İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2026/292 K.2026/300

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün talep eden davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili 22/10/2025 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; "Davamızın kabulüyle, zayi nedeniyle; ...Bankası Anonim Şirketi, ... Organize Sanayi Ticari Şubesi, Hesap No İban: ... hesaptan keşide edilen, Çek Seri No: ... Keşide Tarihi 21.11.2025 tarih ve 60.922,44TL bedelli, Çek Seri No: ... Keşide Tarihi 19.12.2025 tarih ve 60.922,44TL bedelli, Çek Seri No:... Keşide Tarihi 23.01.2025 tarih ve 60.922,44TL bedelli çeklerin iptaline karar verilmesini, dava konusu çeklerin ödenmemesi için uygun görülecek teminat karşılığında ya da teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına, kararın muhatap bankalara bildirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; "Nitekim, zayi nedeniyle açılan iptal davasında, öncelikle zayi edildiği bildirilen evrakın kıymetli evrak niteliğini taşıması, kıymetli evrakın davacının kendi iradesi dışında elinden çıkması ve zayi edilen kıymetli evrakın kimin elinde olduğunun bilinmemesi ve zayi edildiği bildirilen kıymetli evrakta hak hamili olması gerekmektedir. Davacı vekili tarafından zayi edildiğini bildirdiği çeklere keşideci sıfatıyla yer aldığı, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının olmadığı anlaşıldığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine...," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden davacı vekili istinaf başvuru dilekçesine özetle; çeklerin lehtara ulaşmadan kaybolması halinde keşidecinin dava açma ehliyeti bulunduğunu, çeklerin kargo aşamasında zayi olması durumunda keşidecinin korunması gerektiğini, mahkemece işin esasına girilmesi gerektiğini, beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.Mahkemece keşidecinin çek iptali davası açamayacağı gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Hamil TTK 651. Maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek.

TTK 652 maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir.

Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.Somut olayda davacı talebe konu çekin keşidecisi olup iptal davası açma hakkı bulunmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesi doğru olduğu gibi usul ekonomisine uygun olarak deliller toplanmadan karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkının ihlali olarak da nitelendirilemez.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.