Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/16 K.2026/385

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/33 Esas, 2024/884 Karar sayılı kararı davalı vekili tarafından istinaf incelemesi için dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLÜP GÖRÜŞÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... plakalı aracına ... günü kırmızı ışık ihlali yapan ... plakalı aracın çarpması ile maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, ... plakalı aracın davalı ...

AŞ. tarafından ... poliçe nosu ile Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta ile sigortalı olduğunu, sunulan tramer kayıtlarında ve trafik kaza raporundan anlaşılacağı üzere, kımızı ışık ihlali yaparak davacıya ait araca çarpan ... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu, kazadan dolayı davalı sigorta şirketi(... plakalı aracın ZZMS şirketi) davacının aracı hakkında pert total işlemi yaparak davacıya 07.11.2022 tarihinde 87.412,00 TL tazminat bedeli ve 14.11.2022 tarihinde 142.588,00 TL sovtaj bedeli olmak üzere toplam 230.000,00.TL ödemiş olduğunu, sigorta şirketi tarafından ödenen pert total bedel ödemesinin,

rayiç değerin oldukça altında olduğunu, davacının kaza tarihine kadar aracın tüm bakımlarını zamanında ve tam olarak yetkili serviste yaptırmış olduğunu, kaza gerçekleşene kadar geçen sürede herhangi bir parçası değişmediği gibi kaporta ve boyasında herhangi bir kusur, çizik dahi olmadığını, bu nitelikteki araç için davalı sigorta şirketi tarafından pert total işlemi yapılarak ödenen toplam 230.000.00TL’nin oldukça düşük kaldığını, davacı aracı ...

Model ... marka ve bu nitelikteki aracın hasar tarihindeki, piyasa değeri en az 300.000,00 TL civarında olduğunu, davacının pert total işlemi yapılarak aracını kaybetmiş ve aracın piyasa değerinden çok daha düşük bir miktar ödenmesi sebebiyle hak kaybına uğramış olduğunu, TTK m. 1427/27'nin dikkate alınması gerektiğini, alacağa bu tarihten itibaren faiz işletilmesine ve yine kasko sigortasından kaynaklanan alacaklar sigorta sözleşmesinden kaynaklandığından TTK madde 3 gereğince istenebilecek faiz türünün avans faizi olduğunu, Yargıtay’ın Gerek Sigortacılık Kanunu 30/17.maddesindeki düzenleme ve gerekse Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin,

16.04.2013 tarih ve K.2013/4237, K.2013/5552 sayılı ve 29.04.2013 tarih ve K.2013/4229, K.2013/5904 sayılı, 22.10.2013 tarih ve 013/11349, K.2013/14120 sayılı, 31.10.2013 tarihli emsal kararları ile de sabit olduğunu, açıklanan sebepler neticesinde, mahkeme tarafından yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile davacıya ait ... plakalı aracın kaza tarihindeki değerinin tespit edilerek davalı sigorta tarafından davacıya ödenen pert total miktarı ile aracın kaza tarihindeki gerçek değeri arasındaki farkın davalı Sigorta şirketi tarafından davacıya ödenmesine karar verilmesi için davayı açmanın zorunlu olduğunu,

davalı sigorta şirketine 21.11.2022 tarihli dilekçe ile bu hususta başvuru yapılmış fakat sigorta şirketi tarafından cevap verilmemiş olduğunu, arabulucuya başvurulmasına rağmen sonuç alınamadığını belirterek davacıya ait ... plakalı araç için davalı sigorta Şirketi tarafından eksik ödenen pert farkı bedeli olarak fazlaya ilişkin tüm dava ve talep hakları saklı kalmak üzere şimdilik 250.00 TL.nin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Uyuşmazlığa konu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, davalının sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, davaya konu kaza nedeniyle davacı şirket nezdinde sigortalı olan araç için davalı şirket tarafından, 230.000,00 TL tazminat ödemesi yapılmış olup, iş bu ödeme ile davalı şirketin hiçbir sorumluluğu kalmadığını, davalı şirket nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası kapsamında sigortalı olan ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş,

kaza neticesinde ... plakalı araçta maddi hasar meydana gelmiş ve araca pert işlemi uygulanmış olduğunu, ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde, 30.04.2022 - 30.0.2023 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, davalı şirketin sorumluluğu poliçe kapsamında, araç başına 50.000,00 TL, kaza başına 100.000 TL teminat bedeli ile sınırlı olduğunu, bununla birlikte davaya karışan araçların kusur durumları bilirkişi incelemesi vasıtasıyla tespit edilmeli ve davalının sorumluluğunun sigortalısının kusur ile sınırlandırılması gerekmekte olduğunu, bu kapsamda YARGITAY 17. HUKUK DAİRESİ E. 2020/8860 K. 2021/1590 T.

18.2.2021 kararının dikkate alınması gerektiğini, bu noktada kusur bahsinde en doğru ve geçerli tespitin yapılabilmesi için hem Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden hem de Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz etmekte olduğunu, netice itibarıyla kusur tespitinin yapılabilmesi amacıyla dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine tevdini talep ettiklerini, kaza nedeniyle ... plakalı araçta gerçekleşen zararın, davalı şirket tarafından, zmms poliçesi teminat limiti dahilinde karşılanmış olduğunu,

hasara konu ... plakalı araçta gerçekleşen zararın tespiti için ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, ekspertiz raporunda aracın rayiç bedelinin 230.000,00 TL olduğu ve araca pert total işlemi uygulanması gerektiği tespit edildiğini, ... plakalı araç için 07.11.2022 tarihinde 87.417.00 TL tazminat, 14.11.2022 tarihinde 142.588,00 TL sovtaj bedeli ödenmiş olduğunu, netice itibarıyla, davacı tarafa ait aracın kaza tarihindeki rayiç değeri doğrultusunda, davacıya toplamda 230.000,00 TL ödeme yapılmış olduğunu, bahsi geçen ödeme neticesinde de 21.09.2022 tarihli ibraname ile davacının, davalı şirketi davaya konu kaza yönünden ibra etmiş olduğunu,

yapılan ödemeler ile davalı şirket tarafından tanzim edilen ZMMS poliçesindeki kaza başına teminat limiti bitmiş olmakla birlikte davalı şirketin huzurdaki davaya ilişkin hiçbir sorumluluğu kalmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kazanın oluş biçimi ile hasar arasındaki illiyet bağının ve hasar veyahut pert bedel miktarının tespiti için keşif ve bilirkişi incelemesi yapılması gerekmekte olduğunu, davaya konu hasar miktarının tespiti için hasar gören araç üzerinde keşif yapılmalı ve alanında uzman makine mühendisi bir bilirkişiden,

kazanın meydana geliş şekli ile hasar arasındaki illiyet bağının ve hasar veyahut pert bedelinin tespiti hususunda rapor tanzimi talep edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla uyuşmazlık konusuna yasal faiz uygulanması gerektiğini, davacı taraf ile davalı şirket arasında ticari bir ilişki bulunmadığı gibi davacının aracının ticari araç statüsünde olması ya da davalı şirketin tacir olması uyuşmazlığı tek başına ticari dava haline getirmeyeceğini, bu doğrultuda uyuşmazlığa uygulanması gereken faiz türü yasal faiz olup faizin temerrüt tarihinden itibaren başlatılması gerekmekte olduğunu,

bununla birlikte ilgili mevzuat uyarınca sigorta şirketinin, gerekli belgelerin sigorta şirketine iletilmesinden on beş gün geçmesi üzerine temerrüde düşeceğini, bu hususta Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2000/19-90 K. 2000/96 T. 16.02.2000 kararının dikkate alınması gerektiğini, uyuşmazlığa konu talebin zamanaşımına uğramış olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda;

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davalı tarafça davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, delillerin toplanmasından sonra tarafların kusur durumları ile hasar bedeline göre davacıya eksik pert ödemesi yapılıp yapılmadığının tespiti için mahallinde makine mühendisi bilirkişi eşliğinde keşif yapılarak 19/12/2023 tarihli rapor alınmış ve raporda "... plakalı araç sürücüsü ...'nin 2918 sayılı K.T.K'nun Madde 56/c ve Madde 84/d, kuralarını ihlal ederek trafik kazasının meydana gelmesinde kusur olduğu,

... plakalı araç sürücüsü ...'ın her hangi bir kural ihlali bulunmadığından meydana gelen trafik kazasının meydana gelmesinde kusurunun olmadığı, meydana gelen trafik kazası nedeniyle dava konusu ... plakalı, aracın KDV dahil 165.681,64 TL lik onarım maliyeti ile aracın onarımı esnasında ilave maliyet çıkabileceği dikkate alındığında aracın onarımının ekonomik olmadığı,

Pert Total yapılmasının uygun olduğu davacı tarafın tazmin edemediği zarar tutarının 45.000,00 TL olduğunun, " belirtildiği görülmüş olup rapora itiraz edilmesi üzerine Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından rapor alınması yoluna gidilmiş ve alınan ... havale tarihli raporda özetle. "Kusur yönünden.

Sürücü ...'nin %100(yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ...'ın kusursuz olduğu, Hasar Yönünden; ... plaka sayılı otomobilde meydana gelen zararın 87.400,00-TL olduğunun ve davacıya eksik pert ödemesi yapılmadığının " belirtildiği görülmüştür.

Mahkememizce alınan raporlar arasında eksik ödenen hasar bedeli yönünden çelişki olduğu görülmekle çelişkinin giderilmesi için İTÜ heyetinden talimat yolu ile ... havale tarihli bilirkişi heyet raporu alınmış ve raporda özetle; " Olayda sürücü ... %100 (Yüzde yüz ) nispetinde kusurlu olduğu,

Sürücü ...’ın kazada bir kusur payı olmadığı ile Davacının alacağı tazminat tutarının 45.000TL tutarında olduğunun" belirtilmesi ile Mahkememizce iş bu raporun dikkate alınması gerektiği değerlendirilmiş ve bu şekilde davalı tarafça kaza tarihi itibari ile ZMMS poliçesi ile sigortalanan ... plakalı aracın kusuru oranında davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olarak tazminat talebinden sorumlu olduğu anlaşılmış, davacı vekilinin 25/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi de dikkate alınmış ve böylece; davanın kabulü ile,

45.000,00 TL tazminat bedelinin temerrüt tarihi olan 06/12/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı verilmesine, dair ara karar kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

A.Ş. vekili süresi içinde verdiği istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesi kararında müvekkili şirketin sorumluluğu belirlenirken poliçe teminat limitleri dikkate alınmaksızın hüküm kurulduğunu, müvekkili şirketin ZMMS limitini aşan tutar bakımından sorumluluğunun bulunmadığını, bu hususun kendileri tarafından dosyaya sunulan poliçe ve açıklamalar ile sabit olduğunu, işbu hususlar dikkate alınmaksızın verile kararın hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde,

30.04.2022-30.0.2023 vadeli Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe kapsamında, araç başına 50.000,00 TL, kaza başına 100.000 TL teminat bedeli ile sınırlı olduğunu, bu limitin kaza tarihi itibari ile güncellenen asgari sigorta teminat limitleri kapsamında araç başına 100.000,00 TL ve kaza başına 200.000,00 TL olduğunu, davacı tarafa ait aracın kaza tarihindeki rayiç değeri doğrultusunda davacıya müvekkili şirket tarafından toplamda 87.412,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, ödeme sonrası kalan bakiye limitin 12.588,00 TL olduğunu,

yapılan ödemeler neticesinde de müvekkili şirketin poliçe kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini teminat limiti ile sınırlı olacak şekilde yerine getirildiğini, ilk derece mahkemesi kararında hükmedilen 45.000,00 TL tazminat ödemesi neticesinde 100.000,00 TL ile sınırlı poliçe limitinin aşılması söz konusu olacağını, müvekkili şirketin davaya konu talepler bakımından poliçe teminat limitlerini aşan kısımdan herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki kusur oranlarının hatalı tespit edildiğini,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasar bedeli tespiti yoluna gidilirken ilk önce tazminat talebine konu araçta parça değişimini gerektiren parçaların uyuşmazlık konusu kaza öncesinde orijinal olup olmadığının tespit edilmediğini, müvekkili şirketin onarım ve parça tedarikinde indirim hakkı bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun tespitinde iskontonun dikkate alınması gerektiğini, hasar tazminatı bakımından müvekkili şirketin sorumluluğu belirlenirken davacı tarafça fatura ibraz edilmemiş olması halinde bilirkişi tarafından yapılan hasar tazminatı hesaplamasına KDV bedelinin dahil edilmesinin mümkün olmadığını,

davacı aracının rayiç bedeli ve sovtaj bedeli hesaplamasının denetime elverişli olmadığını, bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dairemizce, HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınmak suretiyle yapılan incelemede;

Dava, maddi hasarlı trafik kazasında davalı sigorta şirketi tarafından davacının maddi hasara uğrayan aracına pert/total işlemi uygulanması nedeniyle aracın ikinci el değerinin düşük tutularak eksik ödeme yapılmasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada kusur ve hasar miktarına ve davacıya ait aracın ikinci el değerine ilişkin olarak alınan raporlarda kaza tarihin itibariyle davacıya ait aracın ikinci el değerinin 275.000,00 TL olarak tespit edildiği görülmüştür.

Davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın kaza tarihinde ikinci el değerinin 230.000,00 TL olduğu kabul edilerek davacı tarafa 142.588,00 TL sovtaj bedeli ile 87.412,00 TL hasar bedeli olmak üzere toplam 230.000,00 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Mahkemece alınan bilirkişi raporlarına göre davacının aracının ikinci el değerinin kaza tarihinde 275.000,00 TL olarak tespit edilmesi nedeniyle davacının karşılanmayan zararı 45.000,00 TL'dir. İlk derece mahkemesince her ne kadar davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmiş ise de, dairemizce yapılan istinaf incelemesinde davalı sigorta şirketinin poliçeye göre kaza tarihindeki sorumluluk miktarı 100.000,00 TL ile sınırlıdır.

Sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 87.412,00 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı konusunda bir uyuşmazlık yoktur. Bu durumda davalı sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğundan davalı tarafça davacıya ödenmesi gereken miktar 12.588,00 TL'dir. Mahkemece hatalı değerlendirme ile davanın 45.000,00 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Ancak bu durum yeniden yargılamayı gerektirmediğinden dairemizce ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereği düzeltilmesi yoluna gidilmiştir.

Bu durumda dairemizce istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri kısmen yerinde görülerek 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.