Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1312 K.2025/1463

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Maliki ........ ve sürücüsü ........ olan ........ poliçe numarası ile davalı şirkette sigortalı olan ........ plakalı araç 02/10/2022 tarihinde müvekkiline ait ........ plakalı araca sol arka kısmına çarpması sonucu çift taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının gerçekleştiğini, iş bu kaza için ise Konya Cumhuriyet Başsavcılığı'nca ...

E. Sayılı dosya ile soruşturma başlatıldığını, kaza neticesinde müvekkiline ait ........ plakalı araçta maddi hasar ve maddi değer kaybı meydana geldiğini, aynı zamanda müvekkilinin aracını kullanamadığını ve araç mahrumiyeti külfeti meydana geldiğini, dava trafik kazası ile ilgili Konya.... Sulh Hukuk Mahkemesi ...

D.İş sayılı dosyası ile bilirkişi raporu alındığını, davalıların müvekkilinin zararından sorumlu olduğunu, dava sürecinde karşı tarafın mevcut durumunda bir değişiklik meydana gelmesi halinde müvekkili lehine hükmedilecek bir tazminatın tahsili zor ve imkansız hale gelebileceğinden HMK.

389-399 maddeleri gereğince davalı ........ ve davalı ........ adına kayıtlı araç ve taşınmaz kayıtları ile dava konusu ........ plakalı araç üzerine dava kesinleşinceye kadar ihtiyati haciz konulmasına, HMK 107 gereğince belirsiz alacak davası olarak şimdilik 50,00 TL bakiye hasar bedeli, 50,00 TL değer kaybı bedeli ve 50,00 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sürücü ........ ve davalı araç sahibi ........'tan tazmin ve tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karışan ........ plakalı aracın müvekkilinin ........ numaralı trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının değer kaybını eksper vasıtasıyla tespit ettirmiş olduğundan alacağının belirli olduğunu, davasını belirsiz alacak olarak açılmasında hukuki menfatinin bulunmadığını, müvekkilinin poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, aracın reel değer kaybı zararı belirlenirken aracın kaza tarihinden önceki geçmiş hasar kayıtlarının da göz önüne alınarak kazadan bir gün önceki ve kaza tarihinden bir gün sonraki fiyatları esas alınarak rayiç bedel değerlendirmesi yapılmasını,

aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespit edilmesini, kusur oranının tespiti için dosyanın ATK'na gönderilmesi gerektiğini, bu nedenlerle haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

02/10/2022 tarihinde maliki davacı ........ olan ........ plakalı traktör ile sürücüsü diğer davalı ........, maliki müvekkili ........ olan ........ plakalı aracın çarpması sonucunda maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazasının meydana geldiğini, kazanın oluşmasında asıl kusurlu olanın davacı olduğunu, kazada davacının maliki olduğu aracın sürücüsünün ehliyeti olmadığını, ehliyeti olamayan birinin traktör kullanmasına izin verenin davacı olduğunu, davacının sahibi olduğu aracın sürücüsü, tarım araçlarına ayrılan tarla yolunu kullanmayarak traktör olarak bilinen tarım aracı ile kara yoluna çıktığını,

emniyet şeridinden ilerlerken bu şeride sığmayarak yan şeride taşarak kazanın meydana gelmesine neden olduğunu, 02.10.2022 tarihli Kaza Tespit Tutanağı'na ve kusur oranlarına itiraz ettiklerini, kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesini, bu nedenlerle davacının haksız davasının reddine, davacının ihtiyati haciz talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........'ın sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle.

02/10/2022 tarihinde kendisinin kullandığı ........ plakalı araç ile davacı ........'a ait ........ plakalı traktörün çarpışması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşmasında asıl kusurlunun davacı olduğunu, davacının traktörünün muayenesinin olmadığını, muayenesi olmayan araçların trafiğe çıkarılması ve trafikte kullanılmasının yasak olduğunu, davacının aracını trafiğe çıkardığı için davacı ve sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu,

diğer davalı ........'a ait araçta meydana gelen hasar aracın sağ ön kısmında iken davacıya ait traktörde meydana gelen hasarın ise traktörün sol arka kısmında olduğu, davacının şoförünün emniyet şeridinden kendisinin şeridine kaydığının/taştığının bir göstergesi olduğunu, herhangi bir şerit ihlali yapacak olsa kendisinin davacının aracının sol kısmına değil ortadan çarpması gerektiğini, aleyhine tutulan Kaza Tespit Tutanağı'na ve kusur oranlarına itiraz ettiğini, kazanın meydana gelmesinde asıl kusurlu tarafın davacı ve sürücüsünün olduğunu, bu yüzden kusur oranlarının yeniden tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilmesini,

bu nedenlerle davacının iş bu haksız taleplerinin ve davasının reddine. yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle. "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli ve denetime açık bilirkişi raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsü ........'ın %100 kusurlu olduğu, davacının maddi tazminat talepleri kusur oranı, talep artırım dilekçesi birlikte nazara alındığında.

Dava konusu aracın değer kaybına ilişkin 50.000,00 TL'nin davalı ........'dan olay tarihi olan 02/10/2022,sigorta firmasından 31/01/2024 temerrüt tarihinden itibaren (100.000,00 TL sigorta limitleri dahilinde) işleyecek yasal faiziyle birlikte,müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, dava konusu aracın hasar bedeline ilişkin 248.760,50 TL'nin davalı ........'dan olay tarihi olan 02/10/2022,sigorta firmasından 31/01/2024 temerrüt tarihinden itibaren (100.000,00 TL sigorta limitleri dahilinde) işleyecek yasal faiziyle birlikte,müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 7.500,00 TL'nin davalı ........'dan olay tarihi olan 02/10/2022'ten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde davanın kabulü ile, dava konusu aracın değer kaybına ilişkin 50.000,00 TL'nin davalı ........'dan olay tarihi olan 02/10/2022,sigorta firmasından 31/01/2024 temerrüt tarihinden itibaren (100.000,00 TL sigorta limitleri dahilinde) işleyecek yasal faiziyle birlikte,müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

dava konusu aracın hasar bedeline ilişkin 248.760,50 TL'nin davalı ........'dan olay tarihi olan 02/10/2022,sigorta firmasından 31/01/2024 temerrüt tarihinden itibaren (100.000,00 TL sigorta limitleri dahilinde) işleyecek yasal faiziyle birlikte,müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, aracın kullanılamadığı süre içerisindeki zarar için 7.500,00 TL'nin davalı ........'dan olay tarihi olan 02/10/2022'ten tibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ........ sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza tespit tutanağına ve bilirkişi raporuna yaptığı itirazların dikkate alınmadığını, kusur oranı tespiti için dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesi talebinin değerlendirmeye alınmadığını, Jandarma'nın Savcılığa sunduğu dosyalarda karşı tarafın aracını kullananların yabancı uyruklu kaçak insanlar olduğunun görüldüğünü ve sürücü belgesinin bulunmadığını, ........ plakalı traktörün geçerli araç muayenesinin bulunmadığını, davacının birden fazla kusurunun bulunduğunu,

TBK 52 ve TMK 2 maddeleri gereği davanın reddedilmese dahi tazminatta indirime gidilmesi gerektiğini beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ........ vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza tespit tutanağına ve bilirkişi raporuna yaptığı itirazların dikkate alınmadığını, kusur oranı tespiti için dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesi talebinin değerlendirmeye alınmadığını, Jandarma'nın Savcılığa sunduğu dosyalarda karşı tarafın aracını kullananların yabancı uyruklu kaçak insanlar olduğunun görüldüğünü ve sürücü belgesinin bulunmadığını, ........ plakalı traktörün geçerli araç muayenesinin bulunmadığını, davacının birden fazla kusurunun bulunduğunu,

TBK 52 ve TMK 2 maddeleri gereği davanın reddedilmese dahi tazminatta indirime gidilmesi gerektiğini beyan ederek yerel mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu Madde 49- Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Düzenlemesi mevcuttur. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır.

Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır.

Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.

Trafik Bilirkişisi ........ve Hasar bilirkişisi ........'ün mahkememize sunmuş olduğu 02/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya içerisinde maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağından, krokiden, fotoğraflardan ve diğer bilgi ve belgelerden anlaşılacağı üzere; ........ plakalı kamyonet sürücüsünün ........'ın bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 84. Maddesi asli kusurlardan Madde-56/1-c (Önlerinde seyreden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek “Yakın takip” Arkadan Çarpma) Kural ihlali olup %100 oranında kural ihlalinin olduğu, ........ plakalı Traktör Sürücüsü ........'in bu kazada herhangi bir kural ihlali yapmadığını %0 olduğunun belirtildiği ,söz konusu raporun kaza tespit tutanağı ile de uyumlu olduğu

Sürücü belgesi olmadan araç kullanma, muayenesi olmayan aracı kullanma eylemlerinin kusurun tespitinde nazara alınmayacağı ve Zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış şeklinde değerlendirilemeyeceği anlaşılmakla itiraz yersizdir

Bu halde, Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,

Davalı vekilinin ve davalı Ali'nin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.