İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi E.2024/1977 K.2024/1455

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda, GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davacı vekili süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece verilen hükümde gerekçe kısmına yer verilmeyerek, mahkemenin görevsizliğine kanaat getirmesine dayanak teşkil eden hususların açıklanmadığını, davaya konu sözleşmenin mahkemece hukuken yanlış nitelendirildiğini, sözleşmeyle satışa konu olan hususun müvekkilinin kullanımındaki stadyum içerisinde yer alan ve 18 koltuktan oluşan 54 numaralı locanın belli sezonlar boyunca müsabakaların seyredilmesi amacıyla tahsisine ilişkin olduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin hizmet sözleşmesi, eser sözleşmesi,

satış sözleşmesi ve hatta vekalet sözleşmesi gibi birçok farklı sözleşmeye ait unsurlara sahip olduğunu, uyuşmazlıkta ne tüketici mahkemelerinin ne de sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğunun kabulünün mümkün olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yargılama konusu olayda: Davacı vekili dava dilekçesinde; ...

Derneğinin hakim ortağı olan müvekkili şirket ile davalı şirket arasında loca sözleşmesi akdedildiğini ve davalının ... stadyumunda yer alan 54 numaralı locayı satın aldığını, davalının loca sözleşmesinde belirlenen vadede ödemesi gereken tutara yönelik düzenlenen fatura bedelinin ödenmesinde gecikerek temerrüde sebep olduğunu, fatura bedeline istinaden kısmen yapılan ödemelerin faize mahsup edildiğini, bakiye borç miktarının tahsili için İstanbul ... İcra Dairesinin ...

E sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının kısmi itirazı üzerine takibin durduğunu, takibe yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek, davalının itirazın iptali ile takibin devamına %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasındaki sözleşme ile 2016 - 2017 sezonu 2. dönemi, 2017 - 2018 sezonu ve 2018 - 2019 sezonları yönünden müvekkili şirket lehine loca kiralandığını, müvekkili şirketin tüketici konumunda olduğunu, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirketin davacıya borcunun bulunmadığını, fatura düzenlenmesinin borçluyu temerrüde düşürücü nitelikte bir işlem olmadığından,

fatura tarihinin faize başlangıç yapılamayacağını, davacı tarafça başlatılan icra takibi ile asıl alacağa işleyen faizlerin talep edildiğini, hesaplamanın müvekkili şirketin temerrüde düşürüldüğü tarihten itibaren değil, fatura tarihinden itibaren yapıldığını, ihtarnamenin tebliğ tarihi ile icra takibi arasındaki döneme ilişkin faizin hesap edilerek kısmi ödeme yapıldığını, itiraz edilen kısmın talep edilmesinin mümkün olmadığı gibi talep edilen faiz oranının da hatalı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece;

taraflar arasındaki uyuşmazlığın loca kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı ve HMK'nın 4. maddesindeki hüküm kapsamında görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile, davanın görev nedeni ile reddine karar verilmiştir.Dava, taraflar arasında yapıldığı belirtilen loca sözleşmesi nedeniyle loca alacağının tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

6098 sayılı Kanun'un 299 uncu maddesine göre; kira sözleşmesi kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanılmasıyla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Kira sözleşmesinde kiracının asli edim yükümü, kira bedelinin ödenmesi, kiraya verenin asli edim yükümü ise, kiralananı kira süresince kiracının kullanımına hazır bulundurmasıdır.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 27. maddesinde hukuki dinlenilme hakkı kurala bağlanmıştır. Hukukî dinlenilme hakkı, Anayasa'nın 36'ncı maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6'ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur.

Hukuki dinlenilme hakkı gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkemeler, kararlarını somut ve açık bir şekilde gerekçelendirmek zorundadırlar.

Eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması adil yargılanma (hukukî dinlenilme) hakkının ihlâlidir. HMK.nın 297. maddesinde de, verilecek hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması gerektiği açıkça vurgulanmıştır.

Kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantı da ancak bu şekilde kurulabilecek ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde, kararların doğruluğunun denetlenebilmesi mümkün olacaktır.

Hukuk Genel Kurulu’nun 15.07.2009 tarih ve 2009/19-285 Esas, 2009/359 Karar sayılı ilamı uyarınca; bir mahkeme kararının gerekçesi, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyar, kısaca, maddi olgularla hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterir.Mahkemece, uyuşmazlığın loca kiralama sözleşmesinden kaynaklandığı ve görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemeleri olduğu belirtilerek,

görevsizlik kararı verilmiş ise de, kararda sözleşmenin hangi sebepler ile kira sözleşmesi olarak nitelendirildiğine ilişkin herhangi bir gerekçenin bulunmadığı gibi dosyada taraflar arasında yapıldığı belirtilen loca sözleşmesinin de bulunmayıp, dosya kapsamına göre sözleşmenin nitelendirilmesinin mümkün olmadığı, mahkemece, taraflar arasında düzenlenen sözleşme dosya arasına alınarak ve taraflarca sunulan tüm delillerin de değerlendirilmesi suretiyle söz konusu sözleşmenin ticari nitelikteki bir hizmet sözleşmesi olup olmadığı,

taraflar arasında kira ilişkisi bulunup bulunmadığı hususları tespit edilmeksizin eksik inceleme sonucunda ve gerekçesiz olarak verilen kararın hatalı olduğu, istinaf başvurusunun yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; duruşma yapılmasına gerek olmadığı, açıklanan nedenler ile mahkeme kararının yerinde olmadığı, istinaf sebebi yerinde olduğundan HMK 353/1-a/3 maddesi gereğince istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M