İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2021/1216 K.2024/922

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...

A.Ş firmasından olan alacağına karşılık ... sıra no 15.462,00 USD ile ... sıra nolu 10.000,00 USD tutarlı çeklerin davalıdan alındığını, müvekkili firmanın ilgili çekleri kaybettiğini, İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.03/2019 tarih ve 2019/365 sayılı kararı ile çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verildiğini çek bedellerinin ödenmesi için noter aracılığıyla davalıya ihtarname gönderildiğin ancak ödemenin yapılmasını bu nedenle davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak borca itiraz edildiğin anılan nedenlerle itirazın iptali ile takibin devamını,

davalının asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini iddia ve talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davalı vekilinin savunma dilekçesinde özetle; davaya konu çeklerin müvekkilin dava dışı ... firması ile ticari münasebeti nedeniyle bu firmaya ödendiğini, bu hususu gösterir cari hesap mutabakat mektubunun dosyaya ibraz edildiğini, bu nedenle çek bedellerin yönünden herhangi bir borç kalmadığından dolayı davanın reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece. "Davanın KABULÜ ile. 1-İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile 25.462,00 USD alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesine göre faiz işletilerek takibin DEVAMINA, 2-30/04/2019 tarihindeki Merkez Bankası usd efektif satış oranı olan 5.9760 TL ile çarpılması sonucu oluşan 152.160,91 TL üzerinden hesaplanan %20 icra inkar tazminatının (30.432,18 TL) davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada mevcut bilirkişi raporlarında itirazlarının hiçbirinin değerlendirilmediğini, bilirkişinin dosyada mevcut cari hesap mutabakatını ve cari hesap mutabakatının ekindeki cari dökümü görmezden gelmekte ve incelememekte direndiğini, ilk derece mahkemesi tarafından da aynı hata yapılarak,

hukuka aykırı bilirkişi raporlarına dayalı hüküm kurulduğunu, dosyada mevcut cari hesap mutabakatını incelemenin yanısıra, üstünkörü dahi okumadığının anlaşılmakta olduğunu, zira ilgili cari hesap mutabakatından bir kısmın alınarak aleyhe değerlendirilmek üzere kararda birden çok kez tekrar edilmesinin başka bir izahının bulunmayacağını, cari hesap mutabakatında, ilk derece mahkemesi'nin alıntıladığı kısmın hemen altındaki paragrafta, ilgili çek bedellerinin müvekkili tarafından ödendiğinin açık ve net bir biçimde yazıldığını, dosyaya sunmuş oldukları 24.07.2019 tarihli cari hesap mutabakatı kesin delil niteliğinde olduğunu,

cari hesap mutabakatında müvekkilinin ödeme yaptığının açıkça yazılmış iken ve ilgili mutabakatın altında ihbar olunan ...'nın imzasının mevcut olduğunu, cari hesap mutabakatından ödeme yapılmadığı çıkarımının yapılmasının hukuka aykırı olmakla birlikte, akla ve mantığa da aykırı olduğundan bahisle yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap:Davacı vekilinin istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava İİK 67.maddesine dayalı ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkilinin ...

A.Ş firmasından olan alacağına karşılık ... sıra no 15.462,00 USD ile ... sıra nolu 10.000,00 USD tutarlı çekleri aldığını ilgili çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verildiğini, çek bedellerinin ödenmesi için başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalı ise, davaya konu çeklerin dava dışı ... firmasına ödendiğini, çek bedelleri yönünden borç kalmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında, davacı tarafından 25.462,00 USD alacağın tahsili için 30.04.2019 tarihinde takip başlatıldığı, itiraz üzerine takibin durduğu davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmektedir. Davalı ile dava dışı ... firması arasında düzenlenen 24/07/2019 tarihli cari hesap mutabakatında; ... tarafından ...'ya keşide edilen, ...

Tarafından kendi ticari alacaklısına (...'e) ciro edilen dava konusu çeklerin hesaplama dışı bırakıldığı, ... tarafından ... yapılan ödemeler toplamına dahil edilmedikleri, "İş Bu Mutabakat konusu hesaplama itibariyle, yukarıda bahsi geçen 2 adet zayii çek bedeli ... A.Ş. Tarafından çeklerin lehtarı olan ... ödenmiş olup, ... Yapı'nın bu çeklerden dolayı Sanat Yapıdan bir alacağı kalmamış bulunmaktadır " denilmiştir.

Davacı tarafından zayi nedeniyle çek iptali istemi ile İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 26.03/2019 tarihli 2018/1172 E. ve 2019/365 K. sayılı kararı ile çeklerin zayi nedeniyle iptallerine karar verilmiş ve 17.04.2019 tarihinde kesinleşmiştir. Davacı tarafından davalıya çek iptal kararı da eklenerek keşide edilen Kadıköy .... Noterliğinin 19.04.2019 tarihli ihtarname ile çek bedellerinin ödenmesini talep edilmiştir.

Davalı 26.04.2019 tarihli ihtarnamesi ile arada ticari ilişki bulunmadığı gerekçesiyle ödeme yapmayacağını bildirmiştir. 14/03/2021 tarihli bilirkişi raporu ve ek raporda; ,davacı ... ile davalı ... arasında gerçekleşen herhangi bir işlemin davalı ticari defterlerinden tespit edilemediği, davaya konu ... sıra no 10.000,00 Usd ile ... sıra no 15.462,00 Usd tutarlı çeklerin ...

Ltd.Şti'ine 14.08.2018 tarihinde tevdi edildiği, ilgili çek tutarlarının ... firmasına ödendiğini gösterir herhangi bir yevmiye kaydının davalı nezdinde tespit edilemediği, ödeme belgesi tespit edilemediği, davaya konu çeklerle ilgili İstanbul Anadolu 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin zayi nedeniyle iptal kararı verildiği ve ... tarafından çek iptal işleminin 05.11.2018 tarihinde uygulandığı, çeklerin bankaya ibraz edilmediği, çeklerin keşidecisi olan davalı ....'nden TTK'nın 652.maddesi kapsamında istenebileceği, davacı ile davalı arasında herhangi bir ticari bağ bulunmaması hususunun sonucu değiştirmeyeceği belirtilmiştir.

Dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesinden sonra 24/07/2019 tarihli mutabakat neticesinde davacı keşideci tarafından, iptaline karar verilen iki adet çek nedeniyle ihbar olunan ... yapı şirketine (lehtara) ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Davalı vekili söz konusu mutabak ile ödeme iddiasının ispat edildiği gerekçesiyle davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf talebinde bulunmuştur.

6102 Sayılı TTK'nın 818. maddesinin göndermesi ile aynı Kanun'un 684. maddesine göre, ciro ve zilyetliğin geçirilmesi ile çekten doğan bütün haklar devrolunur. TTK' nun 651-653., 757-765. maddelerinde kıymetli evrakın zayi ve iptali konuları genel bazı esaslara bağlanmıştır Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde, mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. İptal kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir.

Alacaklının senedin zilyetliğini kaybetmesi hâlinde, artık onu ibraza imkânı kalmaz.Kıymetli evrakın iptali kararı, hak sahibinin teşhisine imkân verir. İptal kararını alan şahıs, iptal edilmiş senette mündemiç hakları dermeyan edebilir ve borçlu da iptal kararı hamiline iyiniyetle ödemede bulunarak borcundan kurtulabilir. Kambiyo senetlerinde iptal kararı, bu kararı almış bulunan davacıya haklarını asıl borçluya karşı kullanmak imkânını verir.

Borçlu, davacının iptal kararı almış olmasına rağmen, hak sahibi olmadığını bildiği lehtara ödemede bulunduğu iddiasını ileri sürüp borçtan kurtulamaz. Borçlunun yaptığı ödeme ile borçtan kurtulabilmesi için ödeme yaptığı kişinin hakkın da sahibi olduğunu ispat etmesi lazımdır.

TTK 818/1-e maddesi uyarınca çeklerdede uygulanması gereken TTK 687.maddesi gereğince, poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.

Dolayısıyla somut olayda, keşidecinin lehtar ile arasındaki ilişkilerden doğan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez. Davacının bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olduğu iddia ve ispat edilmiş olmadığından davacının iyi niyetli hamil olduğu, ödeme def'inin davalıya karşı ileri sürülemeyeceği, dava konusu çeklerin, 11.10.2018 ve 15.11.2018 tarihli olduğu, davalı ... tarafından ihbar olunan ...

Yapı firması lehine keşide edildiği, lehtar ... tarafından davacı ...'e ciro edildiği, çeklerin davacının zilyetliğindeyken zayi olduğu, davacı tarafından çek iptal kararı alındığı , davalının çek iptal kararından sonra , çeklerin yasal hamilinin davacı olduğunu ve çeklerin iptal edildiğini bildiği ve lehtara yapılan ödemeden önce kendisine başvurulduğu halde , çekleri ibraz etmeyen lehtara ödeme yaptığı , davalının lehtara bu şekilde yapılan ödeme ile iyi niyetli ödeme yaptığı ve borçtan kurtulduğunun kabulüne olanak bulunmadığı, iptal kararının hamili olan davacıya çek bedellerini ayrıca ödemek sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili istinaf aşamasında çeklerin nama yazılı olduğunu ileri sürmüş ise de yargılama sürecinde çeklerin lehtarı olan şirkete ödeme yaptıklarını savunmuş olup, HMK 357/1 maddesi uyarınca bu iddiası inceleme konusu yapılmamıştır.

Mahkemece davanın kabulü yönünde verilen kararın dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu yerinde görülmeyen istinaf talebinin HMK 353/1.b.1 maddesi gereği esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.