Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/308 K.2025/472

Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/11/2024 tarih ve 2024/878 Esas - 2024/986 sayılı kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından istinaf incelemesi için Dairemize gönderilmekle dosyadaki tüm bilgi ve belgeler incelendi;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle. Müvekkili ... A.Ş. tarafından davalı/takip borçlusu ... Ltd. Aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ... E. sayılı takip dosyası üzerinden rücu’an alacak nedenine dayalı olarak başlatılan icra takibine, davalı ...

Ltd. tarafından yapılan borca ve fer’ilerine yönelik itirazın usul, yasa ve özellikle taraflar arasında düzenlenmiş sözleşme hükümlerine aykırı olması nedeniyle 2004 sayılı İİK’nun 67. maddesi gereğince iptaline, icra takibinin devamına, yapılan takibe haksız olarak itiraz edilmiş olması nedeniyle hük-molunacak tutarın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemesini, ayrıca İİK’nun 257. maddesi gereğince alacağımızın rehinle te-min edilmemiş olup muaccel olması ve dilekçemiz ekinde takdim edilen de-lillerin varlığında haklı olduklarını açıkça ispatlanmış olduğu dikkate alınarak,

Sayın Mahkeme’ce tesis edilecek olası kabul kararının infazının temini, işin aciliyeti, davalı takip borçlusunun adem-i ifa için mal kaçırmasının kuvvetle muhtemel olması nedenleriyle taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişiler-deki hak ve alacakları üzerine tercihan teminatsız ya da uygun görülecek makul bir teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesi, müvekkili ... A.Ş. tarafından davalı/takip borçlusu ...

Ltd. aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ... E. sayılı takip dosyası üzerinden rücu’an alacak nedenine dayalı olarak başlatılan icra takibine, davalı ...

Ltd. tarafından yapılan borca ve fer’ilerine yönelik itirazın usul, yasa ve özellikle taraflar arasında düzenlenmiş taşınmaz satışı sözleşme hükümlerine aykırı olması nedeniyle 2004 sayılı İİK’nun 67. maddesi gereğince iptaline, icra takibinin devamına, yapılan takibe haksız olarak itiraz edilmiş olması nedeniyle hükmolunacak tutarın % 20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava tensip aşamasında olduğundan dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilmediği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda; "...Somut davada, davacı tarafından İİK'nın 277. ve devamı maddesi gereğince aleyhine açılan tasarrufun iptali davası sonunda borçlunun, Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ...

E. sayılı takip dosyasında kesinleşen borcunu ve ferilerini karşılamaya yetecek miktar için tasarrufun iptaline karar verildiğinden taşınmazların satılmaması için davalı borçlunun takipten kaynaklı borcunun ödemesi nedeniyle davalı borçlunun sebepsiz olarak zenginleştiği ileri sürülerek icra dosyasına yatırılan paranın davalıdan tahsili için yapmış olduğu icra takibine vaki davalının itirazın iptalini talep etmiş olmakla, davanın, TTK'nın 4/1. maddesi kapsamında sayılan mutlak ticari davalardan olmadığı, davanın nispi ticari dava kabul edilmesi için de her iki tarafın da tacir olması,

ayrıca uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olmasının gerektiği, her ne kadar taraflar tacir ise de uyuşmazlık taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanmadığından nispi ticari davanın da söz konusu olmadığı,

bu haliyle davaya bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine ait olmayıp genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla HMK 114/1-c ve 115. maddeleri uyarınca davanın, görev yönünden usulden reddine, görevli mahkemenin Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu...." gerekçesiyle Mahkememizin görevsizliği ve davaya bakmakla görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebiyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın USULDEN REDDİNE, 6100 sayılı HMK nın 20. Maddesi gereği kararın kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde kesinleşme tarihinden itibaren,

kanun yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize başvurulurak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmesi halinde dosyanın görevli KAYSERİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmek üzere Kayseri Hukuk Tevzi Bürosuna gönderilmesine, Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin görevli asliye hukuk mahkemesince değerlendirilmesine, Kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde görevli mahkemeye gönderme talebinde bulunulmaması durumunda HMK.

20. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine, 6100 sayılı HMK. 331/2. maddesi uyarınca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemede değerlendirilmesine, Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin görevle mahkemece değerlendirilmesine, karar verilmiştir.

İşbu kararı davacı vekili ile davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesi müvekkiline tebliğ dahi edilmeden dosya üzerinden görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilin savunma hakkının kısıtlandığını ve hukuki dinlenme hakkının açıkça ihlal edildiğini, ilk itiraz sürelerinin kanunen başlamadığını, ilk itirazlarına ve savunmalarına ilişkin cevap verme haklarını saklı tutarak bu aşamada başkaca beyanda bulunmadıklarını, dava dilekçesi taraflarına tebliğ edildikten sonra görev yönünden karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tarafların ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davalarında Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olacağının düzenleme altına alındığını, dava konusu alacağın temel sebebinin, tacir olan müvekkil ... tarafından yine tacir olan davalı ... adına, müvekkil tacir ...'in ticari işletmesinin aktifinde yer alan ve kira geliri elde edilen ... ada ... parsel üzerindeki 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 nolu bağımsız bölümlerin cebri icra ile satışının engellenmesi adına yapılan ödemenin iadesi istemine ilişkin olduğunu, bu nedenle davanın ticari dava niteliğine haiz olduğunu,

6102 sayılı TTK kapsamında görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olup, aksi yolda tesis edilen hükmün kabulünün mümkün olmadığını, taraflar arasındaki uyuşmazlığın müvekkili ... A.Ş. tarafından davalı/takip borçlusu ... Ltd. aleyhine Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ... E. sayılı takip dosyası üzerinden rücu’an alacak nedenine dayalı olarak başlatılan icra takibine, davalı ...

Ltd. tarafından yapılan borca ve fer’ilerine yönelik itirazın kaldırılması ve fer’i nitelikteki istemlerden kaynaklandığını, müvekkili ... A.Ş.’nin asıl borçlu ... Ltd. ve alacaklı dava dışı ... Ltd.’e nazaran, ... ada ... parsel üzerinde bulunan 1, 2,3, 4, 5, 6, 7 nolu bağımsız bölümleri asıl borçlu ... Ltd.’den satın alan ve borcun tamamını alacaklı ...

Ltd.’e ödeyen üçüncü kişi durumunda olduğunu, bu nedenle ödemiş olduğu toplam 854.228,00.-TL’yi 03/05/2024 tarihi itibariyle işleyecek avans faiziyle birlikte asıl borçlu davalı ... Ltd.’den talep etmesi gerektiğini, alacaklarının yaklaşık olarak ispat edildiğini, rehinle de temin edilmediğini, yargılama tamamlanana kadar davalının mal kaçırma ihtimali olduğundan ihtiyati haciz taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini, davalı ...

Ltd.’in taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine tercihen teminatsız ya da uygun görülecek makul bir teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasını taleple ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Mahkemenin görevli olması hususu HMK 114/1-c ve 115. Maddeleri gereğince kamu düzeninine ilişkin dava şartlarından olup, yargılamanın her safhasında re'sen gözetilmelidir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava (Nispi ticari dava) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava (Mutlak ticari dava) ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde mutlak ticari davalar belirtilmiş, aynı yasanın 5/(1). bendinde de aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu, 5/(3). bendinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde mutlak ticari davalar “(1)Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1.md.) ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./1.md.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır” şeklinde düzenlenmiştir.

Bunun yanında TTK'nın 21. maddesi gereğince her iki tarafın tacir olması ve tarafların ticari işletmesi ile ilgili olan davalar, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgili olması kaydıyla T.Borçlar Kanunu'nun havale hakkındaki 457-462 ve vedia hakkındaki 463-482. maddelerinde düzenlenen hususlardan doğan nispi nitelikteki ticari davalar yönünden de ticaret mahkemesi görevlidir.

Davacının ve davalının tacir olduğu, davanın nispi ticari dava vasfında bulunduğu işbu davada görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir. Bu hale göre Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, açılan davada davanın esasına girilerek karar vermesi gerekirken Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle dava şartı yokluğundan davanın reddine (Görevsizliğine) karar verilmesi yerinde görülmemiş,

davacı ve davalı vekilinin istinaf taleplerinin kamu düzenine aykırılık hususu yönünden kabulü ile HMK'nn 353(1)-a.3 maddesi uyarınca esası incelenmeden ilk derece mahkemesinin dosyanın Kayseri Asliye Hukuk Mahkemesi'ne yönelik görevsizlik kararı yönünden kaldırılarak davanın esastan görülmesi için dosyanın görevli Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne iadesine dair kesin olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.