İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1181 K.2025/230

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 08.06.2022 tarih 2022/366 E. - 2022/413 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 08.08.1984 tarihinde "...

Koop." olarak kurulan kooperatife üye olduğunu, 1985-2002 yılları arasında toplam 540.000,00 TL aidat ödendiğini, müvekkilinin bütün borçlarını ödemesine rağmen Yönetim Kurulu'nun 10.04.2002 tarih ve 260 sayılı kararı ile kooperatife 373.000.000 TL borcunu ödemediği gerekçesiyle usule aykırı bir şekilde üyelikten ihraç edildiğini, müvekkilinin 03.05.2002 tarihli ihtarname ile bu işleme itiraz ettiğini, davalı kooperatifin 08.08.2002 tarihli genel kurul toplantısında itirazın reddine karar verildiğini, müvekkilinin sağlık sorunları nedeniyle geçmişte haklarını arayamadığını, davalı kooperatif tarafından gönderilen ihtarnamelerin,

yönetim ve genel kurul kararlarının Kooperatifler Kanunu'na, ana sözleşmeye ve hukuka aykırı olduğunu, yapılan tebligatların usulsüz olduğunu, müvekkilinin üyelikten ihraç edildiğinin bildirildiği 10.04.2002 tarihinden sonra müvekkilinin 02.05.2002 tarihinde 270.000.000 TL ödediğini, davalı kooperatifin bu ödemeyi kabul ettiğini iddia ederek,

müvekkilinin kooperatif üyeliğinden ihracına dair 10.04.2002 tarihli Kooperatif Yönetim Kurulu kararı ile bu karara karşı itirazın reddine dair 08.08.2002 tarihli davalı kooperatif Genel Kurulu kararının iptaline, müvekkilinin davalı kooperatif üyeliğinin devam ettiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı hakkında yönetim kurulu tarafından "mali yükümlülükleri yerine getirmeme" gerekçesiyle 10.04.2002 tarihli ihraç kararı verildiğini, bu kararın usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edildiğini, davacının bu karar aleyhine genel kurula itiraz hakkını kullandığını ve 26.05.2002 tarihli genel kurul kararı ile davacının itirazının genel kurul tarafından red edildiğini, davacının genel kurul toplantısına bizzat katıldığını ve toplantı tutanaklarına “itiraz şerhini” de düştüğünü, davacının toplantıya bizzat katılmış olduğu için Genel Kurul Kararının ayrıca tebliğine ihtiyaç bulunmadığı halde,

kooperatif tarafından davacıya kararın tebliğ edildiğini, davacının 26.05.2002 tarihinde işlemeye başlayan 3 aylık dava açma süresinin sona erdiğini, Kooperatifler Kanunu gereğince üyenin alacak haklarını talebi için 5 yıllık süre öngörüldüğünü, davacının yasal süre içerisinde alacak talebinde bulunmadığını, aradan 20 yıl geçtiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 16. maddesi uyarınca ihraç kararının tebliğinden itibaren üç aylık hak düşürücü süre içerisinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararlarının kesinleşeceği, davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından "mali yükümlülükleri yerine getirmeme" gerekçesiyle 10.04.2002 tarihinde davacının, kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiği, bu kararın davacıya tebliğ edildiği, davacının bu karar aleyhine 03.05.2002 tarihinde Söke 2. Noterliğinin 4832 yevmiye nolu ihtarnamesi ile kooperatif genel kuruluna itiraz hakkını kullandığı,

itiraz üzerine yapılan 26.05.2002 tarihli genel kurulda davacının itirazının reddedildiği, davacının genel kurul toplantısına bizzat katıldığı ve toplantı tutanağına itiraz şerhini düştüğü, kooperatif vekili tarafından davacıya iş bu genel kurul kararının 08.08.2002 tarihli yazı ile tebliğe çıkartıldığı, iş bu belgenin davacıya hangi tarihte tebliğ edildiği dosyada belli değil ise de, davacı vekilinin davalı kooperatife keşide ettiği 22.09.2021 tarihli, Söke Noterliğinin 10913 yevmiye nolu ihtarnamesinde itirazın reddine ilişkin genel kurul kararının tebliğinin kabul edildiği,

davanın ise üç aylık hak düşürücü süre dolduktan sonra 10.02.2022 tarihinde açıldığı, davanın hak düşürücü sürede açılmadığı, davacı vekilinin müvekkilinin kooperatife 02.05.2002 tarihinde 270.000.000 TL (eski TL) ödeme yaptığını, davalı kooperatifin de bu ödemeyi kabul ederek zımnen ihraç kararından döndüğünü iddia etmiş ise de; yapıldığı bildirilen bu ödemenin ihraca ilişkin genel kurul kararından önceki bir tarihte olduğu, ihraçtan dönme iradesini yansıtmayacağı gibi, aksi düşünülse bile ihraç kararına ilişkin süresinde açılmış bir dava bulunmadığı gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, davalı kooperatifin müvekkilinin ihracı kararından sonra 02.05.2002 tarihinde müvekkilinden aidat talep etmesi üzerine müvekkili tarafından davalı kooperatife 270.000.000 TL ödendiğini, davalı kooperatifin de müvekkili aleyhinde kooperatif üyeliğinden ihraç kararı almasına rağmen ve bu karar kesinleştikten sonra bu ödemeyi kabul ettiğini, davalı kooperatifin bu şekildeki bir tasarrufunun, daha önceden verilen ihraç kararından dönüldüğü anlamına geldiğini, mahkemece bu durumun hiç tartışılmadığını ve değerlendirilmediğini, ihraç kararınından önce bu paranın yatırıldığı belirtilmiş ise de bu hususun hatalı olduğunu,

dava dilekçesinde kooperatif ihraç kararının iptali ile müvekkilinin kooperatif üyeliğinin tesbitini talep ettilerini, davalı tarafın da, cevap dilekçesinde kooperatif ihraç kararının iptalinin zamanaşımına uğradığını, davacının isterse kooperatif üyeliğinin tesbitini isteyebileceğini belirttiğini, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından bu yönde bir inceleme yapılmadığı gibi bu konuda da olumlu veya olumsuz bir karar verilmediğini, kooperatif üyeliğinin tesbitine yönelik talebin de hiç değerlendirilmediğini,

müvekkili tarafından sonradan yapılan 02.05.2002 tarihli 270.000.000 TL ödemenin ihraca yönelik genel kurul kararından önce olduğu belirtilmiş ise de bu ödemenin ihraç kararından sonra olduğunun açıkça görüldüğünü, buna ilişkin yönetim kurulu kararı bulunduğunu, genel kurul kararı bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3-4. maddelerinde ''Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir. Tebliğ edilen karar yönetim kurulunca verilmiş ise ortak üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir'' hükmüne yer verilmiştir.

Davalı kooperatif tarafından, davacıya gönderilen iki ihtarname ile aidat borcunu yatırması, aksi halde kooperatif üyeliğinden çıkarılacağı hususlarının ihtar edildiği, bu ihtarnamelerin usulüne uygun olarak davacıya tebliğ edildiği, verilen sürede borcun ödenmemesi üzerine 10.04.2002 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile davacının kooperatif üyeliğinden ihracına karar verildiği, bu kararın davacıya tebliğ edildiği, davacının ihraç kararına karşı Genel Kurula itiraz yoluna gittiği, davacının da katıldığı Kooperatif Genel Kurulunun 26.05.2002 tarihli toplantısında itirazın reddine karar verildiği;

davacının yaptığı 270.000.000 TL (Eski TL) ödemenin ise 26.05.2002 tarihli Genel Kurul Toplantısından önce 02.05.2002 tarihinde yapıldığı, davacının Kooperatifler Kanunu'nun 16/3-4. Maddelerinde belirtilen süreden sonra eldeki davayı açtığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesinin davanın reddine dair kararı usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

İstinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.