Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2025/1482 K.2025/976

Yukarıda esas numarası yazılı dosya resen istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla yapılan inceleme neticesinde;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ...'ın catering işi ile uğraştığını, çeşitli yerlere ve şirketlere yemek servisi hizmeti verdiğini, davalı şirketin; müvekkilinden çeşitli zamanlarda yemek servisi hizmeti aldığını fakat ödemeleri yapmadığını, 21/07/2023 tarihli 4.702,50 TL bedelli ... fatura nolu ( 95 Adet Yemek), 28/07/2023 Tarihli 4.405,50 TL bedelli ...fatura nolu (89 Adet Yemek), 04/08/2023 tarihli 4.653,00 TL bedelli, ... fatura nolu (94 adet yemek), 11/08/2023 tarihli 4.504,50 TL bedelli ... fatura nolu (91 adet yemek), 18/08/2023 tarihli 4.801,50 TL bedelli ... fatura nolu ( 97 adet yemek),

25/08/2023 tarihli 5.643,00 TL bedelli ... fatura nolu (114 adet yemek), 01/09/2023 tarihli 4.603,50 TL bedelli ... fatura nolu (93 adet yemek) alındığını beyanla Kayseri Genel İcra Dairesi ... E. sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptalini, alacağın muacceliyetinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanarak tahsilini, davalı tarafından kötü niyetli itiraz edildiğinden %20’ den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Kayseri 10. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Vergi Dairesinin cevabi yazısına göre ,davacının işletme hesabına göre tuttuğu , davacının ise tüzel kişi tacir olmasına göre, yapılan işin niteliğine, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bulunan uyuşmazlık olmasına ve yine fatura tanzim tarihi itibari ile de davalının tacir olmasına göre, TTK'nın 4/1. maddesi uyarınca ticari dava niteliğinde olduğundan ihtilafın, Asliye Ticaret Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir." gerekçesiyle Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna ilişkin karar verilmiştir.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesince.

"Dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nın 4. maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görevi alanına girmediği, Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu, 6335 Sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten sonra mahkememiz ile Asliye Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi haline getirildiği, görev ilişkin usul hükümlerinin uygulanmasının gerektiği, görevin kamu düzeniyle ilgili olduğu,

HMK'nın 115. ve 138. maddeleri gereği mahkemenin görev hususunu kendiliğinden araştırmakla yükümlü olduğu ve davanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebileceği dikkate alındığında, mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, merci tayinine ilişkindir.

TTK’nın 4. maddesine göre; ticarî davaların iki grup altında incelenmesi mümkündür. Bunlar; tarafların sıfatına ve işin ticarî işletmeyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın ticarî sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ile her iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğan davalar (nispi ticari davalar)dır.

Mutlak Ticari Dava; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticari nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava olarak sayılan davalar olup, TTK’nın 4/1. maddesinde a ve f bentlerinde 6 bent halinde sayılan dava türleri mutlak ticari davadır. Taraflar arasındaki var olduğu iddia edilen ilişkinin satım sözleşmesinden kaynaklanması ve satım sözleşmesinin TTK' nın 4/1 maddesinde düzenlenmemesi, Borçlar Kanunu'nda düzenlenmesi nedeni ile davanın mutlak ticari dava olmadığı anlaşılmıştır.

Nisbi ticari dava ise; her iki tarafı tacir olan ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nisbi ticari dava olarak adlandırılmaktadır.

TTK’nın gerekçesinde; ticari davalar ile ticari olmayan hukuk davalarını ayırmada kullanılan kıstasın “bir yandan her iki tarafın tacir sıfatı ve uyuşmazlığın konusunu teşkil eden işin bu sebepten dolayı ticari sayılması keyfiyeti, diğer yandan tarafların sıfatına bakılmaksızın sadece işin ticari mahiyeti” olduğu açıklanmıştır.

Bu anlamda bir davanın nisbi ticari dava sayılabilmesi için; davaya uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.

Somut olayda; Kayseri 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararında davacının işletme hesabına göre defter tuttuğundan tacir olduğundan bahsedildiği ve Mimarsinan Vergi Dairesi'nin yazı cevabı ile davacının işletme hesabına göre defter tuttuğunun bildirildiği, dolayısıyla davacının tacir olmaması ve ticari işletmelerinden kaynaklanmaması nedenleriyle iş bu davanın nispi ticari dava olmadığı anlaşılmıştır.

TTK'nın 5. maddesine göre aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın, Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari davalara bakmakla görevlidir. Dava konusu uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığından, somut uyuşmazlığın genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesince çözümlenmesi gerekir.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Kayseri 10. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Kayseri 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine ve dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.