Konya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2020/528 K.2020/641

(İstinaf yoluna başvuran) ...

DAVALI : ... -...

VEKİLİ

Av. ... -...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 30/09/2020

G. KARAR YAZIM TARİHİ : 01/10/2020

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, ... marka vincine ait Teleskopik BOM sürme silindirinin bakımı, keçesinin değiştirilmesi için davalılardan ... Vinç Bakım Onarım Servisi yetkilisi ... ile anlaşıldığını, bu şahsın 2013 yılının Ekim ayında Marmaris'e gelerek teleskopik silindir kafasını sökmüş olduğunu ancak söküm işleminin hatalı olarak ısıtılma yolu ile yapıldığından kafa kaynama yaptığını ve silindir bakımı yapılamadığını, davalı şirket ...

San. ve Tic.

A.Ş.'nin 25/09/2013 tarihli iş teklif formu ile teleskopik silindir tamiri, piston kafası tadilatı ve rod krom tadilatı işlerinin 6.000 euro karşılığı 16.386,60 TL'e yapılacağının bildirildiği, müvekkil şirket tarafından bu teklifin kabul edildiğini ve ödeme yapıldığını, ödeme yapıldıktan sonra her iki davalının müşterek kusurları ile sebebiyet verdikleri munzam arızaların giderilmesi için müvekkil şirketin 29.000 TL fazla ödeme yaptığı gibi yine davalıların sebebiyet verdiği 5.074 TL ekstra nakliye ücretini ödemek zorunda kaldığını,

27/10/2013 tarihi ile silindirin müvekkile en son teslimi arasında geçen 74 iş günü müvekkilin Marmaris ve çevresinde inşaat sezonunun en verimli olduğu tarihlerde miktarı bilirkişilerce belirlenecek iş ve kazançtan mahrum kaldığını, davalı tarafın müvekkilin bu tazminat isteklerini kabul etmediğini belirterek öncelikle Marmaris ... Bankası Şubesi'nin müvekkil şirket ... Vinç Ltd. Şti. hesabına ait 948157 nolu 29.000 TL bedelli 15/03/2014 keşide tarihli çekin davalı ...

San. ve Tic. A.Ş. veya onun ciro ettiği hamillerine ödenmesinin dava sonuna kadar önlenmesi için tedbir kararı verilmesini, davalıların müştereken sebebiyet verdikleri 2. bakım ve tamirat bedeli 29.000 TL için müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespitine, çek bedeli 29.000 TL'nin müvekkil şirket tarafından ödenmesi halinde 29.000 TL'nin davalı ... San. ve Tic.

A.Ş.'den istirdadına, ekstra nakliye giderleri 5074 TL'nin ve belirsiz alacak niteliğinde olan müvekkilin iş ve kazanç mahrumiyeti için de, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000 TL olmak üzere toplam 15.074 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizi ile birlikte müteselsilen davalılardan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine, masraf ve avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davanın konusunun eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ve tazminat davası olduğunu, eser sözleşmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava işin yapıldığı yer mahkemelerinde ya da davalının ikametgahı olan mahkemelerde görülmesi gerektiğini, müvekkil şirketin teleskopik silindirin arızalanmasında hiç bir kusuru olmadığını, ürün teslim alındıktan sonra davalı tarafından monte işinde hatalı monte ve bakım işlemi olduğundan bu kerede silindirin ban bloklardan patlama meydana geldiğini belirterek davanın usul yönünden eserin yapıldığı ve yetki anlaşması doğrultusunda Konya mahkemelerinin yetkili olması,

yetkili olmayan ...mahkemelerinde ikame edildiğinden davanın yetki yönünden reddine, esas bakımından müvekkilinin gerekli tüm bakım ve sair hizmetleri eksiksiz verildiğinden dolayı arızanın davacı ve diğer davalının eylemlerinden kaynaklandığından dolayı davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "...Somut olayda belirlenmesi gereken davalı tarafça üstlenilen işin ayıplı olarak ifa edilip edilmediğinin tespitinden ibarettir. İspat yükü davacıda olup ayıplı ifanın bulunduğunun ispatlanması gerekmektedir.

13/03/2017 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu hasarın silindirin montajındaki hatalardan kaynaklandığı, zararın oluşumunda davalının kusurlu olmadığı ve ayıplı ifanın söz konusu olmadığı tespit edilmiştir. Yine 27/11/2017 tarihli ek rapor ile de arızanın meydana gelmesinde dava dışı ...'un % 100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

08/03/2019 tarihli rapor ve bu raporu düzenleyen bilirkişilerden alınan ek rapor ile hasarın oluşumunda dava dışı ...'un % 100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Dosyada mevcut raporlar arasında hasarın meydana gelmesinde dava dışı ...'un % 100 oranında kusurlu olduğu noktasında bir çelişki bulunmamaktadır. Her ne kadar ek rapor ile davalının, cihazı test etmeden davacıya göndermesi nedeniyle oluşan zarardan kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince dava dışı ... ile müştereken sorumlu olduğu belirtilmiş ise de bu tespit Mahkemmizce kabul edilmemiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davaya konu cihazın taraflar arasındaki eser sözleşmesi niteliğindeki anlaşmaya uygun olarak onarımının yapıldığı, onarımın yapılmasında herhangi bir ayıbın söz konusu olmadığı, arızanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunmadığının mevcut raporlar ile tespit edildiği, her ne kadar son rapor ile davalının kusursuz sorumluluğundan bahsedilmiş ise de kusursuz sorumluluk hallerinin tahdidi olduğu ve somut olay yönünden kusursuz sorumluluktan bahsetmenin mümkün olmadığı,

davacı tarafça cihazın test edilmesi halinde zararın oluşmayacağı iddiasında bulunulmuş ise de 08/03/2019 tarihli rapordaki hasarın malzeme yorulmasından kaynaklanması yönündeki tespit dikkate alındığında arızanın ilk çalıştırmada meydana geleceği yönündeki varsayıma göre değerlendirme yapmanın mümkün olmadığı, davalı tarafça üstlenilen edimin eksiksiz ve ayıpsız olarak yerine getirildiği, aksinin davacı tarafça ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesine dair gerekçe ile;

Davacının davasının REDDİNE, " karar verilmiştir. ..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

01/11/2019 tarihli rapora göre davalının diğer davalıyla müşterek sorumlu olacağının belirtildiği, silindir çatladıktan sonra yeniden tamirat bedeli tahsil edilip bu kez test ettikten sonra daacıya teslim ediliği ve bu kez sorumlulukla hareket edildiği ilk tamirattan sonra test etmtme nedeni ile müvekkiline vermiş olduğu zararda kusurlu olduğunu dolaylı yoldan ifade ettiğini, silindir blokonun çatlamasına tamiratı yaparken tüm olasılıkları varsayımları hesap edip ona göre tedbir almamak suretiyle meslek ve sanatta yetersizlik göstererek sebebiyet verdiği üstelik iki kez tamirat masrafı alarak haksız kazanç sağladığının anlaşıldığı,

silindir kafasının sökülmesi için ısıtma yöntemi kullanan ...

Vinç yetkilisi ...'un sökemediği silindir kafasını sökerken ve honlama yaparken silindir blokunun incelip çatlamasına neden olduğundan davanın kabulü yerine reddine karar verilmesinin hukuka ve usule aykırı olduğu, bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin hakkaniyetle giderilmemesine ve raporlardaki açıklamalara maddi kaynakları olayların oluşundaki bağlantılara göre davalı ... ...A.Ş.'nin olayda kusurlu olduğu ayrıca kusursuz mesuliyetinin de bulunduğu kabul edilerek kararın kaldırılması talep olunmuştur.

İstinaf talebine cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Somut olayda; yüklenici ... Vinç Servisi adına ... tarafından bakımı yapılması kararlaştırılan vinç silindiriyle ilgili yüklenicinin eseri meydana getirdiği esnada hasar gördüğü bu hasarın giderilmesi için ise davalı ... ..A.Ş. tarafından 25/09/2013 tarihli teklif formuna konu işlerin yapıldığı fakat tamirattan sonraki montajın bu davalı tarafından yapılmadığı anlaşılmaktadır. Davalı ... A.Ş.'ce yapılan tamirat neticesi eserin yine yüklenici ... tarafından montajından sonra patlama/yarılma meydana geldiğinden oluşan ikinci hasardan kaynaklı zararın tazmini talep edilmektedir.

İlk derece mahkemesince alınan 27/11/2017 tarihli raporda meydana gelen zararda davalı ... ...A.Ş'nın kusurunun bulunmayıp ... Vinç Servisi adına ...'un tam kusurlu olduğu rapor edilmiş, dosyada yetki itirazı nedeniyle tefrik işlemi gören ve yargılaması Marmaris ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esasında yapıldığı anlaşılan ...

Vinç adına ... aleyhine açılan dava da; eser sözleşmesine konu makine parçası üzerinde yapılan keşif neticesi aldırılan 01/08/2017 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; teknik olarak ısıtma sökümünün hatalı olmasından ...'un %20, yapmış olduğu işlem neticesi test yapmadan silindiri teslim eden ....A.Ş.'nin %20, çatlağın oluşumunun teknik bir hata olmayıp yorulma ve silindirin kullanım ömrünü tamamlamış olmasından dolayı malzeme kusurunun ise %60 olduğu rapor edilmiştir.

İki mahkemece alınan raporlardaki çelişkinin giderilmesi amacıyla aldırılan 08/03/2019 tarihli kök ve 01/11/2019 tarihli ek raporlarda; ...'un teknik bilgi yetersizliği nedeniyle silindire uyguladığı işlem ile silindirin çatlamasına sebebiyet verdiği olayda ... Vinç Bakım Onarım ile birlikte tam kusurlu olduğu, ...

A.Ş'nin ise meydana gelen olayda kusuru bulunmamakla birlikte silindirin test edilmeden sevk edilmesi nedeniyle meydana gelen zarardan diğer davalı ile birlikte müşterek sorumlu olacağı kanaatini beyan etmişlerdir.

Dava dilekçesinde ayıplı tamirat iddiasına konu olan üründeki valflerin düzgün takılmadığına yönelik olarak; bilirkişi raporlarında bu parçaların yanlış takılması durumunda makinenin hiç bir surette çalışmayacağı teknik olarak belirtilmekle ve aracın iddiaya göre 1 mt gittikten sonra hasarın meydana gelmesi nedeniyle davalı tarafça valflerin düzgün yerleştirilmediğine yönelik iddia ve itirazları yerinde değildir.

Davacının iddiası ve davalı ... A.Ş.'ye kusur izafe edilen raporlardaki kusur nedeni ilk hasarın tamiratından sonra davalının eseri test etmediğidir. İlk tamirat işleminden sonra montajın davalı ... ..A.Ş tarafından yapılmadığı davalı tarafça yapılan ilk tamiratın ayıplı olduğuna dair bir tespit bulunmayıp davacı tarafça bu hususta ispatlanmış değildir. Fakat test yapılmadığına dair hususun TBK'nın 471.maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

6098 Sayılı TBK'nın 471.maddesinde yüklenicinin borçları düzenlenmiş olup "Yüklenici, üstlendigi edimleri issahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan dogan sorumlulugunun belirlenmesinde, benzer alandaki isleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranısı esas alınır."

Davalı tarafça ikinci tamirattan sonra teste dair tutanak düzenlendiği halde, ilk tamirattan sonra da cihazın test edildiği savunulmayıp ispatlanmış da değildir.

Mahkemece hükme esas alınan raporlarda tefrik edilen dosya davalısı ...'un %100 kusurlu olduğu belirtilmiş ve davalının somut olay yönünden kusursuz sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiş ise de Marmaris ...Asliye Hukuk Mahkemesince malzemeler üzerinde yapılan inceleme neticesi alınan 01/08/2017 tarihli bilirkişi heyeti raporunda hasarın asıl nedeninin davacıya ait malzemenin ömrünü tamamlamış olduğu belirtilmiş, davalı şirketin sorumluluğuna ilişkin olarak ise;

test yapılmış olsaydı malzemenin yorulmasından dolayı kuvvetle muhtemel silindirin test aşamasında hasara uğrayabileceği gerekçesine dayandırmış, iş bu dosya da çelişkinin giderilmesi gerekçesiyle alınan 08/03/2019 ve 01/11/2019 tarihli raporlarda gerekçesi belirtilmeden davalının test etmeden malzemeyi sevk ettiğinden kusur izafe edilmiştir. Davalı ... ...A.Ş'nin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden hükme esas alınan raporlar hüküm kurmak için yeterli değildir.

Bu nedenlerle mahkemece alanında ehil makine mühendislerinden oluşacak üç kişilik bilirkişi heyetine dosyanın tevdiiyle; davalı ...

A.Ş.'nin uyuşmazlığa konu 25/09/2013 tarihli teklif formuna konu işlemlerin tamamlanmasıyla, test yapılması gerekli olup olmadığı, benzer alandaki isleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken meslekî ve teknik kurallara uygun davranış olup olmadığı, tamiratı yapan yüklenici tarafından test yapılmasının mümkün olup olmadığıyla ürünün testinin yapılmasının zorunluluk olup olmadığı, tefrik edilen dosya davalısı ... ile ilgili dosya arasına alınan celbedilen raporlardaki kusura yönelik tespitler ve değerlendirmeler de gözetilerek özellikle;

test işlemi yapılmış olsa dahi hatalı montaj ve malzeme yorgunluğundan kaynaklı uyuşmazlığa konu 27/10/2013 tarihli davacı zararını doğuran olayın meydana gelip gelmeyeceğine yönelik tarafların mahkemenin ve üst mahkemelerin denetimine elverişli nedenlerine açıklayıcı şekilde gerekçeli rapor alınması, test yapılsaydı iddia edilen olay meydana gelmeyeceğinin tespiti halinde; davacının iddia edilip ispatlanan zararının tespitiyle davalı eyleminin bu zarara ne oranda etkilediğine dair rapor alınarak neticesine göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, istinaf edenin tarafı ve 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca eksik incelemeye dayalı olan kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.