İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/266 K.2024/291

İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21.11.2023 tarih 2023/192 D.İş 2023/192 Karar sayılı ek kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen (alacaklı) vekili, müvekkili adına Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde 07.03.2023 tarihinde yapmış oldukları başvurunun, 17.09.2023 tarihinde K-2023/300323 numarası ile karara bağlandığını, bu kararın kesin olup ilam niteliğinde bulunduğunu, buna göre karşı sigorta şirketinin hasar bedeli, yargılama gideri ve vekalet ücretinden oluşmak üzere toplam 21.141,50 TL vadesi geçmiş borcu bulunduğunu, İİK 259/2 maddesi gereğince alacağın ilama müştelit ise teminat aranmayacağını,

alacağın dayanağının Sigorta Tahkim Komisyonu kararı olup ilam niteliğinde bulunduğunun ve teminat aranmayacağını ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla toplam 21.141,50 TL müvekkili alacağının tahsilini teminen borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 22.09.2023 tarihli kararı ile, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, ihtiyati haciz isteyenin talebinin kanuna uygun olduğu, borçlunun borcunun vadesi geldiği gerekçesiyle 21.141,50 TL alacağı karşılayacak miktarda haczi caiz taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının İİK'nun 257/1 mad. uyarınca teminatsız olarak ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece 21.11.2023 tarihli ek karar ile, dava konusu talebin haksız fiil neticesinde uğranılan zararın tazminine yönelik olup, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda haksız fiil tarihinde zarar ve tazminat ödeme sorumluluğunun muaccel hale geldiği, talep konusu Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti kararının kesinleşmediğinden ilam mahiyetine haiz değilse de İİK'nın 257 maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun söz konusu olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yasanın aradığı yaklaşık ispat şartları oluştuğundan itirazın reddine karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/3412 Esas 2019/4897 Karar sayılı ilamı ile aynı doğrultuda uygulama yapan İstanbul BAM 8.Hukuk Dairesinin 2023/732 Esas 2023/698 Karar sayılı ilamlarında da davalı sigorta şirketi aleyhine aynı gerekçeler ile ihtiyati haciz kararı verilemeyeceği kabul edilerek uygulamanın yerleştiğini, Adana BAM 3. Hukuk Dairesinin 2023/1542 Esas 2023/1594 Karar sayılı ilamında da Yargıtay karalarına atıfta bulunarak talebin reddedildiğini,

Konya BAM 8 Hukuk Dairesinin 2020/2561 Esas 2020/1549 Karar sayılı kararında da devlet denetimine tabi sigorta şirketlerinden ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinin belirtildiğini, müvekkili şirketin piyasaya hakim güvenilir bir sigorta şirketi olup, hukuki mesnetten yoksun olarak ihtiyati haciz kararının hatalı olduğunu, sigorta alacağının sigorta şirketinden tahsil edilemeyeceği düşüncesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, alınan ihtiyati haciz kararı şartlar mevcut olmadan alınmış olup kaldırılması gerektiğini,

kesin olan karara istinaden ilamın icra yoluyla takip başlatılarak tahsil imkanı bulunmaktayken ihtiyati haciz yolunun kullanılmasının TMK 2.maddesi hükümlerine aykırı olduğunu, müvekkillinin kesin kararı ödemekten başka seçeneğinin bulunmadığını, ihtiyati haciz isteyenin hukuki yararının bulunması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istinaf konusu etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati hacze ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle, ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

HMK'nın 355. maddesi gereği istinaf incelemesi ihtiyati hacze itiraz eden taraf vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar re'sen gözetilerek yapılmıştır.

İhtiyati haciz, İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. İhtiyati haciz talep tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan alacaklar yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki koşulların varlığı aranacaktır. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir.

Aynı kanunun 259. maddesinde "İhtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıktığı taktirde borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan mesul ve Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 96. maddesinde yazılı teminatı vermeğe mecburdur. Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden vekilince, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi ile sigortalanan aracın karıştığı kaza nedeniyle araç oluşan hasar bedelinin poliçe kapsamında sigorta şirketi tarafından ödenmesi için Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'ne başvurulduğu, başvurunun kabulüne dair Hakem Heyeti Kararına dayanılarak eldeki dosyada ihtiyati haciz talep edildiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu talep haksız fiil neticesinde uğranılan zararın tazminine yönelik olup, haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlıklarda haksız fiil tarihinde zarar ve tazminat ödeme sorumluluğu muaccel hale gelmektedir.

Talep konusu Sigorta Tahkim Komisyonu Hakem Heyeti kararı taraflarında da kabulünde olduğu üzere kesin nitelikte ve İİK'nın 257. maddesi uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcu söz konusu olup, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yasanın aradığı yaklaşık ispat şartlarının oluştuğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.