İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2023/1102 K.2025/1630

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin plaj giyimi, günlük giyim ve eşofman ürünlerinin tedarikçi bir firma olduğunu; davalının da davacı ile benzer bir işi yapan firma olup, anonim hale gelmiş, yeni olmayan harcı alem bir ürünü, 2017/01949 tescil nosu ile hakkın kötüye kullanılması fiilini gerçekleştirerek kendi adına tescil ettirdiğini, davacıya ait tasarıma çok benzer yüzlerce tasarımın internet ortamında mevcut olduğunu, 2017 01949 tescil nolu tasarımın, yeni ve ayırt edici olma özelliğine haiz olmadığını, İspanyol kollu tunikin birçok online alışveriş sitesinde satıldığını,

İspanyol kol modasının 1960'lardan beri mevcut olduğunu, İspanyol kol modası var iken, tesettür giyime yönelik tunikle ilgili tasarım seçeneğinin sınırlı olduğunu, kötü niyetli kişilerin, koruma şartlarını taşımayan, ‘’...’’ tasarımlara belge aldığını ve belgeleri hükümsüz kılınıncaya kadar rakiplerine karşı kullandığını; davacının da harcı alem bir ürüne tasarım tescili aldığını ve kendisine rakip olan davacı şirketin üretimini tamamen durdurmaya çalıştığını; bu sebeplerle davalının 18.03.2017 tarih ve 2017 01949 tescil nolu 15 nolu tasarımının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, davalının tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin olmadığına yönelik sunduğu ürün görselleri ile davalı tasarımı arasında herhangi bir benzerlik bulunmadığını; ayrıca söz konusu görsellerin tasarımın tescil tarihi olan 18.03.2017 tarihinden önce kamuya sunulduğuna dairde somut bir delilin bulunmadığını; internet sitelerinde yer alan görseller üzerinden davalı tasarımının hükümsüzlüğünün talep edilemeyeceğini; mayo tasarımı ile elbise görsellerinin aynı kullanım özelliklerine haiz olmadığının açık olduğunu;

davacının tasarımının, sadece İspanyol kol ile değil, yaka ve manşeti, göğüs ve etek yapısı ile kol üzerinde yer alan desenlerin oran ve yerleşimleri ile ayırt edici nitelik kazandığını; davalı tasarımının tamamen özgün, yenilik ve ayırt edici özellikleri haiz bir tasarım olduğunun görüldüğünü; bu sebeple haksız davanın reddini talep ettikleri; internet sitelerinde bulunan görsellerin, eldeki hükümsüzlük davası bakımından delil olarak nitelendirilemeyeceğini, delil olarak kullanılmasına muvaffakıyetlerinin olmadığı gibi delil olarak vasıflandırılamayacağını, mayo ile bluz türlerinin ve kullanım şekillerinin farklı olduğu,

davacının tasarımını mayo olarak tasarlanıp satışa sunulduğunu, benzediği iddia edilen ürünlerin ise elbise, bluz vs. olduğunu; bu sebeple davanın reddini talep ettiklerini; tescil tarihinden önceki 12 ay içerisinde tasarımcı tarafından kamuya sunulan tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarının etkilenmeyeceğini davadan önce dava konusu müvekkil tasarımına karşı İstanbul Anadolu 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/398 esas sayılı dosyası ile açılan hükümsüzlük davasında, davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olduğunun tespit edildiğini ,

davacı aleyhine İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/249 ve 2020/11 esas sayılı dosyaları ile tazminat davası açılmış olduğunu; anılan dava dosyalarından alınan bilirkişi raporları ile davacının tasarım hakkına tecavüzde bulunulduğunun tespit edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı ile. Davanın reddine karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı müvekkili ile benzer işi yapan bir firma olduğunu, anonim hale gelen yeni olmayan harcıalem bir ürünü, 2017/01949 tescil no ile hakkın kötüye kullanılması filiini gerçekleştirerek kendi adına tescil ettirdiğini, söz konusu ürün tescil edilebilir niteliği haiz bir tasarım olmadığını, davalı şirkete ait tasarıma ilişkin İspanyol kollu tasarıma internette yüzlerce benzer görsel bulunduğunu, Türkiye'de 2010 yıllarından beri üretilen ve internet mecrasında da çok yaygın bir şekilde ticareti yapılan dava konusu ürün tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını,

bu dava konusu tasarımın hükümsüz kılınması gerektiğini, dava konusu tasarımın başvuru tarihinden daha eski olan benzer tasarımların varlığının mevcut olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporu ve ek raporunda yalnızca tasarımların farklı olup olmadığı değerlendirildiğini, bilirkişi ek raporuna itiraz dilekçesi ettiklerini, mahkemece itirazlarının değerlendirmeden hüküm kurulduğunu, bilirkişi heyetinde her ne kadar bilişim uzmanı bilirkişi üniversite akademik personeli olsa da, dosyanın esası ile ilgili inceleme yapan bilirkişiler akademik personeller olmadığını, eksik inceleme neticesinde hüküm tesis edildiğini,

yargılama esnasında sundukların delillerin gözetilmeden eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulünü talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle.

Mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının istinaf isteminin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili tasarımı yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip olduğunu, 18.03.2017 tarihinde 2017 01949-15 numarasıyla tescil edildiğini, davacının dosyaya sunduğu ürün görselleri müvekkili tasarımı ile benzer olmadığını, bunun dışında somut bir delil sunulmadığını, davacının bir takım internet sitelerindeki görsellere dayanılarak müvekkili tasarımının hükümsüzlüğü talep etmesi mümkün olmadığını, müvekkiline ait tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine sahip tescilli bir tasarım olduğunu,

bu husus bilirkişi raporları ile de tespit edildiğini, müvekkilinin tasarımı mayo (haşema) kapsamında olduğunu, davacının davanın başından beri müvekkilin dava konusu tasarımı ile birtakım internet sitelerinden bluz vs. görselleri alarak aralarında benzerlik olduğunu iddiasının doğru olmadığını, verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğundan kararının onanmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, davalı adına tescilli 2017/01949- 15 no.lu tasarımın tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Davacı vekili ; davalının anonim hale gelmiş, yeni olmayan harcı âlem bir ürünü... tescil numarasıyla kötü niyetli şekilde kendi adına tescil ettirdiğini, dava konusu tasarımın yeni ve ayırt edici nitelikten yoksun olduğunu, İspanyol kollu tunik modelinin uzun yıllardır piyasada yer aldığını, bu nedenle davalı adına tescilli 18.03.2017 tarihli... numaralı tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili ;

davacının sunduğu ürün görselleri ile davalı tasarımı arasında benzerlik bulunmadığını, ayrıca bu görsellerin tescil tarihinden önce kamuya sunulduğuna dair somut delil olmadığını, internet görsellerinin tarih ve kaynağının güvenilir olmadığını, bu nedenle delil olarak kabul edilemeyeceğini, davalı tasarımının yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip bulunduğunun daha önce İstanbul Anadolu 2. FSHHM’nin 2019/398 esas sayılı dosyasında tespit edildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

28/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda.

Bilişim incelemesi için beyan edilen adreslerde tespit edilen görseller ile hükümsüzlüğü talep edilen... tescilde 15 nolu kayıtlı tasarıma ilişkin dosyaya sunulan görselde yer alan tasarım arasında, karıştırılmaya sebebiyet verebilecek bir benzerlik bulunmadığı, Türk Patent nezdinde kaydına rastlanmayan, dava dilekçesinde...-15 tescil nolu tasarıma işaret edilerek bahsedilen ve dosyaya Türk Patent kayıtları sunulan görseldeki mayo tasarımının, genel görünüm ve detaylarda, bilgilenmiş kullanıcıda yaratacağı genel izlenimde farklı olarak algılanacak nitelikte olduğu belirtilmiştir.

22/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda.

Bilişim incelemesi için beyan edilen adreslerde tespit edilen görseller ile hükümsüzlüğü talep edilen... tescilde 15 nolu kayıtlı tasarıma ilişkin dosyaya sunulan görselde yer alan tasarım arasında, karıştırılmaya sebebiyet verebilecek bir benzerlik bulunmadığı, Türk Patent nezdinde kaydına rastlanmayan, dava dilekçesinde...-15 tescil nolu tasarıma işaret edilerek bahsedilen ve dosyaya Türk Patent kayıtları sunulan görseldeki mayo tasarımının, genel görünüm ve detaylarda, bilgilenmiş kullanıcıda yaratacağı genel izlenimde farklı olarak algılanacak nitelikte olduğu belirtilmiştir.

Aynı tasarıma ilişkin İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/398 E. - 2022/165 K. Sayılı dosyasında karşı dava olarak hükümsüzlük talep edildiği, karşı davanın reddine dair verilen kararın istinaf başvurusunun Dairemizin 2023/18 Esas- 2025/693 Karar sayılı kararı ile incelenerek "karşı dava yönünden dava konusu tasarım ile benzerlik gösteren ürünlerin tasarım başvuru tarihi olan 18.03.2017 tarihinden önce kamuya sunulduğunu gösteren denetlenebilir bir tarihe ulaşılamadığı belirtilerek davacı tasarımının yenilik vasfına haiz olduğu şeklinde değerlendirmenin hukuka uygun olmadığı ,

ek raporda ise uzman görüşünde hükümsüzlüğe dayanak gösterilen eski tarihli tasarımların dava konusu ürün ile benzer olmadıkları belirtilerek aynı görüşlerin tekrarlandığı, bu hali ile bilirkişi raporunun yeterli teknik inceleme içermediği denetlenebilir olmadığı , dosyaya sunulan uzman görüşü ile tümüyle çelişki içeren raporun hükme esas alınamayacağı, hükme esas alınan bilirkişi raporlarında bilişim uzmanı bilirkişinin yer almadığı,

davalı vekilinin raporlara karşı ileri sürdüğü ciddi itirazları karşılayacak, davalının sunduğu uzman görüşü ile anılan bilirkişi raporları arasındaki çelişkileri giderecek, özellikle piyasada çeşitli firmalarca satışı yapılan ve dosyada rapor sunan bilirkişilerin de benzer olarak nitelendirdikleri ürünlerin hangi tarihte kamuya sunuldukları tespit edilmek üzere tasarımın koruma şartı olan mutlak yenilik ve ayırt edicilik vasfının şüpheye yer kalmayacak şekilde dosyadaki belgelerle bağlı kalmaksızın resen araştırma da yapılarak net olarak tespiti bakımından , tasarım uzmanı,

sektör bilirkişisi ve bilişim uzmanının da yer aldığı yeni bir heyetten rapor alınıp oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerektiği" gerekçesi ile kararın kaldırılması yönünde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.

İstanbul Anadolu 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/398 E. - 2022/165 K. Sayılı dosyasındaki hükümsüzlük davasının konusunun eldeki dava konusu ile aynı tasarıma ilişkin olduğu , anılan dosyada verilecek kararın bu davanın sonucunu etkileyecek nitelikte olduğu,

aynı dava konusuna ilişkin farklı kararların verilmesi ihtimalinin hukuk güvenliği ilkesini zedeleyecek olması dikkate alındığında çelişkili kararların önüne geçilmesi bakımından mahkemece İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi 2019/398 E Sayılı dosyasının HMK 165. maddesi gereğince bekletici mesele yapılması gerektiği kanaatine varıldığından esasa ilişkin istinaf sebepleri bu aşamada değerlendirilmeksizin davacının istinaf talebinin kabulü gerekmiştir.

Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6.maddesi gereğince, kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

27/11/2025