Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/143 K.2025/362

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkili .........’ e ait ......... plakalı araca davalılardan ......’ ye ait ve sürücüsü diğer davalı ......... olan ......... plaka numaralı aracı

ile çarparak zarar meydana geldiğini, zarar veren aracın ZMMS ‘ nın diğer davalı şirket .........

Sigorta A.Ş tarafından yapıldığını, trafik kazası tespit tutanağında tüm kusurun davalı

.........’ nin sahip olduğu, sürücüsü diğer davalı .........’ a ait olduğunun,

müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, kaza nedeniyle müvekkilin

aracında maddi hasar meydana geldiğini, bu hasara bağlı olarak değer kaybının oluştuğunu,

arabuluculuk ve değer kaybı ile ilgili sigorta şirketleri ile görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını,

anlaşılamadığını, ZMMS sigortası genel şartlarına göre sigortacı sigortalananı 3. Kişilere

verdiği maddi ve bedeni zarlara karşı teminat limitleri dahilinde kalmak kaydıyla müştereken

ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı araç sahibi yasal mevzuat hükümleri uyarınca

kusursuz olarak sorumlu, araç sürücüsü de verdiği zarardan kusuru ile sorumlu olduğunu,

müvekkilinin aracında ilgili kaza nedeniyle oluşan araç değer kaybının giderilmesi için

başvurma zaruretinin doğduğunu belirterek; araçta oluşan değer kaybına binaen bilirkişi raporunda belirlenince arttırılmak üzere şimdilik 1 TL'nin (kısmi dava olacak şekilde) kaza tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ......... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özet olarak; müvekkili şirketin poliçe

kapsamındaki sorumluluğu müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminatı ile

sınırlı olduğunu, zorunlu trafik sigortasının bir tür sorumluluk sigortası olduğunu, zorunlu trafik

sigortasında sigortacının karşılamakla yükümlü olduğu zarara karşı işletme halinde motorlu

aracın neden olduğu kazalarda 3. kişilerin zararına neden olacak bir kazanın meydana gelmesi

ve bu kazada araç işleteninin sorumlu bulunmasının gerektiğini, kusur oranlarını tespiti için

bilirkişi raporunun alınmasının gerektiğini, müvekkil şişirte tarafından araçta oluşan değer

kaybı için 23.06.2023 tarihinde davacı vekiline 1.075,00 TL değer kaybı tazminatı ödediğini belirterek; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep ve beyan etmiştir.

Davalı

......... vekili cevap dilekçesinde özet olarak; davacıya ait aracın daha öncede trafik kazalarına karıştığını, 01.10.2015 tarihli kazada sol arka

tarafında işlem yapıldığını, araç değer kaybı istenilebilmesi için araçta hasar gören bölgenin

daha önceden hasara uğramamış, yada yenileme işlemine tabi tutulmamış olması gerektiğini,

kazaya ilişkin krokide hasar gördüğü iddia edilen aracın park yerinde usule uygun olmadığını,

tam sokak çıkışının karşısına park edildiğinin görüldüğünü, bu nedenle davanın reddine karar

verilmesini talep ettiklerinin belirterek; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep ve beyan etmiştir.

Davalı .........’ nin cevap dilekçesinde özet olarak; Kazada tarafına ait olup, sürücüsü ......... olan ......... plaka sayılı araca atfedilecek bir kusur bulunmadığını, kusur tespiti

için keşif yapılmasını, Adli Tıp Kumundan kusur durum ve oranlarının tespit edilmesi

gerektiğini, davacı tarafın aracının markası, modeli, kat ettiği kilometre dikkate alındığında

araçta değer kaybı olduğundan söz etmenin mümkün olmadığını, aracın daha öncede trafik

kazalarına karıştığını belirterek; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ......... Esas ......... Karar sayılı gerekçeli kararında özetle; "Somut olayda davacı, davaya konu trafik kazası neticesinde aracının hasara uğradığını iddia ederek değer kaybı tazminatı isteminde bulunmuştur.

Davaya konu 25/05/2023 tarihli trafik kazasının sürücü ......... sevk ve idaresindeki .........

plakalı çekici ve çekiciye takılı ......... plaka sayılı yarı römorkuyla Ereğli hali, Soğuk hava

deposun yanındaki yoldan geri geri manevrayla ......... Caddesine çıkış

yapacağı sırada, çekiciye takılı yarı römorkunun sağ arka köşe kısmı ile, ......... Caddesi üzeri No: ...... önünde ve yol kenarında park halindeki ......... plaka sayılı

otomobilin sol yan arka köşe kısmına çarpması neticesinde meydana geldiği, kaza sonrasında görevli kolluk ekibi tarafından tanzim edilen kaza tespit tutanağı ile kazanın oluşmasında ......... plakalı araç sürücüsü .........'un tam kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Mahkememizce tanzim ettirilen 01/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile kazanın oluşumunda ......... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Rapordaki bu tespitin kaza tespit tutanağındaki tespitlerle uyumlu olduğu, yine raporun dosya kapsamına ve olayın oluş şekline de uygun olduğu sonucuna varıldığından, Mahkememizce kazanın oluşmasında ......... plakalı araç sürücüsü .........'un tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'da araç değer kaybı tutarının ne şekilde belirleneceği konusunda bir düzenleme bulunmadığından bu boşluğun da içtihatlarla doldurulması gerekmektedir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre araçta oluşan değer kaybı tutarının, aracın modeli, yaşı, hasarın ağırlığı, boyanmış olan yerler ve hasarlı bölgelerin özelliği nazara alınıp, aracın kaza öncesi ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/14600 E 2019/6626 K sayılı ilamında da bu husus vurgulanmıştır.

01/02/2024 tarihli bilirkişi raporu ile, davacıya ait araçta oluşan bakiye değer kaybının 28.925,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Rapordaki tespitlerin dosya kapsamına uygun olduğu sonucuna varıldığından Mahkememizce davacının değer kaybından kaynaklı bakiye zararının 28.925,00 TL kabul edilmiştir.

Davacı vekili 08/03/2024 tarihli talep artırım dilekçesi ile değer kaybı tazminatı istemini 28.925,00 TL'ye yükseltmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında ......... plakalı araç sürücüsü davalı ......... 'un tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta değer kaybının oluştuğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubundan sonra davacının değer kaybından kaynaklı bakiye zararının 28.925,00 TL olduğu, değer kaybından kaynaklı zarardan davalıların müteselsilen sorumlu olduğu sonucuna varıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve;

DAVANIN KABULÜ ile, 28.925,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ......... Sigorta A.Ş. yönünden kısmi ödeme tarihi olan 23/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davalı ......... ile ......... yönünden ise kaza tarihi olan 25/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine " şeklinde hüküm kurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ......... Sigorta A.Ş vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkemenin dava sürecinde eksik değerlendirme ve inceleme yaparak hüküm kurduğunu, yerel mahkemece kurulan hükümde hükmün gerekçesinin açıklanmadığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabülü ile Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ......... E. .........

K. Sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesini, hükmün kaldırılması yerine, davanın Bölge Adliye Mahkemesinde yeniden görülmesine karar verilirse; ilk derece mahkemesinin hükmünün kaldırılmasını ve duruşmalı yapılacak istinaf incelemesi neticesinde yeniden hüküm kurularak davanın reddine, karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ......... vekili sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin dosyaya sunulan bilirkişi raporunu hükme esas alarak hatalı bilirkişi raporuna göre hüküm kurduğunu, davacının kazadan kaynaklı tüm zararının .........

Sigorta A.Ş tarafından karşılandığını, davacının talebinin mükerrer olduğunu, bu hususta sigorta şirketine müracaat olup olmadığının da araştırılması gerektiğini, davacının değer kaybı tazminat taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacıya ait aracın 1995 model olduğunu, kullanım süresi dikkate alındığında zaten belli bir değer kaybı yaşadığını, artık neredeyse kullanılabilir ömrünün sona erdiğinin açık olduğunu,

davalı sigorta şirketi tarafından aldırılan ekspertiz raporunda değer kaybı tutarı 5000 TL olarak tespit edilmişken yerel mahkemece aldırılan denetime elverişsiz bilirkişi raporunda 28.925 TL değer kaybının tespit edildiğini, ilgili hesaplamada aracın kaza tarihindeki değeri değil günümüz piyasa rayicine göre hesaplama yapıldığını, tüm bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ......... E. .........

K. Sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesini, hükmün kaldırılması yerine, davanın Bölge Adliye Mahkemesinde yeniden görülmesine karar verilirse; ilk derece mahkemesinin hükmünün kaldırılmasını ve duruşmalı yapılacak istinaf incelemesi neticesinde yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ......... sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu trafik kazası tarafına ait ......... plaka sayılı aracının diğer davalı .........'un sevk ve idaresindeyken meydana gelmiş bir kaza olduğunu, bu kazada davacı tarafın kusurlu olup mahkemenin eksik ve hatalı hüküm kurmaya elverişli olmayan raporlara dayanarak araç sürücüsüne tam kusur yükleyerek hüküm kurmasının dosya içeriğine, usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu, davacıya ait aracın daha önceden de trafik kazalarına karıştığının dosya içeriği ile sabit olduğunu, bu durumun yanı sıra aracın markası, modeli,

katettiği kilometre dikkate alındığında aracın değer kaybettiğinden söz etmenin mümkün olmadığını, bu duruma rağmen aracın değer kaybına uğradığı kabul edilerek aleyhinde hüküm kurulmasının dosya içeriğine, usul ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ......... Esas ......... Karar sayılı kararının istinaf talepleri doğrultusunda kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; hüküm davalılar tarafından aşağıda açıklanan yönlerden istinaf edilmiştir.

-Kusura itirazda;

Türk Borçlar Kanunun 49.maddesinde, "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür" yine aynı kanunun 50.maddesinde, "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır" denilmektedir.

Bu itibarla, olay sonrası düzenlenen trafik tespit tutanağı ile mahkemece benimsenen kusur raporunun benzer mahiyette olup, davalı sürücünün hatalı manevrası ile park halindeki davacı aracına çarpmış bulunduğu sabit bulunmakla tamamen kusurlu olduğu, benimsenen kusur raporunun dosya kapsamına, dosyadaki mevcut delillere, kazanın gerçekleşme biçimine ve oluşa uygun olup, herhangi bir somut delile dayanmayan kusur itirazlarının reddine karar verilmiştir.

-Zarar yönünden;

Davaya konu olan olayda davacıya ait araç hasara uğramıştır. Bu durumda sözü edilen aracın onarıldıktan sonra mübadele (rayiç) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Somut dosyamızda.

Yargıtay uygulamaları doğrultusunda uzman bilirkişi tarafından aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının zararının belirlenmesi (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14/06/2017 tarih ve 2016/13290 E., 2017/6752 K sayılı kararı) yapıldığından, davalının haksız fiil sorumlusu olarak zarardan sorumlu olduğu;

hasar nedeniyle tavan sacının ve çamurluğun boyandığı ve tramer işlenmiş olacağından resimlerde görülen hasara göre de emsal ilanlar da eklenen raporda yer verilerek belirlenen zararın uygun olduğunun da anlaşılmasına göre de, hasar miktarının ve değer kaybı zararının duruma uygun şekilde belirlendiği de anlaşıldığından ve ayrıca değer kaybına ilişkin sigorta ödemesinin de mahsup edilmiş olmasına göre, davalıların zarara yönelik itirazlarının yerinde olmadığından, davalının buna yönelik itirazının reddine karar verilmiştir.

Bu halde, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir..