Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1622 K.2025/1724

4. Hukuk Dairesi DOSYA NO : ... KARAR NO : ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... (...)

ÜYE : ... (...)

ÜYE : ... (...)

KATİP : ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

Konya.... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 17/01/2025

NUMARASI

... Esas - ... Karar DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Haksız Eylemden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 30/04/2025

İSTİNAF KARARI YAZIM

TARİHİ : 09/05/2025

Taraflar arasındaki davada Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi ve Konya.... Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Ereğli(KONYA) İcra Dairesinin ... Esas Sayılı Dosyasına Konu Senet Yönünden Borçlu Olmadığının Tespitini ve Müvekkilin Maaşından Kesinti Yapılarak Alacaklıya Ödenen 24.220,50 TL Paranın İstirdadının Talep ettiği anlaşılmıştır.

Ereğli (Konya ) ... Asliye Hukuk Mahkemesi' nce yapılan yargılama neticesinde;"...01/09/2021 tarihi itibariyle mahkememizin asliye ticaret mahkemesi sıfatının ortadan kalkmış olması, mahkememiz ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin iş bölümü değil görev ilişkisi olması hususları bir arada değerlendirildiği"gerekçesiyle görevsizlik kararı verilerek dosyanın Konya Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderildiği anlaşılmıştır.

Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce yapılan yargılama neticesinde; "...Tüm bu hususlar ve dosya kapsamı mevcut delil durumuna göre Mahkememizin görevli olmadığı Konya Ereğli ... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna, İhtiyati tedbir talebininde görevli Mahkemece değerlendirilmesine, dava dilekçesinin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi ile mahkememizin görevsizliğine, Konya Ereğli ... Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Konya.... Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; "... davacı vekilince Ereğli (Konya) Asliye Hukuk Mahkemelerine müvekkilinin Ereğli(Konya) İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına konu senet yönünden borçlu olmadığının tespitini ve müvekkilin maaşından kesinti yapılarak alacaklıya ödenen 24.220,50 TL paranın istirdadının talep edildiği, davanın Ereğli (Konya) ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nce görevsizlik kararı verilerek Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği, Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin de karşı görevsizlik kararı ile, dosyanın görevli mahkemenin Ereğli (Konya) ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun belirtilmesi gerekirken maddi hata ile mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır..

" gerekçesiyle dosya Konya.... Ticaret Mahkemesi' ne iade edilerek esasın bu şekilde kapatıldığı anlaşılmıştır.

Talep, merci tayinine ilişkindir.

Ereğli....Asliye Mahkemesi, davanın ticari dava olup görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiş, Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesince ise, senedin kambiyo senedinin unsurlarını taşımadığından adi senet hükmünde olduğu ve davanın da ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle davaya Asliye Hukuk Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle karşı görevsizlik kararı verilmiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Eldeki uyuşmazlıkta görevli mahkemenin belirlenmesi açısından takibe konu senedin kambiyo senedi vasfında olup olmadığının tespit edilmesi önem arzetmektedir.Zira kambiyo senedi olarak tanzim edilen senette kambiyo senedinin zorunlu unsurlarının eksik olması halinde senede kambiyo senedi denilemeyecek ve senet adi bir senet olarak değerlendirilecektir.

Dava dosyasında bulunan senet örneğinin incelenmesinde senette keşide yeri bulunmadığı ve keşidecisinin adının yanında yazılı olan bir adresin de olmadığı anlaşılmaktadır.

777.maddeye göre 776.maddede sayılan unsurları içermeyen senede bono denilemeyecekse de bu kuralın bir takım istisnaları da sayılmıştır.Buna göre düzenleme yeri bulunmasa bile düzenleyenin adının yanında yazılı adres düzenleme yeri olarak sayılacak ve bono kabul edilecektir.Aksi halde yani düzenleyenin adının yanında olsa bir adres yer almıyorsa bononun düzenlenme yeri unsurunun eksik olduğu kabul edilip, senede bono denilemeyecek ve senet adi senet hükmünü kazanacaktır.

Eldeki uyuşmazlıkta da icra takibine konu senedin düzenleme yerinin net olmadığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple senet kambiyo senedi vasfını taşımamaktadır. Senedin kambiyo senedi vasfını taşımaması halinde uyuşmazlığın hangi mahkemece çözümlenmesi gerekeceğine dair dairemizce Yargıtay uygulaması incelenmiştir.

Yargıtay 13.H.D.'nin 2016/2345 E. 2017/6774 K.sayılı ilamında:

"Mahkemece kambiyo vasfı taşımayan dava konusu senedin adi yazılı belge olarak geçerliliğini koruduğu ve davacının senedi teminat olarak verdiğini yazılı delil ile ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Ne var ki; Mahkemenin de kabulünde olduğu üzere dava konusu senet kambiyo senedi vasfı taşımadığı gibi dosyadaki bilgi ve belgelere göre taraflar tacir de olmadığından davada görevli Mahkeme ticaret mahkemesi olmayıp, taraflar arasındaki temel ilişkinin taşınmaz satımı olması nedeniyle asliye hukuk mahkemesidir.

6102 sayılı TTK'nın 6335 sayılı kanunla değişik 5. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemeleri ile ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Dava, 6335 sayılı Yasa ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesi hükmünün yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden sonra açılmıştır. Görev, 6100 sy. HMK'nın 1. maddesi hükmü gereği kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir. O halde Mahkemece, davanın asliye hukuk mahkemesinin görevine girdiği gözetilerek görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir." denilmiştir.

Yargıtay 20.Hukuk Dairesi'nin 2015/14749 E. 2015/12725 K.sayılı ilamında:

"Dosya kapsamında bulunan senet fotokopisinden TTK'nın 776/1. maddesinde öngörülen ödeme yerini ve tanzim yerini içermediği, böylece belgenin kambiyo vasfını taşımadığı anlaşılmaktadır. Buna göre dava; 5.000.-TL alacağın tahsili isteminden kaynaklanmakta olup, tarafların tacir olmadığı ve davanın da mutlak ticari nitelikte bulunmadığı nazara alındığında uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde, asliye hukuk mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir."

Bu nedenle, eldeki davaya konu senedin bononun unsurlarından olan düzenleme yerini içermemesi nedeniyle adi senet hükmünde olduğu ve uyuşmazlığın da ticari dava niteliğinde olmadığı anlaşılmış olmakla davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin Ereğli....Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 21, 22 ve 23. maddeleri gereğince Ereğli....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.