İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2025/726 K.2025/955

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucunda.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilleri ... ile ...’nin kızı ...’nin okuluna gitmek için içinde seyahat etmekte olduğu, sürücüsü davalı ... olan ... plakalı araç ile sürücüsünün davalı ... olduğu ... plakalı aracın (yarı romörk plakası ...) 26.12.2024 tarihinde gerçekleştirmiş olduğu kaza sonucu vefat ettiğini, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/191013 soruşturma sayılı dosyası kapsamında tanzim edilen müteveffa ...'ye ilişkin otopsi raporunda ölümün yaşanan trafik kazası nedeniyle genel beden travmasına bağlı kafa kubbe ve kaide, yüz kemikleri, hyoid kemik ve kot kırıkları ile birlikte kafa içi travmatik değişimler sonucu meydana geldiğinin tespit edildiğini,

ayrıca soruşturma dosyası kapsamında tanzim edilen 27.12.2024 tarihli bilirkişi raporunda. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b.

Maddesini ihlal etmesi nedeniyle davalı ...'nın kazada etken olduğunun tespit edildiğini, davalı ...'nın okul servisi maliki ve sürücüsü olduğu ve kazanın okula öğrenci taşımaktayken meydana geldiği göz önünde bulundurulduğunda, davalının Okul Servisi Araçları Yönetmeliği'ne aykırılıklar nedeniyle de kusurlu olduğunu, öğrencilerin güvenli yolculuk yapmalarını sağlayacak tedbirlerin alınmadığını, trafik kullarını ihlal eden özensiz ve hızlı sürüşü nedeniyle gerçekleşen trafik kazası neticesinde müvekkillerinin kızı ...'nin vefatına sebebiyet verdiğini, davalı ...'nın zorunlu trafik mali mesuliyet sigortacısı ...

Sigorta A.Ş.'ye yapılan destekten yoksun kalma tazminatı başvurusu sonucunda davalı sigortacısı tarafından da olayda davalı ...'nın sorumluluğunun kabul edildiğini ve müvekkillerine poliçe limitinin tamamı olan 1.800.000 TL ödemenin yapıldığını, ayrıca davalının, yürütülen soruşturma kapsamında dava tarihi itibariyle tutuklu olarak yargılandığını, tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde meydana gelen kazadan davalı ...'nın ağır kusurlu ve sorumlu olduğunu,

kazaya karışan ... plakalı diğer aracın (yarı romörk plakası ...) ise park etmemesi gereken bir yere park edilmiş olması nedeniyle mezkur kazanın meydana gelmesinde rolünün bulunduğunu, ancak soruşturma dosyasında aracın sürücüsü davalı ...'ın şüpheli sıfatıyla adli kontrolle serbest bırakılmasına karar verildiğini, tüm bu nedenlerle davalı ...'ın araç sürücüsü, davalı ... Ltd.

Şti.'nin ise araç maliki olarak meydana gelen zarardan sorumlu olduklarını, konuya ilişkin taraflarınca tanzim edilen uzman mütalaasında; müvekkili baba ... için destekten yoksun kalınan miktar 1.710.485,70 TL olarak hesaplanan tazminattan 119.506,90 TL yetiştirme gideri mahsup edildiğinde 1.590.978,80 TL; müvekkili anne ... için 2.670.185,70 TL olarak hesaplanan maddi tazminattan 119.506,90 TL yetiştirme gideri mahsup edildiğinde 2.550.678,80 TL olmak üzere her iki müvekkili açısından toplam 4.141.657,60 TL destekten yoksun kalma tazminat miktarının belirlendiğini, davalı ...'nın sigortacısı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ödenen miktarın maddi zararın çok altında kaldığı ve zararı karşılamadığını, karşılanmayan zarar bedeline ilişkin; sürücüsü ve maliki davalı ... olan ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ... Sigorta A.Ş. İle ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı ... Sigorta Şirketi'ne, sürücüsünün davalı ... olduğu ... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ...

Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapılmışsa da sigorta şirketleri tarafından ödeme yapılmadığını, dava şartı arabuluculuk görüşmelerinin de anlaşamama yönünde sonuçlandığını, müteveffa ...'nin müzik bölümünde lise öğrencisi olup bu husus göz önünde bulundurularak hesaplama yapılmasını ve ...

Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödeme mahsup edildikten sonra kalan tutarın davalılardan müştereken ve müteselsilen tazminini talep ettiklerini, davalının, soruşturma kapsamında tutuklu olarak yargılandığını, aracının zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ...

Sigorta A.Ş. tarafından müvekkillerine 1.800.000 TL ödeme yapılarak davalı tarafın kazadaki kusurunun sigortacısı tarafından da kabul edildiğini, uzman mütalaasındaki hesaplama göz önünde bulundurulduğunda; giderilmemiş zararın büyük olduğunu, müvekkillerinin alacaklarına ulaşmasını temin etmek amacıyla İzmir 23.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2025/2 D.iş - 2025/3 K. Sayılı ve 29.01.2025 tarihli kararı ile davalı ... üzerine kayıtlı ... plakalı araç üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verildiğini, söz konusu ihtiyati haciz kararının İzmir 19. İcra Dairesi'nin 2025/967 Esas sayılı dosyasında infaz edildiğini,

müvekkillerinin alacağını temin amacıyla söz konusu ihtiyati haciz kararının devamına, Mahkeme aksi kanaatte ise yeni ihtiyati haciz kararı verilmesini istediklerini belirterek; öncelikle ihtiyati haciz talebimizin kabulü ile, İzmir 23.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2025/2 D.iş - 2025/3 K. Sayılı dosyasında verilen ihtiyati haciz kararının devamına, mahkeme aksi kanaate ise uygun görülecek teminat mukabilinde davalı ...'ya ait ... plakalı araç üzerine ve alacağı teminat altına alacak ölçüde diğer mal varlığı üzerine ihtiyati haciz konulmasına davanın kabulüne,

bilirkişi incelemesi sonucu tespit edilecek rakam üzerinden artırılmak ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK m.107 kapsamında belirsiz alacak talebi niteliğinde, müvekkili ... için şimdilik 250 TL, müvekkili ... için şimdilik 250 TL olmak üzere toplamda şimdilik 500 TL destekten yoksun kalma tazminatının olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi davalılara tebliğ edilmediğinden, cevap dilekçesi sunmamışlardır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; "...Somut uyuşmazlığa konu trafik kazasının, davacıların kızları ...'nin, davalı ...'ya ait ve denetiminde bulunan okul servis aracında yolcu olarak taşınması sırasında meydana geldiği, kaza sonucu davacıların kızları ...'un vefat ettiği, davacıların ... plakalı servis aracının işleteni ile aralarında akdettikleri yolcu taşıma sözleşmesinin tüketici işlemi sayıldığı,

davacıların ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmeleri nedeniyle, tüketici konumunda oldukları, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açık olduğundan, mahkememizin görevli olmadığı, İzmir Tüketici Mahkemesinin davaya bakmaya görevli olduğu anlaşıldığından, davanın göreve dair dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

.." şeklinde karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilleri ... ile ...’nin kızı ...’nin okuluna gitmek için içinde seyahat etmekte olduğu, sürücüsü davalı ... olan ... plakalı araç ile sürücüsünün davalı ... olduğu ... plakalı aracın (yarı romörk plakası ...) 26.12.2024 tarihinde gerçekleştirmiş olduğu kaza sonucu müvekkillerinin kızı ...'un vefat ettiğini, davalı ...'nın müvekkillerin kızının içinde seyahat etmekte olduğu servisin sürücüsü ve maliki olması nedeniyle aradaki ilişkinin tüketici işlemi olduğu gerekçe gösterilerek görevsizlik kararı verildiğini, Yerel Mahkemece verilen görevsizlik kararının,

dosya kapsamındaki diğer davalıların sigorta şirketi olduğu gözetilmeksizin verildiğini hukuka aykırı olduğunu, davalılardan ... Sigorta Şirketi, malikinin davalı ... olduğu kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortası sigortacısı olduğunu, davalı ...

Sigorta Anonim Şirketi ise, kazaya karışan ... plakalı diğer aracın karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası sigortacısı olduğunu, Kazaya karışan her iki aracın sigortacısı sigorta şirketlerinin de davalı olduğu ve müvekkillerinin söz konusu sigorta şirketleri ile herhangi bir tüketici ilişkisi olmadığı gözetildiğinde, ''Zorunlu Sorumluluk Sigortaları'' başlıklı TTK m.1483 vd. gereği görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunun açık olduğunu, verilen görevsizlik kararının kaldırılmasını ve Yerel Mahkemenin uyuşmazlığa bakmakta görevli mahkeme olduğuna karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME,

DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmalıdır. Dava, trafik kazası sonucu yakınlarını (kızlarını) kaybeden davacıların destekten yoksun kalmaya dayalı maddi zararlarının tahsili istemine ilişkindir.

Her ne kadar taşıma sözleşmesi TTK'da düzenlenmişse de, 28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 Sayılı Yasa'nın 3/k bendinde "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" tüketici, 3/ı bendinde ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır.

Aynı Yasa'nın 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 Sayılı Yasa'nın görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasının engelleyemeyeceğine değinilmiştir.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici, diğer tarafın ise satıcı, sağlayıcı olması gerekir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen gözetileceği düzenlenmiştir.

Somut olayda da davanın açıldığı 05/03/2025 tarihi itibariyle 6502 sayılı yasanın yürürlükte olduğu, davacıların (kızı) ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, işleten, malik ve sürücü olan davalılara birlikte açılan dava yönünden yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca davaya bakma hususunda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu açıktır.

O halde mahkemece, yukarıda belirtilen hususlar nazara alınarak, dava konusu uyuşmazlıkta tüketici mahkemesinin görevli olduğu, dolayısıyla istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20, 355 ve 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.