İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/586 K.2024/665

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dilekçesinin takip alacaklısına tebliğ edilmesine ve ispat yükü üzerinde olmasına rağmen dava dosyasına herhangi bir cevap ve belge sunmadığını, davalı şirketin takip borçlusu müvekkili şirketten herhangi bir alacağının söz konusu olmadığını fakat davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin davaya konu olan İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ...

Esas Sayılı dosyasından müvekkili araçlarına yakalama, haciz, satış işlemlerine devam ettiğini, davaya cevap dahi vermeyen davalı tarafın icrai işlemlere devam etmesinin kötüniyet teşkil ettiğini, olmayan bir borçtan dolayı müvekkilin zor zamanından yararlanılarak takip başlatıldığını ve ticari hayatının tehlikeye atıldığını, bu sebeple gerekli tedbirler alınmadığı takdirde meydana gelmesi kaçınılmaz olan zararların göz önüne alınarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Mahkememizce 07/11/2023 tarihinde ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, bu ret kararının davacı vekiline 13/11/2023 tarihinde tebliğ olduğu, bu haliyle mahkememizce işbu talep yönünden daha önce karar verildiğinden ve davacı vekilince İstinaf başvurusunda bulunulmadığından ve dosya kapsamına giren yeni delil bulunmadığından talebin reddine" karar verilmiştir.Bu karara karşı ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafça süresi içinde cevap dilekçesi sunulmadığını, söz konusu davanın davalı tarafa tebliğ edilmesi beklenilmeden ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verildiğini, menfi tespit davası devam ederken ilgili icra dosyasında davalı tarafından icrai işlemlere devam edildiğini, tedbir taleplerinin gerekçesiz olarak reddedilmesinin kendilerince kabul edilemeyeceğini, icra ve haciz işlemlerinin yapılmasının önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini, belirtilen sebepler neticesinde yerel mahkemenin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Talep; davaya esas icra dosyasında tedbiren icra ve haciz işlemlerinin durdurulması istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda istemin reddine karar verilmiş, bu karara karşı, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır. İİK 72/3.

Maddesi gereğince, icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. İİK 72. maddesinde düzenlenen menfi tespit davalarında iki tür tedbir öngörülmüştür.

Maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında ifade edilen bu tedbirlerden hangisinin uygulanabilir olduğu, davanın icra takibinden önce veya sonra açılmasına göre belirlenir. Dava, icra takibinden önce açılmışsa HMK 389.ve devamı maddeleri koşullarının da bulunması halinde maddede belirtilen oranda alınacak teminat karşılığında takibin tedbiren durdurulmasına veya davacı borçluya karşı icra takibi yapılmasının önlenmesine karar verilebilir.

Ancak dava icra takibinden sonra açılmışsa artık takibin tedbir yoluyla durdurulması mümkün değildir. Bu durumda sadece icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesine karar verilebilir. İİK 72/3 maddesinde düzenlenen böyle bir tedbirin verilmesi halinde icra takibi durmayacağından alacaklı icra dosyasından para çekme işlemi dışında tüm icra takip işlemlerine devam edebilecektir. Zira tedbirle önlenen tek husus, alacaklının icra dosyasından tahsilat yapmasıdır.

Somut olayda, dava icra takibinden sonra açılmış olup davacı taraf gecikmiş itiraz talebinin kabulü istemiyle İstanbul Anadolu 25. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2023/723 Esas-2023/974 Karar sayılı dosyasında dava açmış ve mahkemece davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Kesinleşen ve devam eden bir icra takibinde, takip işlemi niteliğindeki icra işlemlerinin ve hacizlerin yapılmasının önlenmesi talebi, İİK 72/3 maddesi gereğince mahkemece dinlenemez.

Eldeki dava icra takibinden sonra açıldığına göre, icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilemeyeceği gibi icra takip işlemleri olan hacizlerin önlenmesi yönünde karar verilmesine de yasal olanak bulunmadığından, ilk derece mahkemesince, davacı taleplerinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.