İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/84 K.2025/334

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

DAVA DİLEKÇESİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili tarafından çizilmiş ve meydana getirilmiş eserlerin davalı yanca izinsiz olarak kopyalayıp ticari faaliyetlere konu edildiğini, çizimlerde yer alan karakterlerin 05.01.2017 tarihinde Balıkesir ...

Noterliğinin ... yevmiye numaralı beyannamesiyle tescil ettirdiğini, ayrıca söz konusu eserlerin, 2015 yılından itibaren sanatsal amaçlı olarak birçok sanat ve kültür yayınında yer aldığını, müvekkilinin imzasını taşıdığını, davalının şahsi olarak ve "..." ibaresiyle kurduğu platformlarda izinsiz olarak davacının eseri üzerindeki tüm hakları çiğnediğini, çizimlerin FSEK m. 4/6 uyarınca güzel sanat eseri niteliğini haiz olduğunu, bu nedenle davalıların eylemlerinin esere tecavüz ettiğinin tespitine,

kullanımların ref ve meni ile tedbir kararı verilmesine ve şimdilik FSEK 68. Madde kapsamında 3 kat olacak şekilde 1.000,00.-TL maddi tazminatın ve 50.000- TL' manevi tazminatın davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 19.6.2024 tarihli harç tahsil makbuzu ekindeki dilekçesinde her bir eser için 1000 TL den 294 adet eser için 3 katı olacak şekilde toplamda 882.000 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ

Davalılardan ...'in cevap dilekçesinde özetle; ...'in sosyal medya hesaplarında yaptığı paylaşımların örtülü rıza kapsamında olduğunu, sanat eserlerini kullanmaya, paylaşmaya ve eserler üzerinde çalışmalar yapmaya izin verdiğine delalet ettiğini, davacının eserlerini takip etmekte ve eserlerinden feyz aldığını, davacının eserlerini ... isimli sosyal medya hesabında paylaştığını, davalının ise amatör grafik sanatçısı olduğunu, kendilerini geliştirmek amacıyla ...'in ortaya koyduğu eserler üzerinde çalışma yaparak kendilerini geliştirmek ve yetkinliklerini arttırmak amacıyla deneme yoluyla tasarımlar yaptığını,

halka mal olmuş Yeşilçam film sahnelerinin tasarım şeklinde özgün olarak yorumlanmasının davacı yana herhangi bir zarar vermediğini, davalının herhangi bir ticari amacı gözetmediğini, davalının sahip olduğu instagram hesabı ''...'' in tıpkı davacı yan gibi tasarımlarını paylaştığı ticari gaye gütmeyen bir hesap olduğunu, herhangi bir kazanç sağlamadığını, tamamen güzel sanatlar ve beğeni sağlamak gayesiyle oluşturduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.Davalılardan ...açılan davaya süresinde cevap vermemiş ancak vekili aracılığıyla sunduğu ıslaha karşı beyan dilekçesinde ve sözlü yargılama aşamasındaki beyanlarında.

Davalı ...’in ihlali gerçekleştirdiği yönünde davacı yanca delil bulunmadığını, ceza yargılamasının da ...’e karşı açılıp sonuçlandığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

MAHKEME KARARI

İstanbul 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 12/11/2024 tarihli 2021/210 Esas-2024/248 Karar sayılı kararıyla; "davaya konu eserlerin FSEK 11 çerçevesinde eser sahibinin davacı ... olduğu ve eserlerin ... ve ... isimli süreli yayınlarda yayınladığı , çizgi dizilerindeki çizimlerinden 50 adet görsel ... tasarım programı yardımıyla kopyalanarak ... kataloğunda kullanıldığının bilirkişi raporları ile sübuta erdiği, ...'e ait yayınlanmış çizgi dizilerden 294 adet görselin değiştirilmeden orijinali gibi kopyalanarak ... kataloğunda kullanıldığının bilirkişilerin ek raporları ile anlaşıldığı,

bu durumda ...kataloğunda Davacı ...'e ait toplam 294 adet özgün eserin davacıdan izin alınmadan umuma iletildiği, davalının eyleminin 5846 sayılı yasanın FSEK 22 kapsamında çoğaltma ve FSEK 23 kapsamında yayma hakkının ihlali sayılacağı, davacının ihlal teşkil eden eylemlerin tespiti talep ettiği ve bu eylemlerin bilirkişilerce tespit edildiği, davacının aynı zamanda FSEK 68. Madde kapsamında 3 kat tazminat talep ettiği, her ne kadar davalılardan ... hakkında da maddi ve manevi tazminat talep edilmiş ise de; davacı yanca bu davalının da ihlali gerçekleştirilen olarak sorumlu olduğu yönünde delil sunmadığı,

ceza yargılamasında da davalı ... hakkında yargılama yapılarak hapis cezası verilmiş bulunması gözetilerek davalı ... hakkında açılan dava davacı yanca ispat edilemediğinden bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiği" gerekçesiyle.

DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,-Davalı ...’in davacıya ait eserlere tecavüzün tespitine,-FSEK 68. maddeye göre hesaplanan (ihlal edilen toplamda 294 adet eser bulunması ve her bir eserin raiç değeri 1000 TL olarak kabul edilmekle) 294.000 TL nin 3 katı olan 882.000-TL nin davalı ...’den tahsiline,- Takdiren 15.000 TL manevi tazminatın davalı ...’den tahsiline,- Davalı ... hakkında açılan davanın reddine,- ihtiyati tedbir istemin reddine, karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURUSU;Davalı ... vekili süresinde sunduğu istinaf dilekçesinde ; davanın müvekkili yönünden reddinin usul ve hukuka uygun olduğunu, davanın reddine ilişkin karara istinaf başvurusunda bulunmadıklarını ancak vekalet ücretinin hatalı tayin edildiğini, kararın 11. Maddesinde "Davalı ... yönünden davanın reddedilmesi sebebiyle;

tecavüzün tespiti talebinin reddi gözetilerek Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 40.000 TL ,Reddedilen manevi tazminat talebi yönünden Avukatlık ücret tarifesi uyarınca 15.000 TL toplamda 55.000 - vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendini vekil ile temsil ettiren bu davalıya verilmesine" karar verildiğini, davada müvekkili aleyhine talep edilen maddi ve manevi tazminatın tümünün reddine karar verildiğini, reddine karar verilen maddi tazminatın 882.000,00 TL olup Avukatlık Asgari Ücret tarifesine göre bu maddi tazminat tutarı üzerinden 135.480,00 TL nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini,

yine müvekkili lehine reddine karar verilen manevi tazminatın 50.000 TL olduğunu, 40.000,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken 15.000 TL vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla, kararın kaldırılarak müvekkili lehine toplam 215.80 TL vekalet ücretine hükmedilerek kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP DİLEKÇESİ

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; maddi tazminat davasının eda davası niteliğinde olduğunu, tespit davasının ise eda davasının öncüsü niteliğinde olduğunu, eda davası ile birlikte tespit davası da ileri sürüldüğünde tek bir vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olduğunu, manevi tazminat davası yönünden ise hükmedilen vekalet ücretinin 15.000 TL olup, talep edilen 40.000 TL arasındaki fark 25.000 TL olup, hükmün verildiği tarihte HMK 341/2 maddesinde düzenlenen 28.500 TL'lik kesinlik sınırının altında kaldığından manevi tazminata yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davacı vekili müvekkilinin grafik eser/illüstrasyonlar üzerindeki mali ve manevi haklarının ihlal edildiğinden bahisle şimdilik 1.000,00 TL maddi, 50.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiş, 17/06/2024 tarihli dilekçesi ile de maddi tazminat talebini 882.000,00 TL'ya artırmıştır.

İlk derece mahkemesince istinaf başvurusunda bulunan davalı ... yönünden davanın reddine karar verilerek, reddine karar verilen tecavüzün tespiti talebi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000 TL, reddine karar verilen manevi tazminat talebi yönünden 15.000 TL manevi tazminata hükmedildiği anlaşılmıştır. Davalı ... vekili hükmedilen vekalet ücretleri yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili reddine karar verilen manevi tazminat yönünden vekalet ücretinin kesinlik sınırı altında kaldığını ileri sürmüşse de; manevi tazminata ilişkin talep miktara bakılmaksızın istinaf başvuru yolu açık olduğundan, buna ilişkin hükmün ferisi niteliğindeki vekalet ücretine karşı da istinaf kanun yolunun açık olduğu anlaşılmıştır.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davacı tarafça 50.000 TL manevi tazminatın her iki davalıdan talep edildiği ve dava dilekçesinde müteselsilen tahsiline ilişkin açıklama bulunmadığından, her iki davalıdan müştereken tahsili şeklinde kabul edilerek, davalı ...'tan talep edilen miktarın 25.000 TL olduğunun kabulü ile, davalı lehine 25.000 TL vekalet ücretine hükmedilmesi,

reddine karar verilen maddi tazminat yönünden ise bu davalı yönünden talep edilen tazminat tümüyle reddedildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/4 nolu bendi gereğince 40.000 TL vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olmadığı kanaatiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, mahkeme kararının kaldırılarak, kazanılmış haklar saklı tutularak hükmün vekalet ücretine ilişkin kısımlarının istinaf başvurusunda bulunan davalı ... yönünden düzeltilmesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.