İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/1408 K.2026/277

...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : MANİSA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 12/06/2023

NUMARASI

2022/298 E. 3/397 K. DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 19.02.2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 19.02.2026

Taraflar arasındaki davadan dolayı Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12.06.2023 gün ve 2022/298 E. 2023/397 K. sayılı hükmün istinaf yoluyla Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkiline ait salçalık domates ekili tarlanın davalı kuruma sigorta ettirildiğini, tarlada 11.06.2019 tarihinde meydana gelen dolu yağışı nedeni ciddi zarar oluştuğunu, davalı eksperleri tarafından inceleme sonrası kesin tespitte salçalık domates ekili tarlada % 28 zarar tespit edildiğini, müvekkil tarafından yapılan itiraz sonucunda zararın %18'e düşürüldüğünü, bu tespit üzerinden 17.226 TL ödeme yapıldığını,

Salihli Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/42.D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporuna göre %34 oranında zarar tespit edildiğini belirterek salçalık domates ekili tarlada 11.06.2019 tarihinde meydana gelen dolu yağışı nedeni ile oluşan 2.000 TL zararın, fazlaya ilişkin haklarımızı saklı kalmak üzere tespit tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili 30.03.2023 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 86.128,96 TL'ye arttırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili, davacının taleplerinin zaman aşımına uğradığını, poliçe ile ilgili alacak taleplerinin en erken hasat tarihinde muaccel olduğunu, Genel Şartlar'ın B.7 maddesi ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1420. maddesine göre Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta poliçesinden doğan alacaklar hasat tarihinden itibaren 2 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağını, dava konusu poliçelerde belirlenen hasat tarihi (15.09.2019) itibariyle zamanaşımına uğradığını, görevlendirilen eksperler tarafından %28 dolu hasarı tespit edildiğini, itiraz neticesinde alanda tekrar yapılan inceleme sonucunda alanda %14 dolu etkisi belirlendiğini,

belirlenen %30 dolu hasar oranı üzerinden %10 muafiyet oranı düşülerek 430.644,50TL toplam sigorta bedeli üzerinden 17.226,00TL tazminatın 09.10.2019 tarihinde sigortalıya ödendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartlarının belirtilen maddeleri gereği, sigortanın sadece doğrudan zararı teminat altına aldığı, davacı sigortalı rizikonun gerçekleşmesinden sonra zararı önlemeye, azaltmaya ya da hafifletmeye yarayacak önlemleri almakla yükümlü olduğu, bu kapsamda yaptığı masrafları talep edemeyeceği gerekçesiyle %28 hasar oranı üzerinden hesaplanan tazminata hükmedilmiş olup, davanın kısmen kabulü ile 60.250,46 TL tazminatın temerrüt tarihi olan 02/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, dava konusu poliçede belirlenen hasat tarihi 15.09.2019 olup, 15.09.2021 tarihi itibariyle zamanaşımının dolduğunu, hasar dosyasında belirlenen %14 dolu hasar oranı üzerinden %10 muafiyet oranı düşülerek 430.644,50 TL toplam sigorta bedeli üzerinden hesaplanan 17.226,00TL tazminat bedelinin 09.10.2019 tarihinde davacıya ödendiğini, değişik iş dosyasındaki tespitlerin poliçe hükümleri dikkate alınmadan yapıldığını, hükmedilen faizin başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, faiz başlangıç tarihinin hasat tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini, kararda asıl alacağa işletilen faiz her ne kadar 02.08.2019 tarihinden itibaren işletilmişse de faizin poliçede yazılı olan hasat tarihi olan 15/09/2019 tarihinden başlatılması gerektiğini belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, ... Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davacı ile davalı kurum arasında Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçesi düzenlendiği, söz konusu poliçe ile sigortalı ürünlerinde dolu hasarı olduğundan bahisle söz konusu hasarın davalıdan tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece alınan 16/01/2023 tarihli bilirkişi raporuyla dolu teminatı kapsamında dolu tanelerinin doğrudan çarpma etkisiyle sigortalı üründe neden olduğu zararın %28 oranında olduğu, bu orana göre ödenmesi gereken bakiye zararın dolu hasar oranı üzerinden %10 muafiyet oranı ve ödenen 17.226,00 TL'nin mahsubu ile 60.250,46-TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.

TTK'nun 1420. Maddesine göre, "Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482. madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." hükmünün bulunduğu, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları tazminatın ödenmesi başlıklı B7 maddesine göre hasar dosyasının tamamlanmasından sonra,

kesinleşmiş olan tazminat miktarının en geç 30 gün içinde sigortalıya ödeneceği, aynı maddenin 3. Fıkrasında ise "Tazminat, her halükarda, hasat tarihinden önce ödenmez." hükmüne haiz olduğu, davalı vekilince dava ve ıslaha dilekçesine karşı ileri sürülen zaman aşımı defi konusunda herhangi bir inceleme yapılmadığı, davacı tarafından alacağın tahsili amacıyla davadan önce açılan dava veya yapılan icra takibinin veya borcun kısmen ifasının TBK'nun 154.

Maddesi gereğince zamanaşımını keseceği, diğer taraftan 7226 sayılı Kanun, 6325 sayılı Kanun ve 7036 sayılı Kanun'un zamanlaşımının durmasına ilişkin amir hükümleri gereğince Covid-19 salgın hastalığı nedeni ile 13.03.2020-15.06.2020 tarihleri arasında 95 günlük süre ile arabuluculuk sürecinde geçen sürede zamanaşımı süresinin duracağı, bu şekilde zamanaşımını kesen ve durduran nedenler de dikkate alınarak davalı vekilinin dava ve ıslah dilekçesine karşı ileri sürdüğü zamanaşımı defi konusunda olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken bunun yapılmadığı,

bu şekilde eksik inceleme ile verilen kararın kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Kabule göre de; taraflar arasında düzenlenen poliçede hasat tarihinin 15/09/2019 olarak belirlendiği, üründe meydana gelen hasarın ilk hasat tarihi olan 15/09/2019 tarihi itibariyle belirlenebilir olması sebebiyle faizin poliçede yazılı olan hasat tarihi olan 15/09/2019 tarihinden itibaren başlatılması gerekmesine karşın, (aynı yönde Yargıtay 11. HD'sinin 2025/3533 E-2025/7002 K sayılı kararı) mahkemece temerrüt tarihinin 02.08.2019 tarihinden itibaren başlatılmasında isabet görülmemiş, bu yönüyle davalı vekilinin istinaf itirazının haklı ve yerinde olduğu değerlendirilmiştir.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.