İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2017/1172 K.2018/883

İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/2672 D.İş.- 2017/2144 D.İş. Karar sayılı kararı ile saklama kararı verilen Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 24/01/2017 tarihli 2016/E.32616-2017/K.2747 sayılı karara karşı davacı tarafın itirazı üzerine, itirazın değerlendirildiği İtiraz Hakem Heyetinin 22/02/2017 tarihli 2017/İ.627-2017/İHK.1482 sayılı kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Başvuru sahibi başvuru dilekçesi ile; olay tarihi olan 09/05/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda ... plakalı aracın pert olduğunu, sigorta şirketinin ödemenin yarıya yakın kısmının ödenip kalan kısmının hasarlı araç satıldığında ödenebileceğini belirtmeleri üzerine poliçe şartlarına uygun olmayan bu ödemenin taraflarınca kabul edilmediğini, aracın kasko bedeli olan 45.719,00 TL., üç aylık kredi faiz ödemesi tutarı 1.178,69 TL. İle 4.200,00 TL. araç kiralama bedelinin davalıdan tahsi için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurmuştur.

Davalı taraf cevabında; sigortalı aracın ... Bankası Maslak Plazalar şubesine rehinli olup davanın aktif husumetten reddinin gerektiğini, yapılan hasar tespiti sırasında aracın 38.000,00 TL. üzerinden pert total işlemine tabi tutulması yönünde mutabık kalınmasına rağmen araç üzerindeki rehin sebebiyle çekme belgesi ibraz edilemediğinden işlemlere devam edilemediğini, talep edilen miktarın fahiş olduğunu beyanla talebin reddini istemiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce, başvurunun reddine karar verilmiş, davacı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti'nce itirazın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı vekilinin istinaf başvurusu, davalı tarafla müvekkilin imzaladığı kasko sözleşmesinin amacının müvekkilin aracının zarar görmesi durumunda sözleşme koşullarına göre bedelinin kendisine yatırılması olduğu, kasko sözleşmesinde aracın rehinli olması durumunda ne yapılacağıyla ilgili hüküm bulunmadığı, müvekkil aracı banka kredisiyle almış ve banka tarafından da araç üzerine rehin şerhi konulduğu, kasko sözleşmesi sırasında bu durum davalı ... şirketi tarafından bilinerek müvekkilin uğrayacağı zararlara güvence verildiği, müvekkilin aracının pert olduğu, davalı tarafın kasko bedelini ödemesi için bir koşul sözleşmede yer almadığı,

bankanın sigorta şirketine "ödemeyi yapın rehni kaldırayım" sigorta şirketini ise bankaya "rehni kaldırın ödemeyi yapayım" dediği, bu durum adeta bir zıtlaşmaya dönüşmüş olduğu, müvekkilin bu durumdan zarar gördüğünü, bu nedenlerle Sigorta Tahkim Komisyon İtiraz Hakem Heyeti'nin yasaya ve hukuka aykırı olan kararının kaldırılması gerektiği yönlerine ilişkindir.

Dava, trafik kazasında zarar gören aracın Kasko poliçesi nedeniyle zararının tanzimi istemine ilişkindir. Davacıya ait araç için 05.05.2016 ile 05.05.2017 tarihlerini kapsayacak şekilde kasko sigorta poliçesi düzenlenmiş, poliçede ... Bankası Maslak Plazalar Şubesinin dain mürtehin olarak kayıtlı olduğu, Sigorta Şirketine hitaben yazılan 20/07/2016 ve 21/12/2016 tarihli yazılardan davacıya ödeme yapılmasına muvafakat edilmediği görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 1456/1. maddesinde "Sınırlı ayni hak ile takyit edilmiş bir mal üzerindeki, malike ait menfaat sigortalandığı takdirde, kanunda aksi öngörülmemişse, sınırlı ayni hak sahibinin hakkı sigorta tazminatı üzerinde de devam eder" düzenlemesine. 1456/2.maddesinde ise "Sigortacıya, mal üzerinde sınırlı ayni hak bulunduğu bildirildiği takdirde, ayni hak sahiplerinin izni bulunmadıkça, sigortacı sigorta tazminatını sigortalıya ödeyemez.

Ayni hakkın sicille alenileştiği veya sigortacının bunu bildiği durumlarda bildirime gerek yoktur. Sigortalı menfaate konu malın tamiri veya eski hâline getirilmesi amacıyla ve teminat gösterilmesi şartıyla, tazminat sigortalıya ödenebilir" düzenlemesine yer verilmiştir. Ayrıca Türk Medeni Kanunu’nun 879.maddesi uyarınca, sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi veya açık muvafakatının alınması gereklidir.

Yasal düzenlemeler uyarınca, sigortalı durumda olan, rehin hakkı sahibi olduğundan, sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir ve sigorta ettiren, ancak sigortalı malın dain ve mürtehini olan ve lehine sigorta edilenin açık muvafakatını almak suretiyle sigortadan, kendi menfaati de zedelendiği takdirde, tazminat istemek hakkına sahip olur.

Öncelikle talep hakkının rehin hakkı sahibinde olması, yani sigorta bedelinin rehin hakkı sahibine ödenmesi gerektiği durumda, rehin hakkı sahibinin muvafakatinin bulunması halinde sigortalıya sigorta bedeli ödenebilir. Bu durumda dava açma hakkı da öncelikle rehin hakkı sahibinde olduğundan bir dava şartı olarak aktif dava ehliyeti olan davacı sıfatının da rehin hakkı sahibinde olduğu, buna karşın daini mürtehinin muvafakati halinde bu dava şartının yerine getirilmiş sayılacağı Yargıtay'ın yerleşik içtihatları ile de ortaya konulmuştur.

Somut olayda; kasko sigorta poliçesinde Yapı Kredi Bankası lehine rehin hakkı olduğu, banka ile yapılan yazışmaya göre açılan davaya muvafakatın verilmediği görülmekle Uyuşmazlık ve İtiraz Hakem Heyetince başvuru sahibinin başvurusunun reddi kararında isabetsizlik olmadığı kanaatine varılmakla, davacı tarafın istinaf isteminin HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.