Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/407 K.2024/1912

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 21/12/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davacı müvekkilinin çobanlık ve çiftçilik işi ile uğraştığını, okuma yazma bilmediğini, davalı tarafın kötüniyetli olarak kısıtlı olan müvekkiline Seydişehir İcra Dairesinin ......

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak mezkur icra takibine dayanak kambiyo senedi olduğu hususunun gözönüne alındığında kısıtlı müvekkilinin akli dengesinin yerinde olmayışının kurbanı olduğunu ve neticesinde icra tehdidine maruz bırakıldığını, Seydişehir İcra Dairesinin ....

Esas sayılı dosyasının dayanağı olan kambiyo senedinin keşide tarihinde davacı müvekkilinin ayırt etme gücüne haiz olmadığını, işbu sebeple borçlanmaya ehil olmadığını neticeten kendisini borç altına girmeye sebebiyet verecek hiçbir fiil ve eylemde bulunamayacağının aşikar olduğunu, davacı müvekkiline ait bu yönde sağlık kurulu raporunun da bulunduğunu beyanla davalı ile müvekkili arasında mevcut ve geçerli bir hukuki ilişkinin bulunmadığının tespitine, davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kısıtlanan ve vasi altına alınan ...'in yıllardır ticaret yaptığını, halen de hayvan alım satımı yaptığını, akıllı telefon kullandığını, Seydişehir'de bulunan bankalardan yıllardır kredi çektiğini, defalarca senet imzalayıp alacaklı ya da borçlu sıfatında bulunduğunu, ...'in hayvan alım satımı yaparak büyük ticaretler yaptığını ve ciddi kazançlar elde ettiğini, kısıtlanan davacının borçlu, kendisinin de alacaklı olduğu, icra dosyalarında icra takibi yapılıp haciz ve muhafaza yapıldıktan sonra kısıtlanma ve vasiyet taleplerinin olmasının hakkaniyete aykırı bir durum teşkil ettiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....dava ve takibe konu bono, unsurları itibariyle geçerli bulunmaktadır. Sebepten bağımsız olarak soyut bir hukuki işlem şeklinde olan senetten dolayı borç altına giren kişilerin bu senedin bedelsiz ya da senetten dolayı borçlu bulunmadığı iddiasında ispat külfeti borçluya aittir. Genel karine gereğince borç ikrar anlamı taşıyan bonodan dolayı alacaklının alacağını ispat etmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.

Seydişehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 24/11/2023 tarih, .... Esas ve ...

Karar sayılı kararı ve Meram Tıp Fakültesi Hastanesi Başhekimliği'nin 06/07/2023 tarihli heyet raporunda, ...'in takibe konu senedin düzenlendiği 21/11/2020 tarihinde fiil ehliyetine sahip olmadığı anlaşılmakla, davacının Seydişehir İcra Müdürlüğü'nün ...... esas sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine, İİK'nun 72/5.maddesinde düzenlenen kötüniyet tazminatı şartlarının oluşmadığından davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne;

davacının Seydişehir İcra Müdürlüğü'nün....... esas sayılı dosyasından borçlu olmadığının tespitine, davacının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı istinaf dilekçesinde özetle; ...'in vesayet altına alınıp kısıtlama kararı verilmesini kabul etmediklerini, davacı ...'in yıllardır ticaret yaptığını, hayvan alım satımıyla uğraştığını, kredi çekip geri ödediğini, evinin önündeki traktörü dahi banka kredisi ile aldığını, bono senedi imzalayıp borç-alacak ilişkileri sürdürdüğünü, ehliyet sahibi olup akıllı telefon kullandığını, vesayet ve kısıtlama taleplerinin ...'in ticari faaliyetleri ve mali sorumlulukları göz önüne alındığında hakkaniyete aykırı olduğunu,

kısıtlanan ...'in borçlu olduğu kendisinin alacaklı olduğu Seydişehir İcra Müdürlüğü'nün ....Esas sayılı dosyasına icra takibi yapıp haciz muhafaza yaptıktan sonra kısıtlanma ve vasiyet taleplerinin olması hakkaniyete aykırı bir durum teşkil ettiğini, mahkemece davanın kabulü ile Seydişehir İcra Müdürlüğünün ......

E. sayılı dosyası yönünden borçlu olmadığının kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, Necmettin Erbakan Üniversitesi Adli Tıp Kurumu Şube'den verilen rapor ile hüküm tesisinin eksik kaldığını mahkemece Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi'nden rapor aldırılmadığını, oysa Seydişehir İcra Hukuk Mahkemesi'nin tarafları konusu aynı ekteki belgede görüleceği üzeri benzer dosyasında .......Esas sayılı dosyasında ...'i İstanbul Adli Tıp Kurumu Gözlem İhtisas Dairesi'ne gönderdiğini,

Seydişehir Ağır Ceza Mahkemesi'nin ....Esas sayılı dosyasında davaya konu borca senede ilişkin ...'in eşi ...'in "eşim ...'in ...'e borcu vardı senet imzalayıp ... verdi" şeklinde ifadenin yer aldığını beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda davalı tarafından davacı aleyhine 21/11/2020 keşide, 01/01/2021 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak davacı hakkında kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlatıldığı, davacının Seydişehir Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 24/11/2021 tarih, .....Esas-...... Karar sayılı kararı ile TMK'nın 405.maddesi gereğince kısıtlanmasına, eşinin vasi olarak atanmasına karar verildiği, vasi tarafından kısıtlı adına eldeki menfi tespit davasının açıldığı anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere vesayet altına alınan kişiler vasileri tarafından temsil edilirler. 4721 Sayılı TMK'nın 462/8. maddesi gereğince vasinin vesayeti altındaki kişi adına dava açabilmesi vesayet makamının iznine tabi kılınmış, böylelikle konusu ve türü ne olursa olsun, vasinin vesayeti altındaki kişi adına herhangi bir davayı açabilmesi, her halükarda, bu konuda izin almış olması koşuluna bağlanmıştır. Dolayısıyla bu konu kamu düzenine ilişkindir ve o nedenle de herhangi bir davada vasinin bu yönde izin alıp almadığı hususu mahkemece re'sen gözetilmelidir.

Somut olay bu açıklamalar çerçevesinde değerlendirildiğinde, görülmekte olan davayı vesayet altındaki davacıyı temsilen açmış olan vasinin, böyle bir davayı açma konusunda TMK'nın 462/8.maddesi uyarınca vesayet makamından izin almış olduğuna dair bir mahkeme kararı dosyaya sunulmamıştır.

Bu sebeple vasiye eldeki davayı açması konusunda vesayet makamından izin alması ve buna dair kararı dosyaya sunması için uygun bir sürenin verilmesi, bu nitelikte bir karar alınıp dosyaya sunulduğu takdirde davaya devamla esas hakkında hüküm kurulması, aksi takdirde, esasa girişilmeksizin davanın salt bu nedenle reddine karar verilmesi gerekirken kamu düzenine ilişkin bu gereklilik gözardı edilerek karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Kabule göre de dava konusu bono ile ilgili taraflar arasında Seydişehir İcra Hukuk Mahkemesi'nde görülmekte olan davada İstanbul Adli Tıp Kurumu'ndan alınan bir rapor olup olmadığı İcra Hukuk Mahkemesi'nden sorularak adli tıp raporu alınmış ise bir suretinin gönderilmesinin istenmesi ve adli tıp raporuna göre değerlendirme yapılması, İcra Hukuk Mahkemesi'nce İstanbul Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alınmamış ise davacının dava konusu bononun tanzim tarihinde fiil ehliyetinin bulunup bulunmadığı konusunda İstanbul Adli Tıp Kurumu'ndan rapor alındıktan sonra değerlendirme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davalının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır