İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/1589 K.2026/98

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmaları:

İhtiyati hacze itiraz eden ... vekili itiraz dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri değil takip borçlarının ikametgahları, karar ve icra takibine konu edilen çekin keşide yeri, ödeme yeri Milas olduğundan Milas'ın Asliye Ticaret Mahkemesi olarak bağlı bulunduğu Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğunu, öncelikli olarak yetki yönünden itiraz ettiklerini, karara konu edilen çekin müvekkili tarafından imzalanmadığını, bankaya ibraz edilen çeklerin bir kısmının şüpheli ... ve yine aynı şekilde ...

Ltd.ŞTi diğer yetkilisi ve ortağı ... , ...

Ltd.Şti adına keşide edilmiş göründüğünden bu kişiler ve yapılacak araştırma ve soruşturma sonucu tespit ve tayin edilecek diğer işbirlikçi şüphelilerin tespiti ve cezalandırılması amacıyla 17.09.2025 tarihinde Milas Cumhuriyet Başsavcılığına 2025/7596 soruşturma nosu ile kayıtlı dosyada şikayetçi olduğunu, çeklerle ilgili olarak ödeme yasağı , el koyma kararları verilmesinin talep edildiğini, şüpheli şahısların şuan için kaçak durumda olduklarını, soruşturmanın devam ettiğini, müvekkilinin çekin keşide edildiği,

onun tarafından ciro edildiği diğer kişilerle arasında hiçbir hukuki ilişki veya alacak verecek ilişkisinin mevcut olmadığını, bu nedenle davacı alacaklının da yetkili hamilliği veya kanunun aradığı şekil ve şartlarda alacaklılık sıfatı davalı müvekkili açısından söz konusu olmadığını, imzaya ve borca itiraz davasının açıldığını beyanla ihtiyati haciz kararının ivedi olarak kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden... Ltd. Şti.

İtiraz dilekçesinde özetle; mahkememiz tarafından verilen ihtiyati haciz kararı sonrası yapılan bu işlemler sonrasında esas icra dairesi tarafından tanzim edilen Ör.10 Ödeme Emri, 13/10/2025 Tarihinde müvekkile tebliğ edildiğini, müvekkilinin, itiraza konu takibe dayanak İhtiyati haciz işleminden-kararından 09/10/2025 tarihinde yapılan fiili haciz ile haricen haberdar olduğunu, yasal süresi içerisinde takibe dayanak çekte bulunan cirodaki imzanın müvekkil şirket yetkilisine ait olmaması sebebi ile haklı itirazlarımız neticesinde müvekkil aleyhine başlatılan icra takibine, takibe konu borca, işlemiş-işleyecek faizine, takip harçları,

vekalet ücreti ve tüm fer'ilerine bu takibe dayanak ihtiyati haciz kararı veren ilama, bunlara dayanılarak yapılan tüm haciz ve yakalama işlemlerine açıkça itiraz ettiklerini, verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, ayrıca taraflar arasında yetki sözleşmesi bulunuyor ise bu sözleşmenin müvekkil yönünden geçersiz olması sebebiyle bu yönü itibarı ile de ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "1-... tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın KABULÜ ile; mahkememizin 02/10/2025 tarihli 2025/2989 D.İş esas, 2025/2976 D.iş karar sayılı ihtiyati haciz kararının mahkememizin yetkisizliği nedeniyle itiraz eden borçlu ... yönünden KALDIRILMASINA, 2-İtiraz eden... Limited Şirketi tarafından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın yetki itirazında açıkça yetkili mahkeme belirtilmediğinden diğer itirazlarının ise İİK'nın 265. maddesi kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla REDDİNE," karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; huzurdaki davaya konu alacak götürülecek borç niteliğinde olduğunu, kambiyo senedine dayalı borçlar "aranacak borç" niteliğinde olmakla birlikte, çeke dayalı bir alacağın, çekin muhatap bankaya ibraz edilmesi ve muhatap banka tarafından "karşılıksızdır" işlemi görmesi sonucunda artık aranacak borç niteliğini kaybedip "götürülecek borç" yani alacaklının ikametgahında ifa edilecek borç niteliğine dönüşeceği İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kabul edildiğini,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesi'nin 16/12/2021 Tarih 2021/1902E. Ve 2021/1611K. Sayılı ilamı uyarınca "Talep dayanağı çeklerin bankaya ibrazı ile borcun götürülecek borç niteliğine dönüşmesinden dolayı TBK'nın 89/1. ve HMK'nın 10. maddeleri uyarınca alacaklının kendi yerleşim yeri maddesinde ve HMK'nın 6. maddesi uyarınca da borçlunun yerleşim yeri mahkemesinde talepte bulunulabilecektir.

Ayrıca, İİK'nın 50. maddesi uyarınca sözleşmenin yapıldığı yer (somut olayda çeklerin keşide yerleri) mahkemeler de yetkilidir. Alacaklının yerleşim yeri olan Şişli ilçesinin İstanbul Ticaret Mahkemelerinin yetki sınırları içerisinde kaldığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki somut, talebi dayanak çeklerin keşide yerleri ve muhattap bankanın bulunduğu yer de İstanbul Mahkemelerinin yetki sınırları içerisindedir.

Bu tespitler ışığında ilk derece mahkemesinin itirazın reddine karar vermesi gerekirken, itirazın kabulüne karar verildiğini, somut olayda çekin bankaya ibrazı ve bankaca "karşılıksızdır" işlemi görmesi ile, takibin dayanağını oluşturan çeke dayalı borç artık götürülecek borç niteliğine sahip olmuş, dolayısıyla alacaklı müvekkili şirketin ikametgahından dolayı ihtiyati haciz için İstanbul Mahkemeleri yetkili hale geldiğinden, mahkemenin 02/10/2025 tarihli 2025/2989 D.İş, 2025/2976 sayılı karar ek ilamının kaldırılarak, İhtiyati hacze itirazın ve hacizleri kaldırma talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Talep vadesinde ödenmeyen çek nedeniyleihtiyati haciz istemine ilişkindir. İhtiyati haciz isteyen vekili dilekçesi ile; ... Bankası, MİLAS Şubesine ait ...

No.lu,17.09.2025 tarihli ve 487.000,00 -TL tutarlı ,keşide Yeri MİLAS, keşidecisi ... olan, ... lehine düzenlenen 1 adet çek nedeniyle ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.Mahkemece % 25 teminat karşılığı ihtiyati haciz kararı verildiği, aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ... vekili tarafından yapılan yetki itirazının kabulüne karar verildiği, bu karara karşı alacaklı vekilinin istinaf talep ettiği görülmüştür.

İİK'nun 257/1 fıkrası uyarınca; rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.İİK'nun Madde 265/1 fıkrası uyarınca; "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı;

huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir".Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir.Somut olayda, İhtiyati haciz istemine dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın bulunduğu yerin Milas /MUĞLA olduğu, itiraz eden ...'ın adresinin de aynı yer olduğu, itiraz eden borçlunun Factoring sözleşmesinin tarafı olmadığı,

sözleşmedeki yetki şartının sözleşmenin taraflarını bağlayıcı olduğu , çekten doğan alacak aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmü uygulanamaz. Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur.

Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur.

Bu nedenle yetkisiz mahkemeden ihtiyati haciz kararı alındığı anlaşıldığından mahkemece yetki itirazının kabulü yönünde verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, mahkeme kararında itiraz eden borçlu isminin ... yerine ... olarak yazılmış olmasının mahallinde düzeltilmesi mümkün maddi hatadan ibaret olduğu anlaşılmakla , istinaf talebinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Talep eden vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.