İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1406 K.2026/301

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.04.2023 tarih 2022/254 Esas 2023/273 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ....tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacıya ait ... ili, .... ilçesi, .... mahallesi, ...-...-... parsel ve .... mahallesi ....-...parsel üzüm bağlarının, dolu hasarına uğradığını, müvekkilinin üzüm bağlarının davalı şirkete Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Poliçesi ile sigorta edildiğini, müvekkilinin başvurusu üzerine davalı tarafça yetersiz ödeme yapıldığını, Sarıgöl Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/8 D.İş sayılı dosyasında dava konusu üzüm bağlarında don olayından %40 oranında zarar meydana geldiğinin tespit edildiğini, davalı kuruma yetersiz ödeme nedeniyle başvuru yapıldığını ancak cevap alınamadığını,

arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL maddi tazminatın hasar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 05.12.2022 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava değerini 19.877,00 TL'ye yükseltmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının hasar bildirimi üzerine eksper grubu tarafından yapılan ekspertiz çalışması yapıldığını, davacının itirazları üzerine hasarın etkilerini incelemek üzere farklı eksper grubu görevlendirildiğini, yapılan ölçüm ve sayımlar sonucunda, dava konusu alanda %28 dolu hasarı olduğunun belirlendiğini, toplam sigorta bedeli olan 12.805,00 TL üzerinden eksperler tarafından belirlenen %28 hasar oranından dolu hasarı için mevzuatta tanımlı %8 muafiyet oranı düşülerek,

poliçe üzerinde dain-i mürtehin olarak kayıtlı olan 2202 Sayılı ....Kooperatifi adına ödemesi gerçekleştirildiğini, poliçeler için teminat dışı verim düşüşleri nedeniyle zeyilname düzenlendiğini ve prim iadesi yapıldığını, aydınlatma ve bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirildiğini, sigorta genel şartlarının genel işlem koşulu olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Poliçelerde dain-i mürtehin kaydı bulunan dava dışı 2202 Sayılı.... Kooperatifi Müdürlüğü, davacı tarafından açılan davaya muvafakat ettiklerini bildirmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacıya ait ... ili, ... ilçesi,....mahallesi, ....-....- .... parseller ve .... mahallesi ...., .... parsel sayılı taşınmazlardaki sofralık üzümlerin, davalı sigorta şirketi tarafından 15888040 - 15888253 - 15888543 - 15888796 - 15890160 nolu bitkisel ürün sigorta poliçeleri ile sigortalandığı, sigortalı ürünlerin 25.07.2021 tarihinde don sonucu zarar gördüğü, meydana gelen don olayı nedeniyle sigortalı ürünlerde toplam 38.480,00 TL hasar meydana geldiği, zararın poliçeler kapsamında olduğu, dava konusu poliçelerde tazminat miktarını etkileyecek zeyilname yapılmadığı,

18.603,00 TL zararın davalı tarafça dava tarihi öncesinde karşılandığı ve 19.877,00 TL zararın karşılanmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile sigorta limiti ile sınırlı olmak üzere 19.877,00 TL tazminatın hasat tarihi olan 28.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalından alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, müvekkili kurum tarafından poliçe teminatı kapsamındaki dolu hasarı tazminatlarının eksiksiz olarak mevzuata uygun olarak ödendiğini, müvekkili kurumun başka hiçbir tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını, davacı tarafından hasar bildirimi yapılması üzerine iki ziraat mühendisinden oluşan eksper grubu görevlendirildiğini, 27.07.2021 tarihinde ekspertiz çalışması yapıldığını, davacının itirazları üzerine hasarın etkilerini incelemek üzere farklı eksper grubu görevlendirildiğini, görevli eksperler tarafından 05.08.2021 tarihinde kesin ekspertiz çalışmaları yapıldığını,

yapılan ölçüm ve sayımlar sonucunda 15888040- 15888796 ve 15890160 numaralı poliçeli alanda 200-300 ve 700 adet omca bulunduğu ve bu omcalar da verim değerinin 19,7 kg/omca olduğu ve mevcut üründe %28 dolu hasarı olduğunun belirlendiğini, 15888253-15888543 numaralı poliçeler için ilk eksper raporuna ilişkin itirazlarını davacının geri çektiğini, kesin ekspertiz çalışmasında yapılan incelemede,

alanda 572-78 adet omca bulunduğu ve bu omcalarda verim değerinin teminat dışı etkiler nedeniyle (poliçe teminatında bulunmayan don) salkım doğuşlarının düşük olduğunun belirlendiğini ve yapılan sayımlar sonucunda verim değerinin 10,41 kg/omca olduğunun ve mevcut üründe %20 dolu hasarı etkisi bulunduğunun belirlendiğini, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortaları Genel Şartlarının "Tazminat Hesabı" başlıklı B.5. maddesi kapsamında sigorta eksperlerinin önce gerçek verimi tespit etmek zorunda olduklarını,

toplam sigorta bedeli olan üzerinden eksperler tarafından alanda belirlenen %28 hasar oranından dolu hasarı için mevzuatta tanımlı %8 muafiyet oranı düşülerek ödeme yapıldığını, davaya konu poliçeler için teminat dışı verim düşüşleri nedeniyle zeyilname düzenlendiğini ve prim iadesi yapıldığını, kabul anlamına gelmemek üzere, herhangi bir hasar tazminatı ödenmesine karar verilmesi durumunda, prim iadesinin mahsubu gerektiğini, ayrıca gerçek verim değeri üzerinden,

Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Tarife ve Talimatlarının "Verim ile İlgili Prim İlave ve İade Esasları" başlıklı 6. maddesi uyarınca poliçeler için tespit edilen gerçek verim değerleri üzerinden zeyilname düzenlenerek prim iadesi işlemi gerçekleştirildiğini, yerel mahkemece tek taraflı Değişik İş raporlarındaki tespitlerin hükme esaste alındığını, davacı tanık beyanlarının bilimsel tespit ve analiz gerektiren hususları ispat edebilecek nitelikte, güvenilirlikte ve somutlukta olmadığını, kabul manasına gelmemek üzere, sayın mahkemece herhangi bir hasar tazminatı ödenmesine karar verilmesi durumunda,

tazminat hesabının ve teminat kapsamına dair incelemenin poliçe, genel şartlar ve tarife talimatlar hükümlerine uygun olarak yapılması gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi kapsamında, davalı tarafça sigortalanan 5 ayrı parseldeki tarım ürünlerinin don nedeniyle hasarlanmasından kaynaklanan hasar bedelinin sigorta davalıdan tahsili istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince taraf delillerinin toplandığı, hasar dosyası, başvuru belgeleri, poliçe örneklerinin dosyaya kazandırıldığı, Sarıgöl Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/8 D.İş sayılı dosyasında alınan raporun dosyaya sunulduğu, delillerin toplanmasından sonra talimat yoluyla ziraat yüksek mühendisi ve sigorta konusunda uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Davaya konu .... İli .... İlçesi....Mahallesi ...,.... parsel sayılı taşınmazlar ile.... Mahallesi ...., .... ve ....parsel sayılı taşınmazlarda 25.07.2021 tarihinde gerçekleşen dolu yağışı nedeniyle üzüm ürünlerinde zarar oluştuğu, bu zararın kalite kaybı şeklinde gerçekleştiği ve poliçelerin kapsamı dahilinde olduğu, bilirkişi raporunda .... İli .... İlçesi ....

Mahalles....parsel için düzenlenen 15888040 nolu poliçe kapsamında 4.160,00 TL tazminat hesaplandığı, davalı tarafça 2.561,00 TL ödeme yapıldığı, eksik ödeme miktarının 1.599,00 TL olduğu; aynı yer...parsel için düzenlenen 15888253 nolu poliçe kapsamında 11.897,60 TL tazminat hesaplandığı, davalı tarafça 2.858,00 TL ödeme yapıldığı, eksik ödeme miktarının 9.039,60 TL olduğu.

Aynı yer ...parsel için düzenlenen 15888543 nolu poliçe kapsamında 1.622,40 TL tazminat hesaplandığı, davalı tarafça 378,00 TL ödeme yapıldığı, eksik ödeme tutarının 1.244,40 TL olduğu; .... İli .... İlçesi... Mahallesi .... parsel için düzenlenen 15888796 nolu poliçe kapsamında 6.240,00 TL tazminat hesaplandığı, davalı tarafça 3.842,00 TL ödeme yapıldığı, eksik ödeme tutarının 2.398,00 TL olduğu.

Aynı yer.... parsel için düzenlenen 15890160 nolu poliçe kapsamında 14.560,00 TL tazminat hesaplandığı, davalı tarafça 8.964,00 TL ödeme yapıldığı, eksik ödenen tutarın 5.596,00 TL olduğu, netice olarak eksik ödenen toplam tutarın 19.877,00 TL olduğu. Dava konusu tüm taşınmazlarda %40 oranında kalite kaybı meydana gelmesine rağmen, davalı tarafça ... Mahallesi ...parsel sayılı taşınmaz için %28, aynı yer .... ve .... parsel sayılı taşınmazlar için %20, ...

Mahallesi ... ve.... parsel sayılı taşınmazlar için %26 kesin hasar oranı tespit edildiği, tüm taşınmazlarda %40 kalite kaybı oranı hesaplanması, bulunan değerden muafiyet tutarı düşülerek tazminat değeri hesaplanması gerektiği yönünde görüş bildirilmiştir.

Bilirkişi heyet raporunun açık, dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun ve denetime elverişli olmasına göre, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiş olup, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.