İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 53. Hukuk Dairesi E.2022/894 K.2024/1087

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin inşaat sektöründe uzun süredir danışmanlık ve mimari çizim hizmetleri verdiğini, davalı ile aralarında bir ticari ilişki olduğunu, taraflar arasında fabrika binası için imzalanan "...

Yapı Sözleşmesi" kapsamında müvekkilinin danışmanlık ücreti dışında fabrika binasının ince işlerini yapma yükümlülüğünü de üstlendiğini, davalının mimari proje ve şantiye şefliği görevlerini de müvekkiline devrettiğini, ayrıca tarafların sözlü olarak fabrika inşaatının toplam maliyetinin %12'sinin müvekkil şirkete ödenmesinde anlaştığını, ancak bu bedelin davalı tarafından ödenmediğini, müvekkilinin iyiniyetli davranarak şantiye şefliği görevini sürdürdüğünü ve davalıya birçok inşaat malzemesini karsız olarak sağladığını, danışmanlık ücreti olarak 120.210 TL’nin ödendiğini ancak %12 bedel hesaplanarak 327.562,74 TL alacağın doğduğunu,

müvekkilinin eksik ödemeler nedeniyle alacak davası açma gereği doğduğunu, davalının eksik maliyet hesaplamaları yaparak kendilerine eksik ödeme yaptığını, bu durumun e-posta yazışmaları ve noter ihtarları ile kanıtlandığını ileri sürerek, müvekkilinin şimdilik 60.000 TL alacağının ticari faizi ile birlikte tahsiline, ihtiyati haciz kararının kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalı şirketin mal sahibi olduğu taşınmazdaki fabrika inşaatının müteahhitliğini bizzat üstlendiğini, 2011 yılında Tuzla OSB'deki fabrika inşaatını da yürüttüğünü ve bu konudaki tecrübesinin, davacı şirketin müteahhitlik ve danışmanlık hizmetine asla ihtiyaç duymadığını belirterek,

davacının sadece mimari proje çizimi ve şantiye şefliği için yazılı sözleşmelerle iş almış olduğunu, bu kapsamda yapılan inşaatın maliyetinin davacı tarafı ilgilendirmediğini, davacının üstlendiği işin, mimari proje ve danışmanlık ücretinin yanı sıra yaptığı ince işlerin bedeli ile şantiye şefliği ücretlerini tam olarak aldığını, dolayısıyla davalı firmanın, müteahhitlik işlerini kendisinin üstlendiği bir projede neden danışmanlık sözleşmesi yapması gerektiğine dair ticaret hukuku ve ticari hayatın gerçeklerine uygun mantıklı bir açıklama bulunmadığını ifade etmektedir;

ayrıca davacının inşaat konusunda tecrübesiz olduğunu, iç mimar ve dekorasyon işleri yaptığı ve tek kişilik bir şirket olarak faaliyet gösterdiğini, davacı şirketin yetkilisi ...’ın 31.10.2017 tarihinde işi yarım bıraktığını ve Antalya'da başka bir dekorasyon işi yapmaya gittiğini, davalının iki ay boyunca ...’ın şantiye şefinin işinin başına dönmesini beklediğini, ancak gelmeyince SGK üzerinden işten çıkışının yapıldığını, inşaatın proje ruhsat işlemlerinin müteahhit Kortek tarafından yapıldığını ve inşaatın yapı kullanım izin belgesinin 09.03.2018 tarihinde alındığını,

ayrıca davalı ile davacı arasında ne yazılı ne de sözlü bir danışmanlık sözleşmesi bulunmadığını, davacının tahmini maliyet tablosundaki toplam rakamı davalının yaptığı ödemeye oranlayarak %12 gibi bir oran çıkardığını ve bunun haksız, kötü niyetli bir davranış olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, iddia,savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davacı vekilinin iddiasına göre davacı ile davalı arasında yazılı olarak Fabrika Binası ...

Yapı Sözleşmesine istinaden sözleşme akdedildiğini, bunun yanı sıra taraf şirketlerin yetkililerinin yakın arkadaş olmasından kaynaklı güven esasına dayalı olarak davalı ...

Şirketine ait "VI (İMES) Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi ... ada ... parsel Gebze-Kocaeli" adresindeki fabrika binası inşaatının yapımına ilişkin mimari proje çizimi ve sair danışmanlık hizmeti hususunda sözlü sözleşme ilişkisinin kurulduğu, sözlü anlaşma kapsamında hizmet bedeli karşılığı olarak fabrika binası inşaatının toplam inşaat maliyetinin %12'sininin davacı şirkete ödenmesi hususunda mutabık kaldıklarını ileri sürmüş ise de davalı şirket akdi ilişkiyi reddettiği, taraflar arasında Fabrika Binası ...

Yapı Sözleşmesinin yazılı olarak akdedilmesine rağmen toplam inşaat maliyetinin %12'sine tekabül edecek bedel hakkında yazılı sözleşme yerine sözlü sözleşmeye yapılması basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne uygun düşmeyeceği, davacı vekilinin dava dilekçesinde açıkça yemin deliline başvurmadığı anlaşıldığından yemin delilinin mahkememizce hatırlatılmadığı, tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesinde ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak yapıldığı,

taraf ticari şirket defterlerinin incelenmesi sonucunda dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten alacaklı olmadığı, davacı tarafın davalı şirketin sözlü akdi ilişkiyi reddetmesi karşısında sözlü akdi ilişkiyi ispatlayamaması yanından tarafların fabrika binası inşaatının toplam inşaat maliyetinin %12'si üzerinde mutabık kaldıklarının mahkemece tespit edilemediği, bu haliyle davacının davasını ispatlayamadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinafında, inşaat maliyetinin bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiğini, yalnızca davalı tarafça davacının hesabına yapılan ödemelerin proje ve danışmanlık ücreti açıklaması ile yapılmış olmasının dahi taraflar arasında kurulan ilişkin ispati niteliğinde olduğunu, anlaşmayı sona erdirdiklerinde işin %95 inin tamamlandığını, tarafların çok eski arkadaş olması nedeniyle aralarında sözlü anlaşma yapıldığını, taraf email yazışmalarının hükme esas alınması gerektiğini, üçüncü kişi firmalar ile görüştükten sonra süreçle ilgili şirket yetkilisinin yanlış sözlü bilgilendirdiklerini,

davacı tarafından davalı muhasebe departmanına gönderilen 15.08.2017 tarihli email ekinde yer teslim tutanağının yer aldığını, burada davalı işveren, davacı ise yüklenici olduğunun göründüğünü, mahkemenin eksik inceleme yaptığını, taraflar arasında inşaat maliyetinin %12'si üzerinden yapılan anlaşmanın uygulamada genel teamül olarak kabul edildiğini, davalı muhasebe çalışanı ... tarafından 5.12.2017 tarihinde gönderilen e-posta da maliyet hesabı ile ilgili o tarihe kadar oluşan ve oluşacağı bilinen kalemlerin yazıldığını, anlaşmanın maliyetinin %12'si olduğunun ortada olduğunu,

istinaf nispi harcının mahkemece hesaplanarak bildirilmesini istediklerini, başvurma harcı ile istinaf karar harcını yatırdıklarını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Davadaki ihtilaf taraflar arasında akdi ilişkinin bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığına göre davacı sözlü akdi ilişkinin varlığını usulünce kanıtlamalıdır.

Davalı iş sahibi her ne kadar davacı yüklenici ile aralarında sözlü yada yazılı akdi ilişkinin bulunmadığını iddia etmiş ise de; davacı yüklenicinin 08.10.2018 tarihli ihtarnamesinde " ...Müvekkil şirket tarafından “VI(IMES) Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi ... ada ... parsel Gebze-Kocaeli” adresindeki Fabrika Binası İnşaatına ilişkin mimari proje çizimi ve sair danışmalık hizmeti verilmiştir.

Mimari proje çizimi ve sair danışmanlık hizmeti kapsamında fabrika binası inşaatına yönelik olarak yüklenici sıfatıyla müvekkil şirket tarafından birçok hizmet verilmiş olup, hizmet bedeli karşılığı olarak fabrika binası inşaatının toplam inşaat maliyetinin %12'sinin müvekkil şirkete ödenmesi hususunda mutabık kalınmıştır..." şeklindeki beyanı ile, davalı iş sahibinin 16.10.2018 tarihli cevabi ihtarnamesindeki " ... Dış Ticaret A.Ş.'nin ...

Ada ... parselde kayıtlı fabrika inşaatının proje, danışmanlık ve inşaat işleri için tarafınıza bugüne kadar düzenlemiş olduğunuz faturalarınız karşılığında KDV dahil toplam 209.386,00 TL ödeme yapılmıştır." şeklindeki beyanları ile mail yazışmaları ve dosya kapsamına göre taraflar arasında sözlü akdi ilişkinin bulunduğu sabittir.

Mahkemece işin esasına girilerek, iddia ve savunmalar doğrultusunda sözlü akdi ilişkinin kapsamı belirlenip taraf delilleri de toplanmak suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, taraflar arasındaki sözlü ilişkinin ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.