İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/936 K.2024/1380

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.03.2024 tarih 2023/339 D.İş 2024/62 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip, dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili, keşidecisi dava dışı ...

Şti. olan 21/06/2013 keşide tarihli ve 75.000-TL bedelli çekin borçlu ... tarafından ciro ederek ihitiyati haciz isteyen alacaklıya verildiğini, çekin bankaya ibrazında karşılığı çıkmaması üzerine alacağının tahsili amacıyla ihtiyati haciz kararı alınarak Akhisar 1. İcra Müdürlüğünün 2013/932 E. sayılı dosyası ile takip başlattığını, keşideci tarafından çekin altındaki imzanın kendilerine ait olmadığınından bahisle çeki elinde bulunduran ihtiyati haciz talep eden ile borçlu ciranta ... aleyhine açılan davada imzanın keşideciye ait olmadığından bahsile keşidecinin çek nedeni ile borçlu olmadığına ve takibin iptaline karar verildiğini,

bu davanın yargılaması sırasında borçlu ...'nin çeki keşidecisinden alıp ciro ederek ihtiyati haciz talep edene verdiğini ikrar ettiğini, kararın kesinleşmesi üzerine icra müdürlüğünce takibin ...

Şti. yönünden iptaline, diğer ciranta borçlu ... yönünden devamına ve borca yeter mallarının haczine karar verilerek borçlu ... aleyhine takibe devam edildiğini, ancak takibin yanlızca keşideci yönünden iptal edilmiş olmasına rağmen borçlu ciranta ... tarafından yapılan başvuru üzerine bu kez icra müdürlüğünce borçlu ... hakkındaki takibin de iptaline ve konan hacizlerin kaldırılmasına karar verildiğini, icra müdürlüğüne yapılan başvuru üzerine önceki kararından dönülerek takibin borçlu ... yönünden devamına karar verildiğini,

bu karara karşı borçlu ... tarafından yapılan şikayet başvurusu neticesinde bu kez İcra Mahkemesi tarafından şikayetin kabulü ile davacı borçlu aleyhine yürütülen takibin iptaline, karar verildiğini, karara karşı istinaf yoluna başvurulmuş ise de kararın uygulanması için kesinleşme gerekmediğinden borçlunun taşınmazlarına konan hacizleri kaldırılmasını temin ederek takibin sonuçsuz kalmasına, ihtiyati haciz talep edenin alacağını tahsil edemesine neden olunacağı belirtilerek;

takip dosyası kapsamında işlemiş faizleri ile birlikte toplam 174.946,75-TL alacağın tahsilini teminen borçlunun borca yeter miktarda borca yeter menkul ve gayrimenkul mallarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının öncelikle teminatsız mahkeme aksi kanaatteyse tayin ve takdir edilecek teminat karşılığı ihtiyati haciz konulmasını talep etmiş, mahkemece dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu vekili, ihtiyati haciz isteyenin tefecilik yaptığını, adresine ilişkin yalan beyanda bulunduğunu, takibe konu çekin tahsil edildiğini, kararın yerinde olmadığını, ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığını, belirterek; ihtiyati haciz kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece duruşma açılarak yapılan inceleme neticesinde, dosyadaki belgelere göre talebe konu çekin, ihtiyati haciz talep eden ... tarafından Akhisar 1.İcra Müdürlüğü'nün 2013/932 E. sayılı dosyası dosyası üzerinden icra takibine konu edildiği, borçlu olarak ...'nin de gösterildiği, ilgili icra dosyası kapsamında ...'nin mal varlığı hakkında hacizlerin uygulandığı, ihtiyati haciz talebine konu çekin daha öncesinde icra takibine konu edilmiş olması ve bu kapsamda hacizlerin de yapıldığı belirtilerek; itirazın kabulü ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati haciz talep eden alcaklı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

DAİREMİZİN 13.12.2023 TARİH VE 2023/1798 E. - 2023/1823 K. SAYILI KALDIRMA KARARI ÖZETİ : Mahkemece talebin dayanağını oluşturan çek aslı getirtilerek, çekin tüm zorunlu unsurlarının bulunup bulunmadığı, ticaret hukuku bakımından talep edenin haklı meşru hamil karşı tarafın ciranta olup olmadığı, önceki takip dosyası kapsamında tatbik edilen hacizlerin kaldırılıp kaldırılmadığı, yukarıda anılan süre içerisinde ihtiyati haciz talep eden tarafından takip yapılıp yapılmadığı veya genel mahkemede bir dava açılıp açılmadığı belirlendikten sonra,

hacizlerin kaldırılmış olması halinde o tarihe kadar kadar işlemiş faiz hususunda kapak hesabı yaptırılarak, anılan imzaların istiklali ilkesi de gözetilerek, talebi aşmayacak şekilde borçlunun itirazının esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği, belirtilerek; kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

KALDIRMA KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, ve tüm dosya kapsamına göre; Akhisar İcra Dairesi'nin 2013/932 esas sayılı dosyasındaki hacizlerin kaldırılmadığı bildirilmiş olmakla, alacağın daha önce icra takibine konu edilmiş olması ve bu kapsamda devam eden hacizlerin bulunduğu görülmekle, İİK. 257. maddesi koşullarına uygun bulunmayan ihtiyati haciz isteminin reddine reddine, karar karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati haciz talep eden alcaklı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, ihtiyati haciz talebinde takibin zaten kambiyo senedine dayalı icra takibi olduğununun belirtildiğini, karşı yanın itirazlarının tamamen soyut ve gerçek dışı olup hiçbir belgeye dayanmadığını, mal kaçırma ihtimali bulunduğunu, talebin konusunun keşidecisi dava dışı ... Ltd. Şti.olan 21/06/2013 keşide tarihli, 75.000-TL.

Bedelli çek olduğunu, çekin bankaya ibrazında karşılığı çıkmaması üzerine alacağının tahsili hususunda ihtiyati haciz kararı alınarak Akhisar 1. İcra Müdürlüğünün 2013/932 E. sayılı dosyası ile takip başlatılması üzerine keşideci tarafından açılan dava neticesinde Akhisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/287 E. 2018/52 K. sayılı kararı ile imzanın keşideciye ait olmadığından bahisle yanlızca davacı keşideci açısından takibinin iptaline karar verildiğini, karşı taraf 21/06/2013 keşide tarihli olan bu çek bedelinden ciranta olarak sorumlu olduğu halde aradan geçen 10 yıldan fazla zamandır borcunu ödemediğini,

hukuki hatalarından faydalanarak hacizlerin kaldırılmasını temin ederek mal kaçırma fırsatı elde ettiğini, icra mahkemesi kararının uygulanması için kararın kesinleşmesinin gerekmediğini, takibin ortadan kaldırıldığını, borçlunun tek haczedilebilen malı olan miras hissesinin borçlu tarafından kaçırılmasına engel olunmasını teminen ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz itiraza ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle itirazın kabulüne karar verilmiştir.

1. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. İhtiyati haciz, İİK'nın 257. vd. maddelerinde düzenlenmiş olup, bir para alacağının zamanında ödenmesini temin etmek için, mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına geçici olarak el konulması halidir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için, talepte bulunanın alacaklı olması, bu alacağın muaccel bulunması ve rehinle temin edilmemiş olması gerekir. İhtiyati haciz talep tarihi itibarıyla henüz muaccel olmayan alacaklar yönünden ise İİK'nın 257/2. maddesindeki koşulların varlığı aranacaktır. Anılan madde uyarınca muaccel hale gelmiş olan ve rehinle temin edilmemiş olan alacaklar için ihtiyati haciz kararı verilebilecektir.

3. Geçiçi hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsüdür. Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmemektedir. Alacaklının, alacağın varlığı ile haciz sebepleri hakkında mahkemede olumlu şekilde kanaat uyandırması gerekli ve yeterli olup, buradaki ispat asıl davadaki gibi tam bir ispat değil yaklaşık ispattır.

4. İİK'nun 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup, borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haciz kararının dayandığı sebeplere, Mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuruyla yapılan hacizlerde, haczin tatbiki aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içerisinde Mahkemesine müracaat ile itiraz edebilir.

5. Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde; ihtiyati haciz talep eden alacaklının keşidecisi dava dışı ... Şti. olan 21/06/2013 keşide tarihli ve 75.000-TL bedelli borçlu ... tarafından kedisine ciro edilen çeke konu alacak nedeniyle ihtiyati haciz isteminde bulunduğu, ihtiyati hacze konu kambiyo senedinin / çekin tüm unsurlarını taşıdığı, ihtiyati haciz talebinde bulunanın ciro silsilesine göre yetkili hamil olduğu, anlaşılmaktadır.

Her ne kadar borçlu ihtiyati haciz isteyenin tefecilik yaptığını takibe konu çekin tahsil edildiğini ileri sürmüş ise de ödemeye ilişkin bir belge sunulmadığı, gibi bu husus İİK'nun 265. maddesinde sınırlı olarak gösterilen itiraz sebeplerinden birini teşkil etmediğinden ihtiyati hacze itiraz yargılamasında değerlendirilemez, ancak açılmış veya açılacak esas davada ileri sürülebilir.

Yine, söz konusu çeke dayalı ihtiyati haciz kararına istinaden verilen önceki takip nedeniyle açılan menfi tespit davasında tavzih ile takibin yalnızca keşideci yönünden iptaline karar verilmesine rağmen icra mahkemesince takibin iptaline karar verildiği, takibin iptaline ilişkin icra mahkemesi kararlarının İİK'nın 363. maddesi gereğince kesinleşmeden infaz edilebileceği, kıyasen uygulama yeri bulan İİK’nun 264/2.

Maddesi gereğince, alacaklının icra mahkemesinin takibin iptali kararının kendisine tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içerisinde dava ve takip başlatmadığı, borçulunun diğer yargılamayı gerektirip ancak bu hususta açılmış bir davada ileri sürülebilecek olup İİK' nın 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı, dosyada mübrez talep dayanağı çek kapsamından İİK'nun 257/1. ile İİK'nun 258 maddesinde aranan şartların mevcut olduğu ve yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu nazara alındığında, mahkemece yapılan itirazın reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönünde varılan hukuki kabulde isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir.

Bu durumda, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.