İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2021/247 K.2024/1317

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 23/11/2016 tarih ve 2016/252 Nolu Hizmet Alım Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme ile davalı.

Ulusal ve Yerel Yayın yapan radyolarda 10.Travel Turkey Fuarı ve Gastronomi Kongresi'ne yönelik tanıtım ve reklam hizmetlerinin sözleşmede belirtilen şekilde gerçekleştirilmesi yükümlülüğü altına girdiğini, davalı firmanın, müvekkil firmadan, sözleşmenin imzalanmasından sonra yerel radyolar bakamından fiyat politikasının değiştirilmesini öne sürmüş ve son derece haksız şekilde sözleşmede kararlaştırılandan yüksel fiyat talep ettiğini, ...'ın iş takip prosedürlerine uymamakla beraber iç işleyişinde aksaklıklar yarattığını,

bu şekilde sözleşmeye aykırı talep ve tutumları nedeniyle defalarca uyarılan davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkil tarafından gönderilmiş olan 2 adet ihtarnameye cevaben davalı tarafından Beyoğlu 2.Noterliği aracılığıyla gönderilen ihtarnamede taleplerin haksız olduğu iddia edilerek 24.371,62.-TL alacakları olduğundan bahisle bu tutarın ödenmesinin istendiğini, davalı tarafça ödeme yapılmadığını,

bu nedenlerle davamızın kabulü ile davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle 39.000,00.-TL nin akdin feshi tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkil davacıya ödemesine karar verilmesi ile lehimize masraf ve vekalet ücretine hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket, davaya konu 23/11/2016 tarih ve 2016/252 numaralı "10.Travel Turkey Fuarı ve Gastronomi Kongresi Reklam Ve Tanıtım Çalışmaları Kapsamında Radyo Reklam İlan Verilmesi" hizmet alımı sözleşmesinde yer alan tüm edimlerini tam, eksiksiz, iyi niyet ve dürüstlük kurallarına uygun şekilde ifa ettiğini, sözleşme kapsamında cezai şartın doğabilmesi için gerekli olan şart Hiçbir Reklam Spotunun Yayımlanmamış Olmasıdır.

Söz konusu şartın gerçekleşmediğini davanın reddi gerektiğini, bu nedenlerle; dava bakımından İstanbul Çağlayan Adliyesine Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğundan ötürü Sayın Mahkemenizin yetkisizliğine, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine, kabul anlamına gelmemek kaydı ile hukuka, hakkaniyete, iyi niyet kaidelerine aykırı şekilde müvekkil aleyhine açılan davanın usulden ve esasdan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir,

MAHKEMECE

"..., 1-Dava, hizmet sözleşmesine aykırı davranıldığı iddiası ile sözleşmede belirlenen cezai şart bedeli talepli tazminat davasıdır.

Davalının yetki itirazı bulunmakla birlikte dava sözleşmeden doğmuş olup, taraflar arasında sözleşme ile İzmir Mahkemeleri'nin yetkili olduğu belirlendiğinden yetki sözleşmesine istinaden davalının yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

2-Taraflar arasındaki ihtilaf, mahkememizin yetkili olup olmadığı, davalının sözleşmedeki edimlerini yerine getirip getirmediği, sözleşmenin feshinde davacının haklı olup olmadığı ve cezai şart alacağının doğup doğmadığı noktalarında toplanmıştır.

3-Taraflar arasında imzalanan 23/11/2016 tarhili "(10.Travel Turkey Fuarı ve Gastronomi Kongresi Reklam ve Tanıtım Çalışmaları Kapsamında Radyo Reklam İlanı Verilmesi) Hizmet Alımı Sözleşmesi" imzalanmıştır.

4-Sözleşmeye göre davacının edimi KDV harşö 39.000TL ödeme yapmak, davalının edimi ise detayları sözleşme ve dosyada belirtilen ulusal ve yerel radyo kanallarında organizasyonu tanıtıcı reklam yayını yapılmasını sağlamaktır.

5-Sözleşmenin cezai şarta ilişkin hükümleri 8. Maddede düzenlenmiştir. Sözleşmenin 8.2. Maddesine göre reklam hizmetlerine ilişkin yayın örneğinin iş bitiminden itibaren en geç 15 gün içinde davacıya gönderileceği, aksi taktirde sözleşme bedelinin %10'u tutarında cezai şart ödeneceği, 8.3. Maddesinde hatalı içerik yayınlanması veya içeriğin yanlış yayınlanması gibi hallerde ilgili işlerle ilgili ödeme yapılmayacağı, 8.4. Maddesinde ise toplamda 3 gün boyunca hiçbir tanıtıcı spotun yayınlanmaması halinde sözleşmenin feshedilerek sözleşme bedeli kadar cezai şart ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Ayrıca sözleşmenin 11.2. Maddesinde sözleşmenin muayene ve kabul şartları bölümü altında "Yüklenici, her bir ulusal mecra için her günün reklam yayın raporunu bir sonrak igün detaylı Adex rapor(radyo ve televizyon reklamlarının yayınlanma tarihini, yayınlandığı mecrayı, reklam veren firmayı, reklamların başlangıç ve bitiş tarihlerini, reklamın yayınlandığı programı ve reklam süresini belirten rapor) olarak ...'a sunacaktır. Kabul sırasında Adex raporunun eksik ya da zamanında teslim edilmemesinin tespiti durumunda 8. Madde'de yer alan cezai şartlar uygulanacaktır." şeklinde cezai şart hükümlerine atıf yapılmıştır.

6-Dosyaya sunulan bilgi ve belgeler, mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemelerinden davalı tarafından yalnızca ulusal radyo kanallarında reklam yayınlattırıldığı, sözleşme konusu İzmir ve çevresinde yerel yayın yapan radyo kanallarında reklam yayınlanmadığı anlaşılmakta olup bu hususta taraflar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlık konusu yerel radyolarda reklam yayınlanmamasının cezai şart gerektirip gerektirmediği, gerektiriyor ise miktarının belirlenmesi noktasındadır.

7-Bir diğer uyuşmazlık konusu ise Adex raporlarının davalı tarafından süresi içerisinde davacıya verilip verilmediği noktasındadır. Dosyaya Adex raporlarının davacıya verildiğine dair bir bilgi ve belge bulunmamakta olup bu hususta bilirkişi raporlarında da Adex raporlarının davacıya teslim edilmediğinin belirtildiği görülmüştür.

8-Sözleşmenin cezai şarta ilişkin 8.4. Maddesinde 3 gün boyunca hiçbir reklam spotu yayınlanmaması halinde sözleşme bedelinin cezai şart olarak ödeneceği düzenlenmiştir. Bu noktada yerel-ulusal radyo ayrımı yapılmadığı için dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden 3 gün boyunca reklam yayınlanmaması halinin mevcut olmadığı, ulusal çapta yayın yapan radyolarda günlük olarak reklam spotlarının yayınlandığı anlaşılmıştır.

Davalının yerel radyo kanallarında reklam yayınlatmaması her ne kadar sözleşmenin esaslı unsurlarına dair önemli bir ifa eksikliği olsa da cezai şart düzenlemesinde yerel-ulusal veye belirli bir kanal ayrımı yapılmadığından cezai şartın geniş yorumlanamayacağı, açık ve belirli olarak düzenlenmesi gerektiği değerlendirildiğinden, tarafların iradesinin lafzi ifadeye uygun olarak tüm radyo kanallarını kapsar biçimde 3 gün boyunca reklam yayınlanmaması halinin cezai şarta bağlandığı kabul edilmiştir.

Bu madde kapsamında cezai şart koşullarının oluşmadığı değerlendirildiğinden davacının yalnızca ulusal çapta yayın yapan radyo kanallarında reklam spotu yayınlatmasının yalnızca ayıplı ifa sayılabileceği ve davacıya sözleşmenin 8.2. Maddesinde düzenlenen cezai şartı uygulama hakkı vermeyeceği kanaatine varılmıştır.

9-Diğer taraftan sözleşmenin 11.2. Maddesinde sözleşmenin muayene ve kabul şartları bölümü altında "Yüklenici, her bir ulusal mecra için her günün reklam yayın raporunu bir sonrak igün detaylı Adex rapor(radyo ve televizyon reklamlarının yayınlanma tarihini, yayınlandığı mecrayı, reklam veren firmayı, reklamların başlangıç ve bitiş tarihlerini, reklamın yayınlandığı programı ve reklam süresini belirten rapor) olarak ...'a sunacaktır.

Kabul sırasında Adex raporunun eksik ya da zamanında teslim edilmemesinin tespiti durumunda 8. Madde'de yer alan cezai şartlar uygulanacaktır." düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre yayınlanan reklam içeriklerinin hizmetin ifasınının davacı tarafından denetlenebilirliğini sağlamak için Adex raporlarının davacıya yayın tarihinden sonraki gün sunulacağı düzenlenmiştir.

Davacı tarafından Adex raporlarının sunulmadığı ileri sürülmüş, davalı tarafından raporların davacıya sunulduğuna veya süresinde sunulduğuna dair delil gösterilemediği gibi bu yönde bir beyanda da bulunulmamıştır.

10-Davalının Adex raporlarını davacının denetimine sunmadığı açık olup, uyuşmazlık raporların sunulmamasının cezai şart gerektirip gerektirmediği noktasında toplanmaktadır. Adex raporları radyo ve televizyon reklamlarının yayınlanma tarihini, yayınlandığı mecrayı, reklam veren firmayı, reklamların başlangıç ve bitiş tarihlerini, reklamın yayınlandığı programı ve reklam süresini gösteren raporlar olup, reklam veren tarafından hizmetin ifasının sözleşme kapsamında yerine getirilip getirilmediğinin denetimini sağladığı anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 11.2 maddesi ile açık bir şekilde Adex raporlarının yayından sonraki gün sunulacağı ve bu şartın ihlali halinde 8.maddedeki cezai şartların uygulanacağı belirtilmiştir. Davalı tarafından hiçbir yayına dair Adex raporu sunulmadığı gözetildiğinde, sözleşmenin ifa süreci boyunca davacı tarafından etkili bir denetim yapılmasının engellendiği anlaşılmıştır. Davalı tacir olup sözleşme kapsamında üstlendiği edimleri kusursuz olarak ifa etmekle yükümlüdür.

Her ne kadar 11.2. Madde ile doğrudan 8. Maddeye atıf yapılmış ve 8. Maddenin hangi normunun uygulanacağı gösterilmemiş ise de davalı tarafından sözleşmenin ifası kapsamında yapılan yayınların tamamına dair Adex raporlarının sunulmadığı gözetildiğinde sözleşmenin bütünüyle ilgili 8.4. Maddesinde gösterilen cezai şartın uygulanmasının gerektiği değerlendirilmiştir.

Tüm bu açıklamalara göre, davacı ile davalı arasında imzalanan radyo reklamı yayın sözleşmesi kapsamında davalının üzerine düşen edimlerin bir kısmını yerine getirmediği, radyo reklamlarının yayınlanmasına ilişkin davacıya denetim imkanı sunan raporları zamanında ve eksiksiz olarak sunmadığı, sözleşmenin bütünü, ifa zamanı ve davacının sözleşmenin yerine getirilip getirilmediğini denetleme hususundaki imkanlarını önemli ölçüde güçleştirdiği gözetilerek cezai şart talebinin uygun olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesi ile, " Davanın KABULÜ İLE, 39.000,00-TL tazminatın 05/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,"şeklinde karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun E. 2014/19-524 K. 2016/192 sayılı 26.2.2016 tarihli emsal nitelikteki içtihadı (sözleşmeden dönen (veya sözleşmeyi fesheden ) taraf, döndüğü veya feshettiği yani ortadan kaldırdığı sözleşmenin artık yürürlükten kalkmış olan hükümlerine dayanarak ceza-i şart isteyemez.) ve davacı yanın gönderdiği ve dilekçeleri ekinde yer alan ihtarnamenin incelenmediğini ve değerlendirilmediğini, 23.11.2016 tarih ve 2016/252 numaralı “10.

Travel Turkey Fuarı Ve Gastronomi Kongresi Reklam ve Tanıtım Çalışmaları Kapsamında Radyo Reklam İlan Verilmesi” hizmet alımı sözleşmesinin; "düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla, önceden, tek başına hazırlayarak karşı tarafa sunduğu sözleşme" niteliğinin gözetilmediğini ve Borçlar Kanunu'nun "Genel İşlem Şartı" başlıklı ve ilgili diğer maddelerinin somut uyuşmazlık bakımından değerlendirilmediğini, sözleşmeden dönen (veya sözleşmeyi fesheden) tarafın döndüğü veya feshettiği yani ortadan kaldırdığı sözleşmenin artık yürürlükten kalkmış olan hükümlerine dayanarak ceza-i şart isteyemeyeceğini,

müvekkili şirketin, davaya konu 23.11.2016 tarih ve 2016/252 numaralı “10. Travel Turkey Fuarı Ve Gastronomi Kongresi Reklam Ve Tanıtım Çalışmaları Kapsamında Radyo Reklam İlan Verilmesi” hizmet alımı sözleşmesinde yer alan edimlerini tam ve eksiksiz şekilde ifa ettiğini, söz konusu şartın gerçekleşmediği,

bir başka ifade ile müvekkili şirket tarafından hiçbir reklam spotunun yayınlanmadığı dosyada yer alan belgeler, savunmaları, mail yazışmaları ve davacı yanın beyanları ile sabit olduğunu belirterek dava dosyası bakımından eksik inceleme neticesinde tesis edilen, usule, yasaya ve yerleşik içtihatlara aykırı müvekkil şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklı alacak istemlerine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Davacı taraf, davalının Ulusal ve Yerel Yayın yapan radyolarda 10.Travel Turkey Fuarı ve Gastronomi Kongresine yönelik tanıtım ve reklam hizmetlerinin sözleşmede belirtilen şekilde gerçekleştirilmesi yükümlülüğü altına girdiğini, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle 39.000,00.-TL'nin akdin feshi tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini talep etmiş, davalı taraf davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin cezai şarta ilişkin hükümleri 8. maddede düzenlenmiş olup, sözleşmenin 8.2. Maddesine göre reklam hizmetlerine ilişkin yayın örneğinin iş bitiminden itibaren en geç 15 gün içinde davacıya gönderileceği, aksi taktirde sözleşme bedelinin %10'u tutarında cezai şart ödeneceği, 8.3. Maddesinde kongre spotunun yayınlanmaması, hatalı içerik yayınlanması veya içeriğin yanlış yayınlanması vb hata ve/veya eksik ilana ilişkin ödeme yapılmayacağı, 8.4. Maddesinde ise toplamda 3 gün boyunca hiçbir tanıtıcı spotun yayınlanmaması halinde sözleşmenin feshedilerek sözleşme bedeli kadar cezai şart ödeneceği kararlaştırılmıştır.

Ayrıca sözleşmenin 11.2. Maddesinde sözleşmenin muayene ve kabul şartları bölümü altında "Yüklenici, her bir ulusal mecra için her günün reklam yayın raporunu bir sonrak igün detaylı Adex rapor(radyo ve televizyon reklamlarının yayınlanma tarihini, yayınlandığı mecrayı, reklam veren firmayı, reklamların başlangıç ve bitiş tarihlerini, reklamın yayınlandığı programı ve reklam süresini belirten rapor) olarak ...'a sunacaktır. Kabul sırasında Adex raporunun eksik ya da zamanında teslim edilmemesinin tespiti durumunda 8. Madde'de yer alan cezai şartlar uygulanacaktır." şeklinde cezai şart hükümlerine atıf yapıldığı görülmüştür.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davalı tarafından yayınlara dair adex raporunun davacıya sunulmadığının, bu durumun sözleşmeye aykırılık teşkil ettiğinin, denetime elverişli bilirkişi heyeti raporu doğrultusunda karar verildiğinin anlaşılmasına göre davalı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1,b.1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.