Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/13 K.2024/1253

: Menfi Tespit

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 03/07/2024

YAZIM TARİHİ : 04/07/2024

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 02/11/2023 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı, davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu çekin .. seri numaralı Ziraat Bankası'nın çeki olduğunu, Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına konu olan bu çek kopyalanarak üzeri sahte imzalarla doldurulmak suretiyle sahte çek oluşturulduğunu, bu sahte çeki sanıkların Yapı Kredi Bankası'na ibraz ettiğini, Yapı Kredi Bankası ve Ziraat Bankasının çekin sahteliğinin araştırılması konusunda yeterli özeni göstermediğini, sorumsuz davranarak çek bedelini sahte çeke dayalı olarak ödediğini, müvekkilinin çek bedelini ikinci defa ödemek mecburiyetinde kaldığını, müvekkilinin mallarına da haciz konulduğunu, ticari hayatının zora girdiğini, bu durumun müvekkili için telafisi güç sonuçlar doğurduğunu,

eğer bu bedeli ikinci defa öderse ticari hayatının bitme ihtimali dahi olduğunu, üstelik Tebligat Kanunu 21/2 ye göre muhtara yapıldığından müvekkilinin yeni haberi olduğunu, Bakırköy ..

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...2 Esas sayılı dosyasında sahte çekle alakalı davanın sürdüğünü, bu davada oluşturulan bilirkişi raporundan da çekin sahteliğinin sabit olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile şimdilik Ziraat Bankası Hocacihan/KONYA Şubesinin 31.10.2019 vade tarihli, ... seri numaralı 35.000,00 TL miktarlı çek yönünden ve Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün .....

Esas sayılı dosyası borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, müvekkilinin borcu olmamasına rağmen kötü niyetli olarak icra takibi yaptığı için davalının %20 'den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının Gaziantep İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı dosyası ile takibe konulan Ziraat Bankası Hocacihan/ Konya şubesine ait .... numaralı 31/10/2019 keşide tarihli, 35.000,00TL miktarlı çek yönünde borçlu olmadığının tespite karar verilmesini talep ve dava ettiğini, İİK'nın 72. maddesinin son fıkrasında, icra takibinden sonra açılacak menfi tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir şeklinde düzenlendiğini, icra takibinin Gaziantep İcra Dairesinde açıldığını ve müvekkilinin ikametgahının Gaziantep ili olduğunu, yasal düzenlemeler göz önüne alındığında,

işbu davaya bakmaya Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının bedeli ödenen çekin sahte olduğunu ikrar ettiğini, davacı taraf sahte çeki ödediği....'a veya çekin sahteliğini araştırılması konusunda gerekli özeni göstermediğini ve sorumsuz davrandığını iddia ettiği bankaya dava açması gerekirken müvekkiline karşı menfi tespit davası açmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, istikrar kazanmış Yargıtay İçtihatlarına göre keşideci lehdara karşı ileri sürebileceği şahsi defileri, senedi ciro yoluyla devralan diğer hamillere karşı ileri süremeyeceğini,

bu durumun kıymetli evrakın kendini doğuran hukuki işlemden mücerretliği (soyutluğu) ilkesi gereği olduğunu, müvekkili aleyhine açılmış olan davanın reddine, davacının %20’den az olmamak üzere tazminat ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...21/11/2022 tarihli heyet raporu ile 13/04/2023, 26/09/2023 tarihli raporlara göre dava konusu başlatılan icra takibine dayanak çekteki imzanın davacıya ait olmadığı ve ilgili çekin sahte olarak düzenlendiği yargılamaya esas alınan bilirkişi raporları ile tespit edildiğinden davacının Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasında, takibe konu edilen 4 Nisan 2019 basım tarihli 31/10/2019 Keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli, ... tarafından keşide edilen ... Seri No'lu çek yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, Konya ... icra müdürlüğü'nün .... esas sayılı takibinin davacı yönünden durdurulmasına karar verilmiştir.

Davacı, dava dilekçesinde haksız ve kötüniyetli takip yapılmış olması nedeniyle kötüniyet tazminat talebinde bulunmuş ise de; dava konusu çeki icrai işleme koyan davalının alacaklı konumundaki ciranta ... olduğu anlaşıldığından ve açıkça kötüniyetli olduğu ispatlanamadığından kötüniyet tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar kısa kararın 2. Maddesinde sehven yapılan hata neticesinde icra dairesi ve dosya numarası dava konusu edilen icra dairesi ve dosya numarasından farklı yazılmış ise de; ilgili husus zuhulen gerçekleştiğinden ve maddi hata mahiyetinde olduğu tespit edildiğinden işbu gerekçeli kararda düzeltilmiştir...." gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takip dosyasında, takibe konu edilen 4 Nisan 2019 basım tarihli 31/10/2019 Keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli, ... Tarafından keşide edilen ... seri no'lu çek yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takibinin davacı yönünden durdurulmasına, davacının şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin ikametgahı Gaziantep ili olup yasal düzenlemeler göz önüne alındığında, mahkemenin işbu davada yetkili olmadığı halde ve yetki itirazı dikkate almadan karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, davacının bedeli ödenen çekin sahte olduğunu ikrar ettiğini, davacı taraf sahte çeki ödediği .....'a veya çekin sahteliğini araştırılması konusunda gerekli özeni göstermediğini,

sorumsuz davrandığını iddia ettiği bankaya dava açması gerekirken müvekkiline karşı menfi tespit davası açmasının ve yerel mahkemenin davacının ikrarını dikkate almadan davacının borçlu olmadığına karar vermesinin hukuka aykırı olduğunu, keşideci lehdara karşı ileri sürebileceği şahsi defileri, senedi ciro yoluyla devralan diğer hamillere karşı ileri süremeyeceğini, bilirkişi raporunun sonuç kısmında imzanın kesin olarak ...'a ait olmadığının belirtilmediğini, bu nedenle mahkemece imzanın davacıya ait olup olmadığı yönünde kesin sonuçlar içerir rapor alınmadan,

eksik düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İcra takibinden sonra açılan menfi tespit ve istirdat davalarında yetkili mahkeme İİK 72/son maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Hükme göre, menfi tespit ve istirdat davaları takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. İİK'nın 72/son maddesinde öngörülen yetki kuralları icra takibinden sonra açılan menfi tespit davalarında uygulanır. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında ise; genel yetki kuralları uygulanmaktadır (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 17/01/2018 tarih 2016/13951 Esas 2018/85 Karar, 07/04/2015 tarih 2014/14638 Esas 2015/4955 Karar, 02/04/2013 tarih 2013/1867 Esas 2013/5693 Karar ve 12/10/2010 tarih 2010/7392 Esas 2010/11166 Karar sayılı ilamları).

Davacının Gaziantep İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında yapılan takipten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ettiği, davalının adresinin de Gaziantep olduğu, davalının süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğu, bu nedenle İİK'nın 72/son maddesi gereğince yetkisizlik kararı verilmesi gerekirken davalının yetki itirazı reddedilerek işin esasının incelenmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılmasına, delillerin öncelikle mahkemenin yetkili olup olmadığı hususunda değerlendirilmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır