Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1673 K.2024/1029

Davacı tarafından davalılar aleyhine Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 19/09/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... ...'a ait ... İnşaat Ticaret arasında kurulan sözleşme uyarınca.

4 adet 3 x 3 metre ebatında fenerli, Karatay Belediyesi logolu, 1. sınıf sarıçam keresteden mamül, su bazlı beyaz boya ile boyanmış oturma bankı ve masası olan kamelyanın ve 2 adet 2,40 x 1 metre ebatında, ahşap seperatörlü, 1. sınıf sarıçam keresteden mamül, su bazlı boya ile boyanmış bankın müvekkiline en geç 01/07/2022 tarihine kadar teslimi hususunda anlaşma yapıldığını, müvekkili tarafından davalı şirketin tek yetkilisi olan davalı ...'a teslim edilecek ürünler karşılığında Kuveyt Türk Katılım Bankasına ait keşidecisi...

Trendyapı olan 18/07/2022 keşide tarihli 70.000,00 TL bedelli çek verildiğini, davalılar tarafından taahhüt edilen emtialar teslim edilmediği gibi çekin de müvekkile iade edilmediğini beyanla; davalı tarafa müvekkili tarafından verilen çekin bedelsiz kaldığının tespiti ile karşı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine ve kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Kambiyo senedinin karşılıksız (bedelsiz) kaldığının iddia edilmesi suretiyle açılan menfi tespit davasında ispat külfetinin davacı borçluya düştüğünü, esasen çekin ödeme aracı niteliğinde olması sebebiyle de ispat yükü bakımından aksinin düşünülmesinin mümkün olmadığını, davacının iddiasını yazılı şekilde ispat etmesi gerektiğini, tanık dinletilmesine muvafakat etmediklerini beyanla davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Somut olayda davacı kıymetli evrakı davalı ile aralarında şifahi olarak kararlaştırdıkları bank işi yapımı için teslim ettiğini beyan etmiş ancak bu hususa ilişkin yazılı delil sunamamıştır. Davalı (alacaklı) alacağı senede dayandığı için karşı iddia sahibi olan davacının da senede dayanması gerekmektedir.

Davacıya belge sunmak üzere Mahkememizce kesin süre verilmiş olmasına rağmen davacı taraf 22/03/2023 tarihli yazılı beyanında davalı ile aralarındaki anlaşmanın şifahi olduğunu beyan etmiş ve belge ibraz edememiştir.

İspat yükü kendisinde olan davacı davasını yazılı belge ve delillerle ispat edemediğinden dava dilekçesinde YEMİN deliline dayandığı görülmekle davacıya bu delil hakkı hatırlatılmış kendisine yemin deliline dayanıyorsa başvurması için kesin süre verilmiş ancak davacı vekili verilen kesin sürede işlem yapmadığı gibi 19.09.2023 tarihli duruşmada da yemin deliline dayanmadıklarını beyan etmiştir.

Açıklanan nedenlerle davacının davasını ispat edemediği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Ayrıca davalının kötü niyet niyet tazminatı talebi bakımından dava kapsamında herhangi bir tedbir kararı verilmemiş olup bu kapsamda davalının bir zararı da söz konusu olmayacağından davalının tazminat talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir." gerekçesiyle davanın reddine, davalı tarafın tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Müvekkili davalı tarafından ürünlerin teslim edilmemesi sebebiyle mağdur edildiğini, müvekkilinin mağduriyetinin engellenmesi amacıyla taraflarınca menfi tespit davası açıldığını, ödemenin gerçekleşmesinin ardından ise istirdat davası olarak taraflarınca davaya devam olunduğunu, mahkemece dosya kapsamında da bilirkişi raporu aldırılmış ve söz konusu raporda "....her iki taraf ticari defter kayıtlarına göre;

davacı firmanın, davalı firmaya herhangi bir borcu olmadığı tespit edilmiştir.'' denildiğini, buradan da anlaşılacağı üzere müvekkili tarafından üzerine düşen edim yerine getirildiğini ancak davalıların edimlerini yerine getirmediğini ve bu hususun açıkça bilirkişi raporunda belirtildiğini, bilirkişi raporuyla da müvekkilinin haklılığının ortada olduğunu, çek bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini, ödeme dekontları da mahkemeye sunulmuş olduğunu, mahkeme,

davanın artık istirdat davası olarak devam etmesine karar vermesi gerekmekteyken davalarının reddine karar vermesinin hukuk ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşmadığını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davalarının kabulü ile davalı aleyhine kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, davalarının istirdat davası olarak devam etmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak davalının alacağı senede dayanıyorsa ispat yükü yer değiştirerek senetten dolayı borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafa düşer. Kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya aittir. Karine olarak bir kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası veya itfası amacıyla verildiği kabul edilir.Kambiyo senetleri birer ödeme aracıdır.

Borçlu, senedin sipariş avansı olarak verildiği yönündeki iddiasını yazılı delil ile ispatlamalıdır.Bu konuda tanık dinletilmesi de mümkün değildir.(Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 2018/2939 Esas, 2019/4786 Karar sayılı 2017/3521 Esas, 2019/1844 Karar sayılı kararları) Ayrıca taraflar tacir dahi olsa kambiyo senetlerinin deftere kayıt zorunluluğu bulunmamaktadır.

Somut olayda davacı, dava konusu çeklerin sipariş avansı olarak davalıya verildiğini, çeklerin karşılığı malların teslim edilmediğini iddia etmekte olup davacı bu husustaki iddialarını yazılı delillerle ispatlayamamış, mahkemece yemin delilinin hatırlatılması üzerine yemin teklifinde bulunmayacağını beyan etmiştir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davaya konu çek davacının ticari defterlerinde kayıtlı ise de davalının defterlerinde bu hususta bir kaydın bulunmadığı, kambiyo senetlerinin deftere kayıt zorunluluğunun da bulunmadığı, davacı ile davalı arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı, davacının dosyaya sunduğu sözleşmede davalının taraf olarak yer almadığı, davaya konu çekin avans olarak verildiğine dair sözleşmede herhangi bir hükümde bulunmadığı, ilk derece mahkemesince karardaki gerekçelerle davanın ve kötüniyet tazminatının reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı,

bu nedenle davacı tarafça ileri sürülen istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı, mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, davanın reddine ilişkin kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır ...