Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/587 K.2026/878

2- ........ 3- ........ VEKİLİ : Av..... DAVALI : ........

VEKİLLERİ

Av..... Av.....

DAVA

Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 21/04/2026

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 21/04/2026

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkillerinden ........'ın kullanmış olduğu ........ plakalı otomobil ile davalı sigorta şirketinde ZMM sigortası bulunan ........ ( T.C.

No: ........ ) isimli sürücünün kullandığı ........ plakalı kamyonet 28.05.2022 tarihli çift taraflı yaralamalı trafik kazasına karıştığını, trafik kazası neticesinde müvekkillerin müşterek murisi ........’ın ağır yaralanarak uzun süre tedavi gördüğünü fakat 10.09.2022 tarihinde tedavilerinin sonuç vermemesi nedeniyle vefat ettiğini, kaza sonrasında Beyşehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma yürütülmüş ve soruşturma aşamasında alınan Adli Tıp Raporunda "kişinin ölümünün genel beden travmasına bağlı çok sayıda kot, kürek, kalça ve boyun omur kemik kırıkları ile birlikte akciğer doku harabiyeti,

omurilik doku harabiyeti ve gelişen komplikasyonlar sonucunda meydana geldiği ve kişinin 28/05/2022 tarihli maruz kaldığı trafik kazası ile ölümü arasında illiyet bağının bulunduğu" belirtilerek müvekkillerin murisinin trafik kazası sebebiyle vefat ettiği belirtildiğini, trafik kazası ile ilgili alınan kusur raporunda da ........ plakalı kamyonet sürücüsü ........ kusurlu bulunduğunu, davalı sigorta şirketinde sigortalı bulunan ........ plakalı kamyonet sürücüsü ........ hakkında açılan kamu davası sonucunda Seydişehir Ağır Ceza Mahkemesinin ...

Esas - ...

Karar sayılı kararı ile "Taksirle Ölüme ve Yaralamaya Neden Olma" suçundan dolayı mahkumiyet kararı verildiğini ve karar istinaf aşamasından geçerek kesinleştiğini, murisin vefat etmeden önce öğretmen olarak görev yaptığını, müvekkillerin murisi ........'ın trafik kazası neticesinde vefat etmesi sebebiyle maddi ve manevi desteğinden ömür boyu mahrum kaldıklarını, tazminat talebi için davalı sigorta şirketine başvurduklarını ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, sonrasında yapılan arabuluculuk görüşmelerinden de sonuç alınamadığını bu nedenle HMK.

107.

Maddesi gereğince her bir müvekkilleri için ileride artırılmak üzere ve fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla; müvekkili ........ için şimdilik 1.000,00 TL., müvekkili ........ için şimdilik 1.000,00 TL ve müvekkil ........ için şimdilik 1.000,00 TL. olmak üzere şimdilik toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan 10.09.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle tahsili ile müvekkillerine verilmesini, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı tutulmasını, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özet olarak; dava konusu trafik kazasından dolayı müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketinin ZMMS poliçesi bakımından ancak sigortalısının kusur oranı doğrultusunda sorumlu tutulabileceğinden kusur oranlarının çelişkiye yer olmadan tespitinin gerektiğini, müteveffanın emniyet kemeri takmadığının sabit olduğunu ve müterafik kusur ve ek olarak hatır taşıması indirimi yapılmasının gerektiğini, ayrıca müteveffanın, davacılara destek olduğu hususunun ve destekten yoksun kalmaya ilişkin yararlanma sürelerinin incelenmesi ve ispatlanması gerektiğini,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil şirketin temerrütünün söz konusu olmadığını, davacı yanın talep edebileceği faiz başlangıcının kaza tarihinden değil dava tarihinden itibaren uygulanmasını, tüm bu izah edilen nedenlerle huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın reddini, mahkeme aksi kanaatte ise işbu dilekçede izah edilen hususların dikkate alınmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile.

"Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsüSürücü ........'ın %75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, sürücü ........'ın %25 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, davalının kazaya karışan aracın ZMM sigortacısı olduğu, anılan yasal düzenlemelere istinaden davalının oluşan zarardan sorumlu olduğu, kaza neticesinde destek ........'ın öldüğü, davacılar ile ........ arasında desteklik ilişkisinin mevcut olduğu, ölüm nedeniyle davacılardan ........ ve ........'ın bu destekten mahrum kaldığı,

diğer davalı ........'ın ise destekten yoksun kalma zararının olmadığı anlaşıldığından davacılardan ........ ve ........'ın davasının kabulüne, davacı ........'nin davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-18. maddesine göre de, "özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmaz."

Yargıtay 4. HD’nin 29/09/2021 gün ve 2021/14429 E. 2021/5729 K. sayılı emsal içtihadında da açıklandığı üzere, "Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise, özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz."

Sigorta şirketine karşı açılan tazminat davası yönünden, özel kanun niteliğindeki 2918 s. KTK'nin 97. maddesi gereğince davadan önce sigorta şirketine başvurunun zorunlu olması ve bu durumda 6325 s. Kanunu'nun 18/A-18. maddesi gereğince, 18/A maddesindeki zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin sigorta şirketi yönünden uygulanamayacak olması, davalı sürücünün ise zorunlu arabuluculuk uygulamasına tabi olmaması nedeniyle, 13/06/2023 tarihli arabuluculuk tutanağının zorunlu arabuluculuk tutanağı olarak hazırlanmasına rağmen gerçekte ihtiyari arabuluculuk tutanağı niteliğinde olduğu kabul edilmiştir.

6100 s. HMK'nin 323. maddesine ve 6325 s. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümlerine göre, ihtiyari arabuluculuk giderleri yargılama giderleri içerisinde gösterilmemesine rağmen, trafik kazalarında arabuluculuğun zorunlu olup olmadığı konusunda farklı yargı kararları olması nedeniyle hakkaniyet gereği, bu giderlerin yargılama gideri olarak değerlendirilerek kabul/ret oranına göre taraflara yükletilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

DAVACI ........'IN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ ile 398.129,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ........ A.Ş.'nin sorumluluğu sigorta limiti ile sınırlı olması kaydıyla, temerrüt tarihi olan 12.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacı ........'a verilmesine,

DAVACI ........'IN MADDİ TAZMİNAT DAVASININ KABULÜ ile 24.177,20 TL destekten yoksun kalma tazminatının, davalı ........ A.Ş.'nin sorumluluğu sigorta limiti ile sınırlı olması kaydıyla, temerrüt tarihi olan 12.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacı ........'a verilmesine,

DAVACI ........'IN maddi tazminat talebinin REDDİNE" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin ZMMS'den sorumluluğu sigortalının kusuru oranında olduğunu, bilirkişi raporunda yapılan kusur dağılımını kabul etmelerinin mümkün olmadığını, müvekkili şirket sigortalısına atfedilen kusur oranının kabul edilemeyeceğini, alınacak kusur raporu sonrası desteğin müterafik kusur oranı ve hatır taşıması indirimi tespiti ile bu oranda davacının talep ettiği tazminattan indirim yapılması gerektiğini, hükmedilen faiz türünün hatalı olduğunu,

zarar haksız fiilden kaynaklandığından uygulanması gereken faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olacağını, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkinidir.

Mahkemece yazılı şekilde verilen karar davalı ........ A.Ş. Vekilince aşağıdaki sebeplerle istinaf edilmiştir.

Kusura İtirazda;

28/05/2022 tarihinde sürücüsü ........ olan ........ plakalı araç ile davalı sigorta şirketine ZMM sigortası ile sigortalı, sürücüsü dava dışı ........ olan ........ plakalı kamyonetin çarpışması sonucu, ........ pkalaı araçta yolcu olarak davacıların desteği ........ ağır yaralanmış akabinde 10/09/2022 tarihinde vefat etmiştir.

Kaza nedeniyle düzenlenen kaza tespit tutanağında, kazanın oluşumunda ........ plakalı araç sürücüsü ........'ın 2918 sayılı KTK'nın 57/1-a maddesini ihlal ettiği, ........ plakalı araç sürücü ........'ın aynı kanunun 52/1-a maddesini ihlal ettiği kanaatinin bildirildiği,

Ceza dosyasında ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 05/06/2023 tarihli raporda, meydana geln kazada ........'ın tali kusurlu, ........'ın ise asli kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği,

Mahkemece adli trafik bilirkişinden alınan 08/07/2025 tarihli raporda, ........ plakalı araç sürücüsü ........'ın, Kural ve yasaklarına uymadığı, kendisine hitap eden DUR trafik işaret levhasına riayet etmediği, DUR trafik işaret levhasına göre kavşak girişinde durması, diğer yönden gelen araçları kontrol etmesi ve diğer yönden gelen araca yol vermesi gerekirken aksine davrandığı, sürücü belgesiz araç kullandığı ve mesleki tecrübesinin olmadığı, dikkatsizliği ve tedbirsizliği neticesi karışmış olduğu kazada %75 oranında kusurlu olduğu, sigortalı ........ plakalı araç sürücüsü ........'ın ise.

Kural ve yasaklarını dikkate almadan seyrettiği, aracının hızını kullanmakta olduğu aracın teknik özelliğine, yol ve trafik durumuna göre ayarlamadığı, her ne kadar ilk geçiş hakkı kendisinde olsa da kavşağa girerken diğer yöndeki trafik akımını kontrol etmesi, yavaşlaması gerekirken aksine davrandığı, çarpma sonrası, çarpmış olduğu otomobili savurarak 16 metre ileri atıp refüj üzerinde durduğu, kendisi de çarpma sonrası aracının hızı kesilmesine rağmen 26 metrede ancak durabildiği, kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmadığı, meskun mahalde tahsis edilen hız kurallarına uymadığı,

dikkatsizliği ve tedbirsizliği neticesi karışmış olduğu kazada %25 (YÜZDE YİRMİ BEŞ) oranında kusurlu olduğu, görüş ve kanaatinin bildirildiği, görülmüş olup, mahkemece hükme esas alınan kusur raporunun, denetime elverişli, açıklayıcı şekilde hazırlandığı, kaza tespit tutanağı, ceza yargılamasında ATK'dan alınan raporla ve olayla uyumlu olduğu anlaşılmakla, itirazın reddi gerekmiştir.

-Hatır Taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği itirazında;

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle bu gibi taşımalarda mülga 818 Sayılı BK 43 maddesi(6098 sayılı TBK’nin 51.) uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de indirim yaptığı takdirde indirim oranını objektif ölçüler içinde takdir etmek zorundadır.

Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.

Tüm dosya kapsamından sabit olduğu üzere davacıların desteği ........'ın ........ plakalı araçta yolcu olarak bulunduğu sabittir. Hatır taşıması defi, hatır taşıması yapan araç nedeniyle sorumluluğu bulunanlarca ileri sürülebilecek olup, karşı aracın ZMM sigortacısı davalının bunu ileri sürmesi mümkün değildir. Kaldı ki, müteveffa ........'ın yolcu olarak bulunduğu araç sürücüsü oğlu olup, bu cihetten de hatır taşıması bulunmamaktadır. Mahkemece hatır taşıması indirimi yapılmamasında bir yanlışlık bulunmamakta olup, itirazın reddi gerekmiştir.

Müterafik kusura ilişkin ise; davalı tarafça istinaf dilekçesinde müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği bildirilmiş ise de, somut bir sebep bildirilmemiştir. Mahkemece müterafik kusurun bulunup bulunmadığı resen denetlenecek olup, somut olayda, müteveffa yolcu ........'ın emniyet kemeri takıp takmadığı belirsiz olarak işaretlenmiş olup, aksinin davalı tarafça ispatlanamadığı anlaşılmakla, mahkemece müterafik kusuru indirimi yapılmaksızın karar verilmesinde bir yanlışlık bulunmamaktadır.

- Faiz türüne yönelik itirazında;

Kazaya konu dava dışı ........'ın işleteni olduğu, davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesi ile sigortalı araç ticari kamyonet olup dava dilekçesinde hükmedilecek maddi tazminatlara ticari faiz uygulanması talep edilmiş bulunup, avans faizine hükmedilmesi yerinde bulunmaktadır.

Anlatılan nedenlerle, kamu düzeni ve istinaf sebepleri çerçevesinde; dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön ile kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına; dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.