundan davanın menfi tespit sebebiyle reddine karar verme görevinin asliye ticaret mahkemesinde olduğunu beyanla, ilk dereceMahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kambiyo senedi(çek) nedeniyle borçlu olmadığının tespiti(menfi tespit) davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık bu aşamada, uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme noktasındadır.Dava dışı ... Limited tarafından davacı ... lehine 24/11/2012 tarihinde 70.000,00 USD olarak keşide edilen çek, sırasıyla ..., ..., ... ve ... tarafından ciro edilmiş ve daha sonra hamil.. tarafından 03/12/2012 tarihinde bankaya ibraz edilmiş, ibrazdan sonra çek davalı ...'a dönmüştür.

Davalı takip alacaklısı tarafından, davacı takip borçlusu hakkında, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, "24/11/2012 tarihli çek" sebebine dayalı olarak 83.770,25 USD alacağın tahsili istemiyle 18/11/2015 tarihli takip talebi ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatılmıştır.

Davacı tarafça, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 72. maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1-a. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1.

Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, kambiyo senedinden(çek) kaynaklanmaktadır. Kambiyo senetleri ise TTK'nın "Üçüncü Kitap"'ının 'Dördüncü Kısmında" düzenlenmiştir. Buna göre, somut olaya konu dava, temelde Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan kaynaklanmakta olup ticari dava niteliğindedir.

Bu nedenle eldeki uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Dolayısıyla ilk derece mahkemesince asliye hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir. Davalı tarafça zamanaşımına ilişkin bir takım itirazlar ileri sürülmüş ise de, mahkemece dava görev dava şartı nedeniyle reddedildiğinden ve mahkeme kararı ancak bu yönden incelenebileceğinden söz konusu itirazlarının bu aşamada incelenmesi mümkün değildir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece hatalı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.