İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/76 K.2025/512

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

23/09/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin ağır yaralandığını, aynı kaza sebebi ile eşini ve üç oğlunu kaybettiğini, kaza sonrası 1 ay yoğun bakımda kaldığını, sağ ve sol bacağı ile sol kolunun kırıldığını, kaza sonrası trafik ekipleri tarafından kaza tutanağının düzenlendiğini, kaza tutanağına göre araç sürücüsü ...' un %100 kusurlu olduğunu, meydana gelen kazaya ilişkin Sarkışla Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/1178 soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma başlatıldığını,

kazanın meydana geldiği tarihte ... plaka sayılı aracın davalı ... şirketi nezdinde ZMMS Poliçesine göre şahıs başına sakatlanma ve ölüm halinde 360.000 TI. ile teminat altına alınmış, İhtiyari Mali Sorumluluk Katılım Sigorta poliçesine göre ise 50.000 TL ile teminat altına alındığını, ZMSS'ne göre limitin aşılması halinde İhtiyari Mali Sorumluluk Katılım Sigorta sözleşmesinden kaynaklanan teminattan ödeme yapılması gerektiğini,

iş bu davayı açmadan önce davalı ...'ne 30.10.2019 tarihinde başvuru yaparak müvekkilin cismani zararı sebebiyle geçici ve daimi iş göremezlik (efor ve çalışma gücü kaybı) tazminat bedelinin ödenmesi talep edildiğini ancak davalı ...

Tarafından ...-... dosya numarası ile dosya açılmış fakat davalı tarafından ödeme yapılmayacağı bildirildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafın Sigortacılık Kanunu ve Karayolları Trafik Kanunu gereğince usulü yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmeksizin davayı açtığını, bu sebeple davanın usulden reddinin gerektiğini, sigorta poliçesinde yazılı teminat tutarının maluliyet halinde doğrudan doğruya hak sahiplerine ödenmediğini, davacı tarafın sürekli maluliyeti halinde zararını ispat etmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle davacı tarafın istiap haddinin aşılmış şekilde yolculuk yaptığını, müterafik kusur sonucu kazanın meydana geldiğini, bu sebeple müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacı tarafın emniyet kemerinin takılı olmadığını,

hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile, 37.517,47 TL geçici iş göremezlik tazminatının, 322.482,53 sürekli iş göremezlik tazminatının 12/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve sigorta şirketinin ZMMS'ndan kaynaklı sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

50.000 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 12/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve sigorta şirketinin İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortasından kaynaklı sorumlu olduğu miktar kaza tarihinde geçerli olan poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydı ile davalıdan alınarak davacı verilmesine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Davacının yaralanmasına sebebiyet veren aracın işleteni ...'un davacının eşi olduğunu, müvekkili şirket davacıya ödeme yapması halinde işletenin yasal mirasçısı olması sebebiyle kendisine rücu edeceğini, alacaklı ve borçlu sıfatı birleştiğini, kazanın meydana gelmesinin nedeni, Trafik Kazası Tespit Tutanağında belirtildiği üzere istiap haddinin aşılması olup, istiap haddi 5 kişilik araçta 8 kişi yolcu taşındığını, ZMSS Genel Şartları madde B.4/e hükmü uyarınca yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiab haddinden fazla yolcu veya yük taşınması rücu nedenlerinden olduğunu,

bu nedenle işleten müteveffa ... dolayısıyla varislere rücu edilmesi gerekeceğini, bilirkişi raporunda TRH-2010 ölüm tablosu kullanılmış ve herhangi bir peşin değer formülü uygulanmadan aktüeryal olmayan hesaplama yapıldığını, oysa tazminat hesaplamasında TRH 2010 Tablosu ve 1,65 teknik faiz formülünün esas alınması gerektiğini, davacı ev hanımı olmasına rağmen kendisi için geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmış olmasının kabulü mümkün olmadığını, davacı taraf istiap haddi aşılmış şekilde yolculuk yaparak müterafik kusuru ile zarara uğradığını,

bu nedenle davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla yapılacak hesaplamada müterafik kusur indirimi yapılmasını talep ettiklerini, davacı taraf emniyet kemeri takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, yine hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, maluliyet raporu yargılama sırasında alındığını, bu nedenle de müvekkil şirketin temerrüde dahi düşürüldüğünden bahsedilemeyeceğinden dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü ve yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Yargıtay 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı iptal kararı sonrasında vermiş olduğu güncel içtihatları uyarınca tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir.

Bu nedenle hükme esas alınan aktüerya raporunda hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılmasının içtihatlara uygun olmasına göre aksi yöndeki istinaf talebi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/3323 E. - 2024/5474 K., 2023/12136 E. - 2024/5730 K., 2022/11212 E. - 2024/8084 K., 2021/16078 E. - 2022/10550 K. sayılı kararları). Davacı kazada, davalıya ZMMS ile sigortalı araçta yolcu olup zarar gören 3.kişi konumundadır.

Davacının eşinin sigortalı araç işleteni ve sürücüsü olması, davacının işletene rücu hakkı olması halinde dahi davacı ZMMS sigortalı aracın kusuru ile meydana gelen kaza nedeniyle oluşan maluliyeti nedeniyle davalı ... şirketinden tazminat talep edebileceğinden alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleştiğine ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.

Kaza tespit tutanağında 5 kişilik araçta istiap haddinin aşılmasının da kusura etkisi belirtildiğinden müterafik kusur indirimi yapılması gerekli ise de, hükme esas aktüerya raporunda davacının %41 maluliyet oranına göre 572.542 TL sürekli sakatlık tazminatı hesaplandığı, yargısal içtihatlara göre hesaplanan tazminattan %20 müterafik kusur indirimi yapılsa da poliçe limitinin üstünde zarar olduğundan sonuca etkili olmayacaktır.

Yine yakın akrabalar arasında hatır taşıması indirimi uygulanamayacağından bu yöndeki istinaf itirazlarının da reddi gerekmiştir. Davacının ev hanımı olması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı alamayacağına ilişkin istinaf itirazında ise.

Davacı ev hanımı olduğunu belirttiği çalışması olmadığı halde geçici iş göremezlik tazminatı iyileşme süresindeki zararlarının karşılığı olduğundan davalı vekilinin maddi tazminat yönünden itirazları yerinde görülmemiştir.KTK'nın 99.maddesine göre, ZMSS Genel Şartları ile belirlenen belgeler ile birlikte sigorta kuruluşuna başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğunun kabulü gerekir.Somut olayda; davacı tarafça davalıya 30/10/2019 tarihinde başvuruda bulunulmuş olup bu tarihten sonraki 8. işgününün sonu olan 11/11/2019 itibariyle davalı ... şirketi temerrüde düşmüştür.

Sigortacı yönünden bu tarihten itibaren temerrüt faizine hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle kaza tarihinden faize karar verilmesi de doğru olmamıştır.Bu nedenle; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.