Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/409 K.2026/526

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 30/09/2025 tarih ve 2023/1167 E - 2025/790 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin 2022 yılı içerisinde Kırşehir İli, ...

İlçesi, ... köyü sınırlarında yer alan ve müvekkili şirketin kullanımında bulunan çiftlikte tarımsal sulamada kullanmak üzere herhangi bir yazılı sözleme olmaksızın ... müşteri numarası üzerinden elektrik enerjisi aldığını, müvekkili şirketin davalı şirketten tarımsal sulama amaçlı elektrik enerjisi alınmış olmasına rağmen davalı şirketçe müvekkiline sanayi tarifesi üzerinden fatura düzenlendiğini ve müvekkili şirketin ödemesinin talep edildiğini, bunun üzerine müvekkilinin davalı ... şirketçe düzenlenen faturalarda hesaplamanın ve tarifenin yanlış uygulandığını bu nedenle iade faturası keşide ettiğini,

ancak davalı şirket tarafından kabul edilmeyerek başka iade faturası düzenlendiğini, taraflar arasında faturalar üzerinde anlaşma sağlanamaması üzerine davalı ... şirketçe Kayseri Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası kapsamında ilamsız icra takibi başlatıldığını, haciz baskısı altında müvekkili şirketin 12/09/2023 tarihinde 1.500.000,00 TL ve 1.133.845,98-TL şeklinde iki kalem halinde toplam 2.633.845,98-TL ödeme yapıldığını, hatalı hesaplamalar ve yanlış tarife uygulanması nedeniyle ödenmemesi gerektiği halde ödenen bedelin iadesini için arabulucuya başvurulduğunu, ancak anlaşamama ile sonuçlandığını belirterek,

davalı şirket tarafından düzenlenen faturalarda tarımsal sulama tarifesi üzerinden hesaplama yapılması gerekirken sanayi elektriği tarifesini kullandırılan müvekkili şirketten takip dosyasından verilmesi gereken bedelin mahsubu ile tahsil edilen fazla ödemenin istirdadına, Kayseri Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında 12/09/2023 tarihinde icra baskısı altında yapılan toplam 2.633.845,98-TL ödemenin ödenmesi lazım gelmeyen 1.683.255,42-TL tutarındaki kısmının ferileriyle birlikte davalı şirketten istirdadına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi özetle. Müvekkili şirketin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK)'dan almış olduğu 27/12/2012 tarihli tedarik lisansı kapsamında 01/01/2013 tarihinden itibaren elektrik enerjisinin tedariki alanında faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirket ile davacı ...

A.Ş arasında Serbest tüketiciler ile elektrik enerjisi satış sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan bu sözleşme mevzuatta düzenlenen ikili anlaşma niteliğinde olduğunu, davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan serbest tüketiciler ile elektrik enerjisi satış sözleşmesi kapsamında sözleşme konusu tüketim noktaları için uygulanacak fiyat tarafların iradesi ile belirlenmiş ve sözleşmenin eki olan özel şartlar forma ile imza altına alındığını, davacının faturalarının hesaplanmasında dikkate alınacak fiyat, taraflar arasında serbestçe ortaklaşa kararlaştırıldığını,

davacının abonelik grubunun belirlenmesinde müvekkili şirketin herhangi bir dahili ve sorumluluğu bulunmadığını, dağıtım şirketleri tarafından da abonelik grubunun belirlenmesinde tüketiciler tarafından sunulan belgelerin dikkate alındığını, ayrıca davacının müvekkili şirket ile imzaladığı serbest tüketiciler ile elektrik enerjisi satış sözleşmesi kapsamında tüketim noktalarına ilişkin abonelik grubunu kendisi beyan ettiğini, davacının tüketimleri sonucunda tahakkuk eden dönemsel faturaları müvekkili şirket tarafından taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında düzenlenmiş ve davacıya tebliğ edildiğini,

davacının muhtelif dönem fatura borçlarını ödemediğini, davacının ödenmeyen fatura borçlarına mevduat kapsamında 21/08/2023 tarihine kadar işleyen yasal gecikme zammı ve gecikme zammının KDV'si eklenerek 21/08/2023 tarihinde Kayseri Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası ile davacı hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını, 04/09/2023 tarihinde takibin kesinleştiğini ve davacının 12/09/2023 tarihinde borcun tamamını ödediğini, davacının tüketim miktarlarına ilişkin bir itirazı olmadığını,

kabul anlamına gelmemekle davacının tarımsal sulama amaçlı elektrik enerjisi alınmasına rağmen tüketimlerinin sanayi tarifesi üzerinden faturalandırıldığı husunun mevzuat ve taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alındığında kabulünün mümkün olmadığını belirterek haksız davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkeme kararında; "...Davacı ... ile Tedarikçi ... arasında akdedilen sözleşme ile sözleşme kapsamında uygulanacak fiyat belirlenmiştir. Gerek 28/0/2025 tarihli bilirkişi raporunda gerekse 08/07/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda esasen taraflar arası ikili anlaşma imzalanmış olduğu, bu anlaşmada elektrik birim fiyatı anlaşılan miktar üzerinden fatura edildiği tespit edilmiştir.

Bu şekilde davalı şirket taraflar arasında mevzuat kapsamında akdedilen sözleşme hükümleri uyarınca hareket etmiş olup tarafların serbestçe ortaklaşa kararlaştırmış oldukları fiyat üzerinden davacının faturalarını oluşturulduğu belirlenmiştir.

Davacı taraf ticari şirket olup basiretli tacir gibi davranmak yükümlülüğünde olduğu da gözetildiğinde taraflar arasında Serbest Tüketiciler Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi imzalanmış ve Sözleşmenin hükümleri ortaklaşa kararlaştırıldığından sözleşme hükümleri davacıyı bağlayacaktır. Davacının yanlış tarife grubu uygulamasından kaynaklı fazla ödemesi bulunmadığı, faturalandırmanın sözleşme hükümlerine dayandığı dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın reddine, ..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yargılama sırasında yapılan keşifte hazır bulunan elektrik mühendisi ... tarafından düzenlenen ve dosyada mevcut 25.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda son derece isabetli bir şekilde "...Tarımsal faaliyette bulunan davacı şirketin, göletten su çektiği motorların bağlı olduğu ... marka ... seri nolu sayacın, davalı firma ... tarafından sanayi olarak değerlendirildiği aslında tarımsal sulama olması gerektiği, faturalara konu tüketimlerinin doğru abonelik grubuna göre belirlenmediği..." ifadeleri ile davada ileri sürülen maddi vakıa olan doğru abonelik grubuna göre tüketim hesabı yapılmadığı iddiası ispat edilmiş bulunduğunu,

kaldı ki mahkeme kararında da bu tespitin aksine bir kabul ortaya konulmuş olmadığını, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulan Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ'in 5/3 maddesinde "Kurul, son kaynak tüketici gruplarını belirleyen tüketim miktarını piyasanın gelişimine bağlı olarak sosyal ve ekonomik durumları dikkate alarak her yıl belirler." düzenlemesine yer verildiğini, anılan düzenleme çerçevesinde ... tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ...

Tarih ve ... sayılı kararının 1. maddesinde "Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’in 5'inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan tüketim miktarı, 2022 yılı için mesken tüketici grubuna yönelik 50 milyon kWh/yıl, tarımsal sulama tüketici grubuna yönelik 7 milyon kWh/yıl ve diğer tüketici gruplarına yönelik 3 milyon kWh/yıl olarak uygulanır." düzenlemesine yer verildiğini, 7 milyon kWh enerji tüketimi bulunmayan gerçek veya tüzel kişilerin "tarımsal sulama tüketici grubu" dahilinde değerlendirilerek serbest tüketici vasfının kazandırılarak kendisi ile şirket arasında ikili sözleşme yapılmasının mümkün olmadığını,

müvekkili şirketin sözleşmenin düzenlenmesinden önceki son yıl olan 2021 yılında tarımsal sulama enerji grubunda toplam tüketimi 1.508.786 kWh olduğundan tarımsal sulama aboneliği bakımından serbest tüketici olarak değerlendirilmesine imkan olmadığını, bu durumda, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin mevzuatın emredici hükümlerine aykırılık nedeniyle geçerli olarak kurulmuş bir sözleşme olduğunu kabule imkan olmadığını, dolayısıyla, geçersiz sözleşme ilişkisi çerçevesinde herkesin aldığını iade etmesi gerekliliği hukukun en bilinen ilkelerinden olduğundan,

davalı şirketin EPDK tarafından belirlenen tarifeyi aşan bedeli iade etmesi gerektiğinde duraksama olmaması gerektiğini, müvekkili şirketin 2021 yılına ilişkin tüketim tutarlarını gösteren faturaları daha önceden dosyaya ibraz edildiğini, davalı şirketin, müvekkili şirkete keşide etmiş olduğu faturalar bu yönüyle de hukuka uygun olmadığı halde mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarında bu husus değerlendirilmediği gibi bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde bu husus açık bir şekilde ortaya konulmuş olmasına rağmen mahkemece de değerlendirme konusu edilmediğini,

bilirkişi raporunda gösterilen ve niteliği gereği ispat yükü davalıya düşen hususlarda ispatın sağlanmış olduğundan söz edilemeyeceği halde ve gerekiyorsa bu verilerin sunulması için davalı tarafa süre de verilmeden davalı ...şirket tarafından yapılan hesabın doğru olduğu varsayımı üzerine davanın reddine karar verilmiş olmasının doğru olmadığını, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla; istinaf başvurularının kabulüne, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30.09.2025 Tarih, 2023/1167-790 Esas ve Karar sayılı davanın reddine dair kararının kaldırılmasına,

davanın dava dilekçesinde gösterilen esaslar dairesinde kabulüne, bunun mümkün görülmemesi halinde dosyanın yeniden bir karar verilmek üzere mahalli mahkemesine gönderilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilince sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddia ve taleplerini kabul anlamında olmamakla birlikte ilk derece mahkemesinde usulüne uygun olarak ileri sürülmeyen iddia ve taleplerin istinaf incelemesinde ileri sürülmesinin mümkün olmadığını, bu konuda HMK karşı tarafın muvafakatinde dahi yeni vakıanın ileri sürülmesine cevaz vermediğini, izah edilen sebeplerle davacının istinaf talepleri hukuki dayanaktan yoksun olduğundan reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava Kayseri Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında ödenen bedelin İstidadı amacıyla açılan istirdat davasıdır.

Kayseri Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası incelendiğinde; Davalı şirket tarafından davacı aleyhine 1.761.893,88 TL asıl alacak 438.608,82 TL gecikme zammı , 84.831,29 TL gecikme kdv olmak üzere toplam 2.285.333,99 TL Alacak Üzerinden ilamsız takip başlatıldığı takip dayanağı olarak "Abone/Müşteri No :..., Belge/Fatura Tarihi :15/11/2023, Son Ödeme Tarihi :21/08/2023, Tutar :1.761.893,88 TL " gösterildiği 21.08.2023 Tarihinde tahsil harcı makbuzu düzenlendiği görülmüştür.

Davacı kendisine ait çiftlikte tarımsal sulamada kullanılmak üzere ... müşteri numaralı üzerinden elektrik enerjisi aldığını, davalı şirketten tarımsal sulama amaçlı elektrik enerjisi almış olmasına rağmen davalı şirketçe sanayi tarifesi üzerinden fatura düzenlendiğini, davalı tarafından kendisi hakkında takip yapıldığını bunun üzerine borcu ödediğini belirterek tarımsal sulama tarifesi olduğunun tespitiyle davalı tarafça sanayi elektriği tarifesi üzerinden yapılan hesaplama dolayısıyla icra dosyasına fazladan ödediği 1.683.255,42 TL'nin istirdadını talep etmektedir.

Davalı ise davacı ile aralarında serbest tüketiciler ile elektrik enerjisi satış sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme uyarınca tüketim noktaları için uygulanacak fiyatın tarafların iradesiyle belirlendiğini, bu durulun sözleşmenin eki olan özel şartlar formu ile imza altına alındığını davacının faturalarını hesaplanmasında dikkate alınacak fiyat taraflar arasında serbestçe ortaklaşa kararlaştırıldığını, kaldı ki abonelik grubunun belirlenmesinde kendilerinin herhangi bir dahli ve sorumluluklarının bulunmadığını, davacının tüketim miktarlarına herhangi bir itirazının bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir .

Davacı ile davalı arasında Serbest Tüketiciler İle Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi imzalandığı görülmüş olunup sözleşmenin 6.1 maddesinde. "Tüketim noktaları için uygulanacak fiyata ilişkin usul ve esasların ek-1 de yer aldığının belirtildiği, 6.2 maddesinde. "Tüketicinin ...piyasa yönetim sistemindeki elektrik enerjisi tüketimi ile elektrik enerjisi birim satış fiyatının çarpımı sonucu elektrik enerjisi satış tutarı hesaplanacağı," 6.5 maddesinde ise;....

Sözleşmenin fesih tarihinden enerji tedarikinin sonlanacağı tarihe kadar oluşacak tüketicinin tedarikçisini seçememesi durumunda tabi olacağı tarife üzerinden faturalandırılacağı taraflarca ortaklaşa kararlaştırılacağının " belirtildiği Enerji Alım Bildirim formunda 01. 11.2021 tarihinden itibaren ikili anlaşma yapıldığının belirtildiği, Özel şartlar formunda ise; " 01.08.2022 tarihinde başlayıp 31.01.2023 tarihinde kendiliğinden sona erecektir" dendikten sonra sözleşmeye konu tüketim noktaları için uygulanacak fiyatın hesaplama formülü gösterilmiştir.

Özel Şartlar formunda her üç sekmenin de "..." şeklinde belirtildiği görülmüştür.

... tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin 4. maddesinde;

m) İkili anlaşmalar: Gerçek ve tüzel kişiler arasında özel hukuk hükümlerine tabi olarak, elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin alınıp satılmasına dair yapılan ve Kurul onayına tabi olmayan ticari anlaşmaları,

dd) Serbest tüketici: Kurul tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha fazla tüketimi bulunduğu veya iletim sistemine doğrudan bağlı olduğu veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini haiz olduğu için tedarikçisini seçme hakkına sahip gerçek veya tüzel kişiyi,

t) Kullanıcı grubu: Benzer özelliklere sahip olmaları nedeniyle Kurul kararı ile tarife uygulamaları kapsamında bir grup olarak dikkate alınan kullanıcıları,

ğğ) Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri,

hh) Tarifeleri düzenlemeye tabi tüzel kişiler: ..., ..., ..., dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler ile görevli tedarik şirketlerini,

ıı) Tarife uygulama dönemi: Kurul tarafından onaylanarak belirlenen ve ilgili tarifenin yürürlükte olacağı süreyi,

ii) Tedarikçi: Elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketleri," şeklinde tanımlanmıştır.

Tarım Orman Bakanlığı Tarımsal Sulama Elektrik Aboneliğine Esas Görüş Verilmesi ve Belge Düzenlenmesi Hakkında Yönergenin 3/1 -a) madde hükmünde; Abonelik: Dağıtım Şirketi tarafından Tarımsal Sulama Abone Grubu kapsamında yapılacak tarımsal sulama elektrik aboneliğini,

k) Tarımsal Sulama Abone Grubu: Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik

Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasların 5 inci maddesinde zikredilen grubu "Yetkiler ve yapılacak işler" başlıklı 4/1 madde hükmünde.

Bağlantı taleplerinin karşılanmasına ilişkin işlemlerin yürütülmesi ve sonuçlandırılması Dağıtım Şirketleri sorumluluğunda olduğu, il/İlçe Müdürlüklerinin tarımsal sulama elektrik ihtiyacının bulunup bulunmadığı konusunda görüş vermekle ve çiftçilerin müracaatlarını 45 gün içerisinde sonuçlandırmakla yükümlü oldukları belirtildikten sonra aynı yönergenin 4-/5 madde hükmünde.

Tarımsal sulama elektrik aboneliği gerek tarımsal üretimin desteklenmesi gerek tarım topraklarının amaç dışı kullanımını engellemek bağlamında değerlendirilen bir konu olması nedeniyle abonelik için görüş verilebilmesi için öncelikle aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurulacağı düzenlenmiştir.

Yönergenin 5/4-1-c madde hükmünde; Su kaynağının niteliği (yüzey, derin kuyu vb.) dikkate alınmaz Aynı yönergenin 4/5-1-n madde hükmünde ; Tarımsal Entegre Tesisler için yapılacak müracaatlar işlem yapılmadan reddedileceği 4/5-1/ı- maddesinde İmarlı alanlarda olan parseller için yapılan müracaatlar(tapu vasfı bahçeli ev, bağ evi vb.) bitkisel üretime uygun bile olsa değerlendirmeye alınmayacağı düzenlenmiştir.

Davalı kurum tarafından ... referans numarası için "tarımsal sulama" ... referans numaralı abonelik için "ticarethane sanayi serbest tüketici", ... referans numaralı abonelik için "kamu ve özel hizmetler sektörü ile diğer AG serbest tüketici" tarife grubu üzerinden fatura düzenlediği görülmektedir.

Mahkemece aldırılan 25.11.2024 tarihli raporda; Şirkete ait 2 adet ...sayacın olduğu, bir tanesinin tarımsal faaliyetlerde kullanıldığı diğerinin sanayi faaliyetlerinde kullanıldığı, tarımsal faaliyette kullanılan sayacın ... marka ... seri nolu sayaç olduğu, sanayi tipi faaliyette kullanılanın sayacın ise ... marka ... seri nolu sayaç olduğu, davacı şirketin göletten su çektiği motorların bağlı olduğu ... marka ... seri nolu sayacın, davalı firma ... tarafından sanayi aboneliği olarak değerlendirildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Davacının tacir olmasına, taraflar arasında imzalanan serbest tüketici anlaşmalarındaki düzenlemelere, davacının davalı şirket ile imzaladığı sözleşmeler uyarınca tarımsal sulama ve sanayi grubu iki ayrı tarifenin kabul edilmiş olunmasına, tarımsal sulama aboneliğinin Tarım Orman Bakanlığı Tarımsal Sulama Elektrik Aboneliğine Esas Görüş Verilmesi ve Belge Düzenlenmesi Hakkında Yönerge uyarınca tarımsal sulama aboneliği tesisi için Tarım ve Orman Bakanlığınca olumlu görüş neticesi düzenlenebilecek olunmasına, yine yalnızca yönergede belirtilen tarımsal sulama faaliyetleri yönünden tesis edilebilecek olunmasına,

davacıya ait işletmede kullanılan göletten su çekmek için kullanılan motorların bağlı olduğu ... marka sayacın yönerge uyarınca tarımsal sulama aboneliği kapsamında olduğuna dair davacı tarafça delil sunulmamış olunmasına göre davacının davasının reddi yönündeki mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davacının yukarıda yazılı istinaf sebepleri bu nedenlerle yerinde görülmediğinden, istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 md uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir