İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 55. Hukuk Dairesi E.2024/2389 K.2024/1830

Dairemizde bulunan istinaf başvurusunun yapılan açık incelemesi sonunda,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ DÜŞÜNÜLDÜ; İstinaf isteminde usul işlemleri tamam olduğundan, ilk derece mahkemesinin dosyasındaki bütün belgeler ve dosya hakkındaki dairemiz üyesince düzenlenen rapor incelendi, istinaf başvuru dilekçesinin ve davanın esası istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda dosyada dairemizce karar verilmesi için eksiklik bulunmadığı anlaşıldı.

İstinaf sebepleri: Davalı, süresinde sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde; Huzurdaki dava kapsamında tarafların tacir olduklarını, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının iddialarına göre ticari ilişki bulunduğunu, bu durumda görevli mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı; ... İnş. ve Tic. Ltd. Şti. ile davacı şirket arasında 01/09/2022 tarihinde protokol imzalandığını, bu protokol ile davalı tarafından, davacı şirkete ait olan ve ...’nde faal olarak çalışır vaziyette bulunan ...

130 m3/h kapasiteli beton santrali, laboratuvar ve çevre ekipmanları ile kiralandığını, davacı şirketin söz konusu protokole istinaden beton santralini, laboratuvar, çevre ekipmanları ve 328 ton çimentoda ile birlikte borçlu şirkete teslim edildiğini, bu kiralama haricinde, davacıya ait Beton Mikseri, Beton Pompası, Loder gibi iş makineleri davalıya kiralanmış ve içerisinde bulunana mazotlarla birlikte davalıya teslim edildiğini, bu kiralamalara ilişkin olarak da, teslim tutanağı borçlu şirket çalışanları ... ve ... tarafından imzalandığını, ancak devamında kira bedelleri ödenmemesi sebebiyle,

09/01/2023 tarihinde davacı şirket tarafından davalı şirkete mail gönderilerek, protokolün sonlandırıldığını ve bu doğrultuda, beton santralinin tüm makine ve teçhizatıyla birlikte teslim edilmesi talep edildiğini, Söz konusu süreç esnasında, davacı şirket tarafından beton santralinin kira bedeline karşılık olmak üzere. 11/10/2022 Tarih, ... No’lu ve KDV dâhil 44.250,00 USD Bedelli, 01/11/2022 Tarih, ... No’lu ve KDV dâhil 44.250,00 USD Bedelli, 01/12/2022 Tarih, ...

No’lu ve KDV dâhil 44.250,00 USD Bedelli, 31/12/2022 Tarih, ... No’lu ve KDV dâhil 44.250,00 USD Bedelli, 09/01/2023 Tarih, ... No’lu ve KDV dâhil 13.275,00 USD Bedelli, e-faturalar düzenlenerek borçlu şirkete gönderildiğini, davalı şirket tarafından ise davacı şirkete sadece 11/10/2022 Tarih, ...

No’lu ve KDV dâhil 44.250,00 USD bedelli e-faturadan kaynaklı borç 13/01/2023 tarihinde 821.346,38 TL olarak ödendiğini) ancak, geriye kalan ve toplam 146.025,00 USD değerindeki 4 adet e-faturaya ilişkin olarak davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, 31/01/2023 tarihinde Beyoğlu ...

Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi marifetiyle davalı şirkete ihtar çekilerek ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde toplam 146.025,00 USD'nin ödenmesi talep edildiğini, ancak davalı şirketin söz konusu ihtarnameye rağmen verilen süre içerisinde borcu ödemediğini, devamında, davalı şirket tarafından bu faturaya istinaden 25/05/2023 tarihinde davacı şirkete 422.610,39 TL ödeme yapıldığını, ancak kalan 821.346,38 TL de davalı şirket tarafından ödenmediğini, borcun zamanında ödenmemiş ve rehinle temin edilmemiş olması, borçlu şirketin %100 yabancı sermayeli bir şirket olması,

bu şirketin %100 hissedarı ve aynı zamanda müdürü Rusya Uyruklu ... olması ve bu sebeple şirketin Türkiye'de bulunan malvarlığının her an tasfiye edilme imkanı ve riski mevcut olması ve borçlu şirketin mal kaçırma ihtimali çok yüksek olması sebebiyle davacı şirketin alacağının güvence altına alınması gerektiğini, bu doğrultuda davalı şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesini, beton santralinin ödenmeyen kira bedelinden kaynaklı, 5.000,00 USD tutarında davalı şirketin menkul, gayrimenkul malları ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, teminatsız olarak,

aksi kanaat hasıl olursa, uygun görülecek teminat karşılığında, ihtiyaten haczine ve menkullerinin muhafaza altına alınmasını, yine, iş makinelerinin kiralanmasından kaynaklı, 150.000,00 TL tutarında davalı şirketin menkul, gayrimenkul malları ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, teminatsız olarak,

aksi kanaat hasıl olursa, uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyaten haczine ve menkullerinin muhafaza altına alınmasını, e-faturadan kaynaklı bakiye 821.346,38 TL alacağın, şimdilik, 150.000,00 TL'sinin 31/01/2023 tarihinden itibaren, aksi takdirde 12/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalı şirketten tahsilini, talep etmiştir. Mahkeme.

"Taraflar arasında 01/09/2022 Tarihli "İki Taraf Arasında Akdedilecek Sözleşmenin Hayata Geçirilmesi için Karşılıklı Anlaşma Protokolü" konulu sözleşme imzalandığı, sözleşmede davacının sıfatının "Satıcı", davalının ile "Alıcı" olarak belirlendiği, sözleşmenin konusunun beton santralinin kiralanması olduğu, dava dilekcesiyle sunulan protokol incelenmekle;

"....beton santralini işletecek, santral sorumlu personelleri, santral operatörleri, üretim ve kalite kontrolden sorumlu personeller santral güvenlik elemanları vb tüm çalışanlar alıcı tarafından istihdam edilerek personellerin maaş , SGK konaklama yemek masrafları ALICI ya ait olacaktır" şeklinde hüküm bulunduğu, yukarıda da belirtildiği üzere "ALICI" ifadesinden kast edilenin davalı olduğu,

yani davacı tarafından operatörsüz ve çalışansız bir şekilde yalnızca davaya konu beton santrali ve iş makinelerinin kiralaya verildiği anlaşıldığından Sulh Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğundan bahisle mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine..." karar vermiştir. Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir.

Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

HMK 4/a maddesi gereğince "kiralanan taşınmazların İcra İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu olan davalar ile bu davalara karşı açılan davaların Sulh Hukuk Mahkemesinde" görüleceğinin düzenlenmiştir.

Somut olayda, taraflar arasında akdedilen 01.09.2022 tarihli, "İki Taraf Arasında Akdedilecek Sözleşmenin Hayata Geçirilmesi için Karşılıklı Anlaşma Protokolü" imzalandığı, protokolde davacının satıcı, davalının ise alıcı sıfatına sahip olduğu, işbu protokol ile beton santrali kiralama sözleşmesinin akdedilmesi için protokolde belirtilen şartlarda anlaşma sağlandığının belirtildiği, protokolün 3. maddesinde.

"Beton santralini işletecek, santral sorumlu personelleri, santral operatörleri, üretim ve kalite kontrolden sorumlu personeller santral güvenlik elemanları vb tüm çalışanlar alıcı tarafından istihdam edilerek personellerin maaş, SGK konaklama yemek masrafları ALICI ya ait olacaktır" düzenlemesinin bulunduğu, alıcının davalı olduğu, yapılan protokolde davacı tarafından operatörsüz ve çalışansız bir şekilde yalnızca davaya konu beton santrali ve iş makinelerinin kiralaya verildiği, bu haliyle uyuşmazlığın kira ilişkisi ve kira sözleşmesi hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği, Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu,

istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, anlaşılmıştır.

Dairemiz ilk derece mahkemesi kararını hem maddi olay, hem de hukuka uygunluk bakımından incelemeye tabi tutarak tespit edilen yargılama hatalarını bizzat düzeltmek amacıyla yapılan inceleme sonunda; dairemizce duruşma yapılmasına gerek olmadığı, dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlara, yasal gerektirici nedenlere göre karar verilmiş olması sebebiyle, incelenen mahkeme kararının HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu, istinaf sebepleri yerinde olmadığından başvurunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M