İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/3019 K.2024/2157

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davalı ... Metal’in, İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mah. ... ada ... parsel sayılı arsanın maliki olduğunu, davalı arsa sahibi ile davalı ...-... Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi arasında, ... Metal'in sahibi olduğu bu arsada bir Ticaret Merkezi inşaa edilmesi ve inşaa edilen bağımsız bölümlerin satışı ile hasılatlarının paylaşılmasına ilişkin olarak Kartal ...

Noterliği 26.03.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve / Hasılat Paylaşım Esaslı İnşaat Sözleşmesi / Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" imzalandığını, davalı firmalar arasında akdedilen iş bu sözleşmeye göre arsa üzerinde yüklenici tarafından bir proje inşa edileceğini ve projedeki bağımsız bölümlerin satışının arsa sahibi adına yine yüklenici tarafından gerçekleştirileceğini, bu satışlardan gelen hasılatın ise %58'i arsa sahibi ...

Metal'e, %42'si yüklenici olan ...-... Ortaklığı'na ait olacağını, inşaat ruhsatı alınmasından itibaren 48 ay sonra halen satışı yapılmamış olan bağımsız bölümlerin ise aynı oranlarda taraflar arasında paylaştırılacağını, akabinde, işbu sözleşmeye göre ... Metal'den satış yetkisi alan ...-... Adi Ortaklığı tarafından, davalı ... Metal'in ise arsa sahibi/işveren olduğu “İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mah. ... ada, ... parselde” kayıtlı taşınmaz üzerindeki ...

Projesi kapsamında ... Sayılı bağımsız bölümün iyi niyetli 3. kişi olan müvekkiline Kartal ... Noterliği 03/06/2020 Tarih ve ...

Yevmiye numaralı Düzenlenme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi ile 1.135.680,00 TL(Kdv Hariç) bedel karşılığında satıldığını, müvekkilinin, işbu sözleşme gereği yüklendiği ödeme yükümlülüklerini eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini, davaya konu bağımsız bölümün bulunduğu ... projesinin tamamlandığını, projedeki bağımsız bölümlerin kat irtifak tapularının arsa sahibi ...

Metal adına çıktığını, müvekkili tarafından ödenen satış bedellerinin arsa sahibi ile yüklenici arasında sözleşmedeki oranlar üzerinden davalılarca paylaşıldığını, satın aldığı ve bedelini ödediği bağımsız bölümün tapu devrini alamayan müvekkili adına davalılara Kartal ...Noterliği 21.02.2023 Tarih ve ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi gönderilerek bağımsız bölümün devri talep edilmiş ise de, bundan da olumlu bir sonuç alınamadığını belirterek ...-...

Adi Ortaklığı ile, müvekkil ... arasında akdedilen Kartal ...Noterliği 03.06.2020 Tarih ve ... Yevmiye numaralı Düzenlenme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi'nin ilgili tapu kütüğüne şerh ve tescil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP VE SAVUNMA Davalı ... Tic.

A.Ş. cevap dilekçesinde özetle, davacının icbar davası (tapu iptal ve tescil davası) açma imkanı varken satış vaadi sözleşmesinin şerhi talepli dava açmasında hukuki yararı olmadığını, dava şartı arabuluculuk başvurusu şartı yerine getirilmediğini, yazılı yargılama usulünün uygulanması gerektiğini, davacı ile diğer davalı yüklenici arasında akdedilen ve davaya konu şerhi talep edilen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine müvekkilinin taraf olmadığını, müvekkili, diğer davalı yükleniciler ile aralarında akdedilen hasılat paylaşım esaslı inşaat sözleşmesinin geriye etkili fesh edildiğini, Kartal ...

Noterliğinin ... yevmiye nolu ve 26.03.2018 tarihli Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve /Hasılat Paylaşım Esaslı İnşaat Sözleşmesi/Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin mahiyeti ve niteliği itibariyle eser sözleşmesi olduğunu, fesih ihbarı ardından yüklenici tarafından İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/449 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve yine taraflarınca sözleşmenin geriye etkili feshine ilişkin İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/914 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/449 Esas sayılı dosyası birleştirildiğini,

bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, tapu devir şartları oluşmaması sebebiyle davanın usulden red edilmesi gerektiğini, taraflarına husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın, davacının tedbir ve şerh talebinin reddine, verilen tedbir kararının kaldırılmasına, İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/449 E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına,

davanın husumetten ve dava şartı yokluğundan reddine, terditli olarak yine düşük bedelle satış (m2 farkı, birim fiyatının düşüklüğü, vade farkı .vs.) nedeni ile takas mahsup talebinin kabulüne eksik bedellerin güncel değer üzerinden ayrıca mahkeme veznesine depo ettirilmesine, davanın esastan tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...-... Adi 0rtaklığı, ... San. Ve tic. A.ş., ... San. Tic.

A.ş.vekili cevap dilekçesinde özetle, yüklenici müvekkilinin Adi Ortaklık'la Arsa Sâhibi Şirket arasında akdedilmiş olan ve tapu'ya da şerhli bulunan, 26.03.2018 tarihli "Hâsılat Paylaşımı Esaslı İnşaat Sözleşmesi"ne güvenerek, müvekkilleri ile "Satış Vaadi Sözleşmesi" akdeden davacının sözleşmesinin tapu'ya şerhini istemekte, tümden haklı olduğunu, davasının kabûlü gerektiğini, müvekilllerinin yargılama giderinden sorumlu tutulamayacaklarını, mahkemece iddia ve savunmalar doğrultusunda keşif yapılması gerektiğini belirterek davanın kabulü ile yargılama masraflarının davalı arsa sahibi ...

Mam.Tic. A.Ş.'ne yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İstanbul Anadolu 10.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2023/165 E, 2023/484 K sayılı kararı ile, “1-Mahkememize açılan davanın KABULÜ ile davalılar arasında yapılan Kartal ...Noterliği'nin 26/03/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi, Hasılat Paylaşım Esaslı İnşaat Sözleşmesi, Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi istinaden TMK 1009. Maddesi ve Tapu Kanunu 26. Maddesi uyarınca İstanbul İli, Tuzla İlçesi, ...

Mahallesi, ... Ada, ... parsel, ... numaralı bağımsız bölümün tapu kayıtlarındaki sicile "davacı ... ile ...-... Adi Ortaklığı arasında yapılan Kartal ...Noterliği'nin 03/06/2020 tarihli ve ... yevmiye numaralı Düzenleme Şeklindeki Satış Vaadi Sözleşmesinin" ŞERHİNE, 2-İİK 28. maddesi gereğince karardan bir örneğinin ilgili Tuzla Tapu müdürlüğüne gönderilmesine,

3-Karar kesinleştiğinde ifası için kararın bir örneğin Tuzla Tapu Müdürlüğü'ne GÖNDERİLMESİNE, 4-Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA, 5-Davacı tarafından yapılan 179,90 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı ile 281,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 641,30 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,” şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... Tic.

A.Ş. istinaf başvuru dilekçesinde özetle, davacının icbar davası (tapu iptal ve tescil davası) açma imkanı varken satış vaadi sözleşmesinin şerhi talepli dava açmasında hukuki yararının olmadığını, davacı ile diğer davalı yüklenici arasında akdedilen ve davaya konu şerhi talep edilen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine müvekkilinin taraf olmadığını, müvekkil ile diğer davalı yükleniciler arasındaki hasılat paylaşım esaslı inşaat sözleşmesinin niteliği gereği yükleniciye tapu talep hakkı vermediğini, hasılat paylaşım esaslı inşaat sözleşmeleri niteliği gereği arsa sahibinin mutabakatı olmaksızın 3. kişilere satış yapılamayacağını,

somut olayda müvekkilinin şerhi talep edilen taşınmaz satış vaadi sözleşmesine mutabakatı ve muvafakati olmadığını, kaldı ki müvekkilinin diğer davalı yükleniciler ile aralarında akdedilen hasılat paylaşım esaslı inşaat sözleşmesini geriye etkili feshettiğini, bu sözleşmenin eser sözleşmesi mahiyetinde olduğunu, fesih ihbarı ardından yüklenici tarafından İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/449 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, taraflarınca sözleşmenin geriye etkili feshine ilişkin İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/914 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın bu dosya ile birleştirildiğini,

bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek kararının kaldırılmasına, öncelikle dosyadan müvekkili taşınmazlarına konulan tedbirlerin tümden terkinine, davanın husumetten, ve dava şartı yokluğundan reddine, aksi halde, davanın esastan tümden reddine, bu talebin kabul görmemesi halinde ise İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/449 Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...-... Adi 0rtaklığı, ... İnş. Taah. San. Ve tic. A.ş., ... San. Tic. A.ş.vekili cevap dilekçesinde özetle, İstanbul Anadolu 10.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2023/165 Esas sayılı dosyasından, 23.05.2023 tarihinde, 2023/484 Karar sayı hükmün müvekkilleri aleyhine harç, yargılama giderleri ve vekâlet ücretine dair kısımlar yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin tapu kütüğüne şerhi istemine ilişkindir. Eldeki davada, davacı vekili, İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mah. ... parsel sayılı arsa maliki ... ile davalı ...-... Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi arasında, Ticaret Merkezi inşaa edilmesi ve inşaa edilen bağımsız bölümlerin satışı ile hasılatlarının paylaşılmasına ilişkin olarak Kartal ...

Noterliği 26.03.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve / Hasılat Paylaşım Esaslı İnşaat Sözleşmesi / Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" imzalandığını, işbu sözleşmeye göre ... Metal'den satış yetkisi alan ...-... Adi Ortaklığı tarafından ... Projesi kapsamında ... Sayılı bağımsız bölümün Kartal ... Noterliği 03/06/2020 Tarih ve ...

Yevmiye numaralı Düzenlenme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesi ile 1.135.680,00 TL(Kdv Hariç) bedel karşılığında davacı tarafa satıldığını, davacının, işbu sözleşme gereği yüklendiği ödeme yükümlülüklerini eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini, ancak tapu devrini alamadığını belirterek Düzenlenme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Sözleşmesinin tapuya şerh edilmesi talebinde bulunmuş, davalı ... Mamulleri Tic.

A.Ş vekili ise taraflarınca sözleşmenin geriye etkili feshine ilişkin İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/914 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını iş bu davanın yüklenici tarafından açılan İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/449 Esas sayılı dosyası ile birleştirildiğini bu davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini ve neticeden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur. Davalı ... Tic. A.Ş’nin, davalı ...-...

Adi Ortaklığı ile arasında imzalanan Kartal ... Noterliği 26.03.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve / Hasılat Paylaşım Esaslı İnşaat Sözleşmesi / Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin geriye etkili feshi istemi ile İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/914 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı iddiası karşısında, bu dosyadan verilecek kararın eldeki dosyanın akıbetini belirleyeceği,

bir başka deyişle sözleşmenin feshi isteminin kabulü halinde yüklenicinin halefi olarak hareket eden davacı açısından talep edilecek bir hakkın kalmayacağı gözetilerek mahkemece sözleşmenin feshine dair dava dosyasının birleştiği İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/449 Esas sayılı dosyası getirtilerek yapılacak inceleme neticesinde bekletici mesele yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

Belirtilen nedenlerle davalı taraf vekillerinin sair temyiz itirazları incelenmeksizin davalı ... Tic. A.Ş’nin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a/6 maddesi ve 353/1-a gereğince kesin olmak üzere kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve açıklanan nedenlerle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.