İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/51 K.2024/1137

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/06/2021 tarih ve 2018/228 Esas - 2021/357 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ...'in 23.10.1967 doğumlu, ...'in 09.10.1959 doğumlu, ...'ın 30.06.1988 doğumlu, ...'in 11.08.1995 doğumlu ve müteveffa ...

24.07.1986 doğumlu olduğunu, müteveffa ...'in müvekkillerinden ...'in ve ...'in oğlu, ... ve ...'in ağabeyi olduğunu, ...'in 29.12.2015 tarihinde sigortalıya ait ... plakalı yüklü römork takılı iken ... plakalı çekici tırın çarpması sonucunda yaşamını yitirdiğini, tır sürücüsü ... hakkında ceza davası açıldığını, Menemen 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/79 Esas -2018/268 karar sayılı kararı ile davalılardan sürücü ...'un ceza aldığını ve cezaya HAGB uygulandığını,

müvekkillerinden ... için 38.861,15.TL ve ... için 27.218,22-TL olmak üzere toplamda 66.079,37-TLnın ZMMSS kapsamında Mapfre Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında 4101503289850 Poliçe noya göre müvekkillerinin avukatı ...'e ödendiğini, müteveffaya çarpan araç ... plakalı çekici tırın ...

AŞ'ye 460806915 poliçe no ile genişletilmiş kasko sigorta yaptırıldığını öğrendiklerini, poliçenin 1. maddesinde artan mali sorumluluk sigortasının yaptırıldığını, diğer hususlar başlığı altında C başlığı içinde "Artan Mali Sorumluluk Sigortası" adı altında ZMMSS hadlerinin üzerinde kalan kısım poliçede yazılı teminatlar kapsamında temin edileceği, bu kapsamda artan mali sorumluluk kombine tek limit 500.000.TL olduğunu, genel şartlar başlığı altında Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları KZ-506 ek sözleşme maddeleri başlığı altında manevi tazminat,

klozlar başlığı altında artan mali sorumluluk manevi tazminat klozu düzenlenmiş olduğunu, sigorta poliçesinden ...AŞ'nin de diğer davalılarla birlikte ZMMSS kapsamı dışında kalan maddi ve manevi zarardan sorumlu olduğunun ortaya çıktığını, davalılardan ...AŞ.ye 460806915 Poliçe no ile genişletilmiş kasko sigortası kapsamında tazminatların ödenmesi için 24.07.2018 tarihinde müracaat ettiklerini, davalı sigorta tarafından e-mail yoluyla evrak eksik olduğunun bildirildiğini, bu eksikliği 28.08.2018 tarihinde tamamladıklarını, davalı sigortanın bu taleplerine sessiz kaldığını, ceza dosyasına 3 adet bilirkişi raporunun girdiğini,

ilk raporun trafik tescil ve denetleme büro amirliğince olay anında ve olay yerinde 29.12.2015 günü hazırlandığını, trafik tescil ve denetleme büro amirliğinin raporuna göre yaya ...'in kusursuz olduğunun, tır sürücüsü ...’un 2918 sayılı KTK'nun 52/1-b maddesini ihlal ettiğinin belirtildiğini, bu raporun olay sonrasında olayın sıcaklığı ile ve tüm deliller olay yerindeyken düzenlendiği için somut durumu tam açıklığıyla ortaya koyduğunu, bu raporun doğruluğunun ikinci bilirkişi olarak trafik bilirkişisi ...'ın raporunun 3. Sayfasının 17.paragrafında teyit edildiğini, davalı sürücü ...'un asli ve tam kusurlu olduğunu,

destek ...'in 24/07/1986 doğumlu olduğunu, olay anında 29 yaşında ve bekar olduğunu, ...

Kurumunda uzman olarak çalıştığını, 2015 Ağustos ayı maaşının net 5.050,39.TL olduğunu, hem kardeşlerine, hem de anne ve babasına sağlığında maddi olarak eylemli biçimde destek olduğunu, zaman zaman anne babası ve kardeşlerine elden nakit para verdiğini ve para gönderdiğini ileri sürerek, bilirkişi tarafından davacıların destekten yoksun kalma zarar tutarı tespit edildikten sonra değer arttırmak üzere hakkı saklı kalkmak üzere maddi tazminat hakları belirsiz olduğu için davanın belirsiz alacak davası olarak kabulü ile ZMMS kapsamında ...

Sigorat AŞ. tarafından 4101503289850 poliçe noya göre Motorlu Kara Taşıtları Zorunlu Mali Sorumluluk sigortası kapsamında ödenen 66.079,37.TL nin düşülmesinden sonra arta kalan maddi zararların hesap edilmesine, müvekkillerin Destekten Yoksun Kalma Zararlarının Tespiti ile şimdilik;

... için 1.000 TL, ... için 1.000 TL, ... için 1.000 TL, ... için 1.000 TL'nin tahsiline, örf adet gereği cenaze defni için yapılan harcamaların tespiti ile şimdilik 100 TL'nin tahsiline karar verilmesini, manevi zarar talebi yönünden müvekkillerin manevi zarar tutarının ... için 250.000 TL, ... için 225.000 TL, ... için 225.000 TL, ... için 225.000 TL'nin tahsiline karar verilmesini, davalılardan ...

AŞ.'nin borçlardan sorumluluğunun poliçe kalemleri ve poliçe limitleri oranında hesap edilmesine ve tahsiline, diğer davalıların tespit olan borçların tamamından sorumlu olduğunun tespiti ve tahsiline, borçlardan sorumluluğun davalılardan müşterek ve müteselsil olarak ve tahsilde tekerrür olmayacak şekilde hüküm altına alınmasına, tespit edilecek tazminat alacaklarına olay tarihi olan 13.07.2016 tarihinden itibaren faiz işletilerek davalılardan ... ve ...

Şti.'nden tahsiline, ... AŞ.'nin faizden sorumluluğunun ihbar tarihi olan 24.07.2018 tarihinden itibaren tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: kaza tespit tutanağına göre 29/12/2015 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresinde ... plakalı çekici ile seyir halinde iken yaya ...'e çarpması sonucu ölümlü trafik kazası meydana geldiği,

kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun bulunmadığını, ... plakalı aracın birleşik kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını, ve kabul anlamına gelmemek ile birlikte müvekkili şirketin meydana gelen zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, artan mali sorumluluk klozu bakımından teminat limiti kombine tek limit 500.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin maddi tazminat talepleri bakımından sorumluluğunun ancak ZMMS teminat limitinin tüketildiği hallerde başlayacağını, henüz ZMMS teminat limiti tüketilmemiş olduğunu müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

dava şartı olan sigorta şirketin usulüne uygun başvurunun davacı tarafça yerine getirilip getirilmediğini ispat edilmesi gerektiğini, zaman aşımı itirazlarının bulunduğu, davanın derdest ise, soruşturma ya da ceza dosyasında uzlaşma var ise, davada davacının aracın işleteni sürücüsü ya da maliki ise alacaklı ve borçlu sıfatı birleşeceğinden araç müvekkili şirket tarafından sigortalanmamış ise reddi gerektiğini, kaza ile meydana gelen ölüm arasındaki illiyet bağının kusur oranlarının maluliyet oranının tespiti gerektiğini, hesaplamanın aktüer bilirkişi tarafından yapılması ve gelirin asgari ücret üzerinden hesaplanması,

manevi tazminatın zenginleşme amacı olarak kullanılmaması gerektiğinden davacıların manevi tazminat taleplerini fahiş olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın tazminat talebi için düzenli olarak müteveffadan destek aldıklarını ispatlayabilmesi gerektiğini, gelirin müteveffanın vefat tarihinde aldığı gelirin belirlenmesi için Sgk'na müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, davaya konu olayda müteveffanın 15 m ilerde ki yaya geçidini kullanmayarak tehlike yaratacak şekilde hareket etmesi sonucu bu elem olayın yaşandığını ancak müteveffanın asli kusurlu olduğunu gerçeğini değiştirmediğini, bu nedenle davacıların destekten yoksun kalma taleplerinin reddini,

cenaze defin giderleri için yapılan harcamaların belirlenebilir olması sebebiyle HMK 107/2 hükmünden yararlanamayacakları, manevi tazminatın tarafları zenginleştirmek değil, duyulan üzüntüyü hafifletmek olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 24/06/2021 TARİHLİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...29/12/2015 tarihinde ... plakalı çekicinin davacıların murisi ...'e çarpması sonucunda ...'in vefat ettiği, kazanın oluşumunda davacıların murisinin %75, ... plakalı araç sürücüsü ...'un %25 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın kaza sigortasını kapsar ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinin bulunduğu, teminatlar arasında manevi tazminat klozunun bulunduğu, söz konusu aracın işleteninin davalı ...

Taah San ve Tic Ltd Şti olduğu, davalı şirketin eski unvanının ... Ltd Şti olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle ... Sigorta A.Ş nezdinde trafik sigorta poliçesinin bulunduğu ve ... Sigorta A.Ş tarafından davacı anne ve babaya toplam 66.079,37 T.L.

Ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin gerçek zararlarını karşılamadığı, davacı anne ve baba yönünden hesaplanan Destekten Yoksun Kalma Tazminatının ZMMS poliçe teminat limitleri içinde kaldığı, trafik sigorta limitini aşan maddi zararın bulunmadığının bilirkişi raporu ile sabit olduğu bu nedenle Kasko sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinin maddi tazminata ilişkin sorumluluğunun bulunmadığı, ZMMS poliçesini düzenleyen ...

Sigorta A.Ş. aleyhine İzmir 1. ATM'nin 2016/660 Esas sayılı dosyasında DYKT talebi ile davacılar ... ve ... tarafından açılan davanın feragat ile sonuçlandığı, müteselsil sorumlulardan biri hakkındaki feragatin diğerlerini de sorumluluktan kurtardığı bu nedenle destekten yoksun kalma tazminatı yönünden davalı sürücü ve araç maliki hakkındaki davanın da reddi gerektiği, davacılar ... ve ...'in ekonomik ve sosyal durumu ve çalışmalarına yönelik fiziki ve ruhsal engellerinin bulunmadığı, bu nedenle Destekten Yoksun Kalma Tazminat talep şartlarının mevcut olmadığı,

İzmir 1 ATM 2016/660 Esas sayılı dosyasında cenaze defin giderleri talep edilmediğinden davacı anne ve babanın araç maliki ve sürücüsünden cenaze defin giderleri talep edebilecekleri..." gerekçesiyle 1-Maddi tazminat talebi yönünden; cenaze defin giderlerine ilişkin talebin kabulü ile 100,00-TL nin 13/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Ltd. Şti'den ( eski unvan ...

Şti) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'e verilmesine,

Maddi tazminata yönelik fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Manevi tazminat talebi yönünden; davacı ... için 35.000,00-TL, davacı ... için 30.000,00-TL, davacı ... için 10.000,00-TL, davacı ... için 10.000,00-TL' manevi tazminatın davalılar ... ve ... Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den ( eski unvan ... Ltd. Şti) 13/07/2016 tarihinden itibaren, davalı ...A.Ş şirketinden 28/08/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ilgili davacılara verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 23/09/2021 TARİHLİ EK KARARI

İlk derece mahkemesince; "... davacı vekilinin dava dilekçesinin sonuç ve istem bölümünün sorumluluk başlıklı bölümün 4 nolu bendinde tespite girecek tazminat alacaklarına olay tarihi 13/07/2016 tarihinden itibaren faiz işletilerek davalılar ... ve ... Şti'nden tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davaya konu olay tarihinin kararda da belirtildiği üzere 29/12/2015 tarihi olduğu, ancak dava dilekçesinin sonuç kısmında talep edilen 13/07/2016 tarihinin işletilecek faiz başlangıcı olarak belirtildiği, kararın HMK 304 ve HMK 305 madde kapsamında tashih ya da tavzih yolu ile düzeltilecek nitelikte bulunmadığı..." gerekçesiyle davacılar vekilinin hükmün tashihine ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat bedelinin çok düşük olduğunu, müteveffanın küçük kardeşi ...'in kaza anında üniversite öğrencisi olduğunu, müteveffanın kardeşine para gönderdiğinin banka kayıtları ile sabit olduğunu, müteveffanın kardeşi Nilüfer'e destek olduğunu, sağ olması halinde bu desteğin devam edeceğini, buna rağmen müvekkili ... için destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili 29/09/2021 tarihli ek karar istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde faiz başlangıç tarihini olay tarihi olarak yazmalarına rağmen olay tarihini yanlışlıkla 13/07/2016 olarak yazdıklarını, mahkemece de 13/07/2016 tarihini olay tarihi olarak görerek faiz başlangıcını o tarihten başlattığını, olay tarihinin 29/12/2015 tarihi olduğunu, bu hususta tashih talep ettiklerini, mahkemece verilen ek karar ile taleplerinin reddedildiğini belirterek, yerel mahkeme ek kararının kaldırılarak tashih taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıların tahsil ettiği maddi tazminat miktarı dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarının oldukça yüksek olduğunu belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili tarafından 08/11/2021 tarihli dilekçe ile; manevi tazminat taleplerinden feragat ettiklerini bildirdiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 15/11/2021 TARİHLİ EK KARARI

İlk derece mahkemesince; "...davacılar vekilinin 08.11.2021 tarihli dilekçesiyle manevi tazminat talepleri yönünden davadan feragat ettiklerini bildirerek manevi tazminat talepleri nedeniyle davanın feragat nedeniyle reddine ilişkin hüküm kurulmasını talep ettiği, davacılar vekilinin vekaletnamelerinde feragat yetkisinin bulunduğu, davalı ...

Sigorta vekilinin davacı tarafın manevi tazminat talebi yönünden vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesine karar verilmesini talep ettiği, HMK 310 Maddesi gereğince feragatin hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabileceği..." gerekçesiyle 1-Maddi tazminat talebi yönünden; cenaze defin giderlerine ilişkin talebin kabulü ile 100,00-TL nin 13/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Y... Ltd. Şti'den ( eski unvan ... Ltd.

Şti) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılar ... ve ...'e verilmesine,

Maddi tazminata yönelik fazlaya ilişkin talebin reddine, 2-Manevi tazminat talebi yönünden; Davanın feragat nedeniyle REDDİNE karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, destekten yoksun kalma ve manevi tazminatın trafik kazası nedeniyle karşı araç sürücü, işleten ve kasko sigortacısından tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece; 15.11.2021 tarihli ek karar ile manevi tazminat isteminin feragat sebebiyle reddine, maddi tazminatın ise kısmen kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davacılar ve davalı işleten ve sürücü vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

1-) Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, kazanın oluş şekline göre taraflara izafe edilen kusur oranının doğru olarak belirlendiği, alınan aktüer bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davacı ...'in ölenin kardeşi olduğu, kaza tarihinde 20 yaşında olup rapor tarihi itibariyle lisans mezunu olup çalışmadığı,

anne ve babasının emekli maaşı aldıkları, adlarına kayıtlı iki gayrımenkul bulunduğu, ölenin yılda 3 kez 200 ila 500 TL arasında ...'e para göndererek yardımda bulunduğu, tüm bu açıklamalar uyarınca ölenin, öldüğü sırada tazminat isteminde bulunan kişiye fiilen, sürekli ve düzenli bir şekilde baktığının ispat edilemediği, bu sebeple de mahkemece bu davacı yönünden maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinin doğru olduğu anlaşılmakla davalıların tüm, davacıların ise aşağıdaki bent haricindeki istinaf itirazının reddi gerekmiştir.

2-) Davacılar vekili, dava dilekçesinin talep sonuç kısmında "olay tarihi olan 13.07.2016 tarihinden itibaren faiz işletilerek davalılardan ... ve ....

Şti.'nden tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini", faizin başlangıç tarihini olay tarihi olarak yazmış olmalarına rağmen olay tarihini yanlışlıkla 13.07.2016 tarihi olarak yazdıkları, mahkemenin de yanlış yazılan 13.07.2016 tarihini olay tarihi gibi görerek faiz başlangıcını o tarihten başlattığını, olay tarihinin 29.12.2015 tarihi olduğundan faiz başlangıcının da olay tarihi olan 29.12.2015 tarihi olarak düzeltilmesinin gerektiğini bildirerek gerekçeli kararın karar kısmının 2 nolu bendindeki faiz başlangıcı olarak belirtilen 13.07.2016 tarihinin olay tarihi olan 29.12.2015 tarihi olarak tashihini talep etmiş,

mahkemece dava dilekçesinin sonuç kısmında talep edilen 13/07/2016 tarihinin işletilecek faiz başlangıcı olarak belirtildiği, kararın HMK 304 ve HMK 305 madde kapsamında tashih ya da tavzih yolu ile düzeltilecek nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle ek karar ile davacılar vekilinin tashih talebinin reddine karar verilmiş ise de, davacıların dava dilekçesinde "olay tarihi olan 13.07.2016 tarihinden itibaren" faiz talep edildiği, olay tarihinin de dava dilekçesinin 1. sayfasında doğru olarak 29.12.2015 olarak belirtildiği,

bu durumda davacının dilekçenin sonuç kısmında olay tarihini yanlış gösterdiğinin kabulü ile faizi olay tarihi olan 29.12.2015 tarihinden itibaren talep ettiği anlaşılmakla davacının bu yöndeki istinaf itirazları haklı görülmüştür.

Bu nedenlerle; yerel mahkeme kararının davacılar lehine sadece olay tarihinde değişiklik yapılmak üzere kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından Dairemizce davanın esası hakkında HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıda yazılı şekilde karar verilmesi gerekmiştir.