İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2024/108 K.2024/107

İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31.10.2023 tarih ve 2023/218 D.İş Esas, 2023/220 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin talep eden ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istenilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından verilen 27.10.2023 tarihli dilekçe ile özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında İzmir/Şelçuk Efes Antik Kanalı ve Denize Çıkış Yapısı işinin yapımı ile ilgili olarak 29.08.2022 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, davalı şirkete konkordato nedeniyle kayyım atandığını, müvekkilinin söz konusu sözleşmede üstlendiği tüm edimlerini yerine getirdiğini, müvekkiline ait alacakların ödenmediğini, sözleşme süresi boyunca müvekkili şirketin hakedişlerinden %6 oranında fiyat farkından kaynaklı teminatlar kesildiğini,

söz konusu teminatların iş sahibi ... tarafından ana yüklenici davalıya iade edileceğini, davalının söz konusu teminatları müvekkiline ödemekten kaçınacağını, ayrıca müvekkilinin dahil olduğu grup şirketinin bir parçası olan -dava dışı- ... tarafından da benzer şekilde işlem başlatıldığını ve İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2023/216 D.İş dosyasında olduğu üzere muvazaalı ve hileli işlemler yönünden yaklaşık ispat koşullarının gerçekleşmiş olması gerekçesiyle ihtiyati haciz kararı verildiğini,

davalının müvekkili şirketten kesilen ve müvekkiline ait teminatları iade etmemek amacıyla Adana 1. Genel İcra Daire'sinin 2023/103143 E. Sayılı dosyası ile muvazaalı icra takibi ikame ettirdiğini, davalının muvazaalı icra takibine itiraz etmeyerek takibi kesinleştirerek şirketin tüm mal varlığına haciz koydurduğunu, davalının muvazaalı takipler yaparak veya şirketin sermayesini hukuka aykırı bir şekilde boşaltarak müvekkilimin alacağını tahsil etmesine engel olma gayreti içinde olduğunu, 1.886.524,85-TL alacak için davalı borçluya ait her türlü menkul, her türlü banka hesabı ve birikimleri,

gayrimenkuller ve özellikle ... nezdinde doğmuş ve doğacak alacakları ile 3. şahıslardaki doğmuş doğacak hak ve alacaklar üzerinde müvekkili şirket lehine teminatsız ya da teminatlı olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin 31.10.2023 tarih ve 2023/218 D.İş Esas, 2023/220 Karar sayılı kararı ile özetle; ''...İhtiyati haciz talebinin reddine'' dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından verilen 02.11.2023 tarihli istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesi ile özetle;

- Davalı şirketin, kendi aleyhine işbu davadan önce muvazaalı olarak müvekkilinden kesilen ve müvekkiline ait teminatları iade etmemek amacıyla yakın arkadaşları üzerinden Adana 1. Genel İcra Daire'sinin 2023/103143 E. Sayılı dosyası (3.509.000,00-TL bedelli) ile muvazaalı icra takibini ikame ettirdiğini, davalının muvazaalı icra takibine itiraz etmeyerek takibi kesinleştirerek şirketin tüm mal varlığına haciz koydurduğunu, basiretli bir tacirin kendisine tebliğ edilen 3.509.000,00-TL bedelli ödeme emrine itiraz etmemesinin abesle iştigal olduğunu, bu durumun başlı başına muvazaanın kanıtı olduğunu,

sonuç olarak davalının muvazaalı takipler yaparak veya şirketin sermayesini hukuka aykırı bir şekilde boşaltarak müvekkilinin alacağını tahsil etmesine engel olmaya çalıştığının açık olduğunu, ayrıca davalının başka muvazaalı icra dosyası açtırmaya hazırlandığının da bilindiğini,

- Müvekkilinin dahil olduğu grup şirketinin bir parçası olan dava dışı ...'e ait 1.257.794,71-TL teminata ilişkin de ihtiyati haciz talep edildiğini, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/216 D.İş dosyasında muvazaalı ve hileli işlemler yönünden yaklaşık ispat koşullarının gerçekleşmiş olduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz kararı verildiğini, yerel mahkemenin, işbu emsal dosyayı dikkate almadan gerekçesiz şekilde taleplerini reddettiğini,

- Davalı şirkete -konkordato nedeniyle- kayyım olarak atanan şahsın mahkemece kendisine verilen görevi layığıyla yapmadığını, davalı şirket sahipleri ile al-ver şeklinde hukuka aykırı işlemlerine devam ettiğini, bu kapsamda kayyım hakkında da gerekli yasal başvuruların yapılacağı yönünden ihtarname gönderildiğini,

-Davalı şirketin, kötü niyetli ve muvazaalı eylemleri ile müvekkilinin alacağını tahsil etmesine engel olmaya çalıştığını, müvekkilinin dahil olduğu grup şirketinin bir parçası olan dava dışı ...'in ikame ettiği icra, ihtiyati haciz ve dava sürecinde yaşanan olaylar, muvazaa ve mal kaçırma iddialarını ispat ettiğini, ancak, yerel mahkemenin gerekçesiz bir şekilde ihtiyati haciz başvurularını reddettiğini,

- Davalının müvekkilinden mal kaçırmaya çalıştığının sabit olduğunu, bu durumun müvekkilinin dahil olduğu grup şirketinin bir parçası olan dava dışı ...'in ikame ettiği hukuki süreçlerde yaşanan olaylarla sabit olduğunu, ayrıca, müvekkilinin üstlendiği tüm işi eksiksiz bir şekilde tamamladığını, müvekkilinin yaptığı işleri davalıya teslim ettiğini, dava konusu borcun vadesinin gelmediği kanaatinde ise, davalının müvekkilinden mal kaçırdığı hususunun nazara alınarak, telafisi imkansız sonuçları engellemek amacıyla İ.İ.K.

Madde 257/2 uyarınca ihtiyati haciz kararı tesis etmesini talep ettiğini, vadesi gelemeyen borçlar için ihtiyati haciz kararı tesis edilmesine dair tüm şartların mevcut olduğunu, zira, davalının mal kaçırmaya çalıştığının açık olduğunu, ancak, yerel mahkemenin işbu olguları görmezden geldiğini, bunun yanında, ...'nin onayından geçen Sözleşme Kesin Teminat ve Fiyat Farkı Teminat Hesap Çizelgesi'ne göre, müvekkilinin sunduğu hakedişlerden, ana sözleşme madde 10 uyarınca fiyat farkı dahil edilecek kesilen %6'lık teminatı bedelinin 18. Hakedişten (müvekkilinin dahil olduğu) itibaren kesilen toplam bedelinin 3.344.309,55-TL olduğunu,

işbu evrakın ekte olduğunu, bu bedelden müvekkiline düşen oran %56,41 olarak tahakkuk ettiğini, ilave olarak, 18. hakedişten itibaren ... tarafından ödenen hakediş ve hakedişlerden yapılan kesintilerin hangi orada ödeneceği davalı tarafından ...'ye sunulan 01.09.2022 tarihli imzalı muvafakatname ile de sabit olduğunu, teminat iadesinde de işbu oranın esas alınacağının açık olduğunu, anılan muvafakatnameye göre, bir hakedişin hakedişten kesilen teminatların %56,41'inin müvekkiline ödeneceğini, buna göre,

müvekkiline ait hakedişlerden ana sözleşme (... ile davalı arasındaki) madde 10 uyarınca kesilen %6'lık teminat bedelleri toplamının 1.886.524,85-TL olduğunu, müvekkilinin dahil olduğu grup şirketinin bir parçası olan dava dışı ...'e ait 1.257.794,71-TL teminata ilişkin de ihtiyati haciz talep edildiğini, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2023/216 D.İş dosyasında ekte sunulu olduğu üzere muvazaalı ve hileli işlemler yönünden yaklaşık ispat koşullarının gerçekleşmiş olduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz kararı verildiğini, işbu dosyada ise verilen ret kararı diğer mahkeme tarafından verilen kabul kararı ile açıkça çeliştiğini,

mahkemelerin aynı koşullar içerisinde bu kadar çelişkili kararlar vermiş olmasının hukuki belirlilik yönünden de ciddi bir sorun teşkil ettiğini, bu yönüyle aynı yasal koşullar içinde benzer kararlar verilmesi beklentisi içerisinde olmak son derece haklı bir beklenti olduğunu, öte yandan, ... ile davalı arasında ve müvekkili ile davalı arasında akdedilen her iki sözleşme ekte yer aldığını, hakedişlerden kesilen teminatların nihayetinde alt yüklenici müvekkiline ödenmesi gerektiğini, öncelikle, işbu ihtiyati haciz kararının teminatsız olarak tesis edilmesini talep ettiğini, aksi kanaatte olunması durumunda ise,

belirlenecek teminatı yatırmaya hazır olduklarını sonuç olarak, somut olayda ihtiyati haciz için aranan tüm yasal şartların mevcut olduğunu, bu nedenle, yerel mahkemenin hatalı ret kararı kaldırılarak; davalı borçlunun mal kaçırma girişimlerinin engellenmesi ve müvekkilinin ikame edeceği icra takibinin sonuçsuz kalmaması için işbu ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile davalı borçluya ait her türlü menkul, banka hesapları, gayrimenkuller ve 3. şahıslardaki hak ve alacaklar üzerinde müvekkili lehine ihtiyati haciz kararı tesis edilmesine karar verilmesini talep ettiğini, açıklanan ve resen tespit edilecek nedenlerden ötürü;

istinaf taleplerinin kabulüne, yargılamanın duruşmalı yapılmasına, yerel mahkemenin ihtiyati haciz taleplerinin reddine dair 31.10.2023 tarihli kararının kaldırılmasına, ihtiyati haciz taleplerinin dava dilekçeleri doğrultusunda kabulüne, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK.nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda,

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesi tarafından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği, verilen kararın ihtiyati haciz talep eden ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf edildiği görülmüştür.

2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 257. maddesinde, “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”;

258. maddesinde, “İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur. Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.” düzenlemeleri mevcuttur.

İhtiyati haciz kararı verilmesinin yasal koşulları İİK'nun 257. maddesinde düzenlenmiş olup, talepte bulunan alacaklı tarafından, alacağın varlığı ve miktarı hususunda, yaklaşık ispat olgusunun yerine getirilmesi gerekmektedir. İİK'nun 258. maddesi uyarınca, alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermesi mecburdur.

Tarafların iddia ve savunmalarının gerçekliği ve haklılığı yapılacak olan yargılama sonunda ortaya çıkacak ise de, ihtiyati haciz kararı verilmesinin talep edildiği tarih itibariyle ihtiyati haczin yasal koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekmektedir.

İİK 265.maddede, borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden yüklenici ile karşı taraf arasında İzmir/Şelçuk Efes Antik Kanalı ve Denize Çıkış Yapısı işinin yapımı ile ilgili olarak 29.08.2022 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, ihtiyati haciz talep edenin sözleşme süresi boyunca hakedişlerinden %6 oranında fiyat farkından kaynaklı teminatlar kesildiğini, sözkonusu teminatların iş sahibi ... tarafından ana yüklenici karşı tarafa iade edileceğini, müvekkiline ait tüm teminatların müvekkilinden mal kaçırmaya çalışan karşı tarafın kendilerine ödenmekten kaçınacağını belirterek kesin teminatlara ilişkin ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiş ise de,

henüz işin kesin kabulünün yapılmaması nedeniyle teminatın aleyhine ihtiyati haciz istenene iade edilmediği, dosya kapsamında sunulan delillerin alacağın muaccel hale geldiğini göstermediği gibi ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli olan yaklaşık ispat ölçüsünü sağlayacak nitelikte olmadığı,

talep eden tarafından karşı taraf/ borçlunun taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunmak amacıyla muvazaalı olarak aleyhine Adana 1. Genel İcra Dairesi'nin 2023/103143 Esas sayılı dosyasında muvazaalı icra takibi yapıldığına ilişkin iddiasıyla ilgili olarak yaklaşık ispata yarar delil bulunmadığından İİK 257/2 maddesine göre ihtiyati haciz isteminin koşullarının da oluşmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesinin ihtiyati haczin reddine ilişkin kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Dosya kapsamı, mahkeme gerekçesi ve yapılan değerlendirmeye göre; mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olup, talep eden ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf kanun yoluna başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.